Tuần lễ do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam phối hợp cùng Hội Luật gia Việt Nam tổ chức từ ngày 25 - 29/5/2026, quy tụ đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức trọng tài, hòa giải, cộng đồng luật sư, doanh nghiệp, chuyên gia, các trường Đại học cùng nhiều đối tác trong và ngoài nước.
Với quy mô mở rộng về nội dung, hình thức và phạm vi kết nối, VAW 2026 được kỳ vọng tiếp tục là nền tảng trao đổi và hợp tác có ý nghĩa đối với cộng đồng sử dụng ADR tại Việt Nam cũng như giữa Việt Nam với khu vực và thế giới.
Trao đổi về ý nghĩa của sự kiện, ông Nguyễn Văn Huệ – Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Nghiên cứu, Xây dựng và Phổ biến pháp luật, Hội Luật gia Việt Nam cho rằng, việc VIAC và Hội Luật gia Việt Nam phối hợp tổ chức Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải Việt Nam 2026 cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn đối với vai trò của trọng tài và các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng và yêu cầu hoàn thiện thể chế pháp lý ngày càng cấp thiết.
Đây không chỉ là diễn đàn chuyên môn để trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm giữa các chuyên gia, trọng tài viên, luật sư và doanh nghiệp, mà còn là cơ hội để nhìn lại chặng đường phát triển của trọng tài thương mại và các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (ADR) tại Việt Nam.
Theo ông Huệ, sau hơn 15 năm kể từ khi Luật Trọng tài thương mại đi vào thực tiễn, thiết chế tài phán trọng tài tại Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Nếu như trước đây, trọng tài thương mại còn là một cơ chế tương đối mới mẻ, chưa được nhiều doanh nghiệp lựa chọn, thì hiện nay nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư về phương thức giải quyết tranh chấp này đã được cải thiện đáng kể.
Sự phát triển đó thể hiện ở nhiều khía cạnh. Trước hết, số lượng các tranh chấp thương mại được giải quyết bằng trọng tài có xu hướng tăng lên, nhất là trong các lĩnh vực đầu tư, xây dựng, mua bán hàng hóa, logistics và thương mại quốc tế. Trọng tài ngày càng được doanh nghiệp nhìn nhận như một cơ chế có nhiều ưu điểm như tính linh hoạt, bảo mật, tôn trọng quyền tự định đoạt của các bên và thời gian giải quyết thường nhanh hơn so với tố tụng truyền thống.
Bên cạnh đó, hoạt động của các trung tâm trọng tài tại Việt Nam đã góp phần quan trọng trong việc xây dựng niềm tin đối với cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước. Nhiều vụ tranh chấp có yếu tố nước ngoài, có giá trị kinh tế lớn đã được giải quyết trên cơ sở độc lập, khách quan, bảo đảm nguyên tắc công bằng giữa các bên. Điều này cho thấy trọng tài thương mại đang dần trở thành một thiết chế quan trọng trong hệ sinh thái pháp lý hỗ trợ đầu tư và kinh doanh.
Theo ông Nguyễn Văn Huệ, trong bối cảnh Việt Nam là một nền kinh tế mở, tham gia ngày càng sâu vào các chuỗi cung ứng, thương mại và đầu tư quốc tế, yêu cầu về một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế càng trở nên cần thiết. Một môi trường đầu tư hấp dẫn không chỉ được đánh giá qua chính sách ưu đãi hay hạ tầng phát triển, mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng bảo đảm công lý, xử lý tranh chấp công bằng và giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, ông Huệ cũng nhìn nhận rằng, bên cạnh những kết quả tích cực, hệ thống trọng tài thương mại tại Việt Nam vẫn còn dư địa lớn để hoàn thiện. Nhận thức của một bộ phận doanh nghiệp về trọng tài và ADR vẫn chưa đầy đủ; nhiều doanh nghiệp khi phát sinh tranh chấp vẫn có thói quen mặc định tìm đến tòa án như lựa chọn gần như duy nhất. Trong khi đó, việc phát huy đầy đủ vai trò của trọng tài đòi hỏi không chỉ sự hoàn thiện của pháp luật, mà còn là quá trình thay đổi tư duy pháp lý và văn hóa kinh doanh.
Từ thực tiễn đó, Hội Luật gia Việt Nam đang tham gia nghiên cứu, đóng góp cho quá trình sửa đổi, hoàn thiện Luật Trọng tài thương mại nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Theo ông Huệ, việc sửa luật không chỉ nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn áp dụng, mà còn cần hướng tới việc tăng cường tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi và tạo sự tương thích cao hơn với các chuẩn mực quốc tế.
Ông Nguyễn Văn Huệ – Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Nghiên cứu, Xây dựng và Phổ biến pháp luật, Hội Luật gia Việt Nam.
Trong bối cảnh đất nước đang có nhiều chuyển biến mạnh mẽ về thể chế, cải cách pháp luật và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt với tinh thần của các định hướng lớn như Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế và hoàn thiện môi trường đầu tư, câu chuyện xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp hiện đại càng có ý nghĩa chiến lược. Theo ông Huệ, nếu doanh nghiệp có thêm niềm tin vào trọng tài và ADR, đây sẽ không chỉ là lợi ích cho từng vụ việc cụ thể, mà còn góp phần nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, kinh doanh Việt Nam.
Ông cho rằng, trong thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho trọng tài và hòa giải thương mại theo hướng minh bạch, khả thi và phù hợp với thông lệ quốc tế; đồng thời mở rộng hơn công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật để cộng đồng doanh nghiệp hiểu rõ hơn về giá trị của các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế.
"Phát triển trọng tài và ADR không phải để thay thế tòa án, mà để tạo ra một hệ sinh thái giải quyết tranh chấp đa dạng, linh hoạt và phù hợp hơn với nhu cầu của nền kinh tế hiện đại," ông Nguyễn Văn Huệ nhấn mạnh.
Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải Việt Nam 2026, theo đó, không chỉ là một hoạt động chuyên môn thường niên, mà còn là dịp để giới luật gia, doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách cùng nhìn lại chặng đường phát triển của thiết chế trọng tài tại Việt Nam, đồng thời mở ra những thảo luận mới về việc đưa trọng tài và ADR vươn lên một tầm cao mới, trở thành một phần quan trọng trong cấu trúc bảo đảm công lý và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.
