Tìm về ký ức với Trưng bày "Hà Nội và những cửa ô"

(Chinhphu.vn) - Để nhiều thế hệ người dân Hà Nội ngày nay có thể tìm hiểu về những ký ức hào hùng của lịch sử Hà Nội thông qua các cửa ô xưa, Trung tâm Lưu trữ quốc gia I - Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước phối hợp với Sở Nội vụ Hà Nội và Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức Trưng bày Hà Nội và những cửa ô.

Tìm về ký ức với Trưng bày "Hà Nội và những cửa ô"- Ảnh 1.

Đại biểu cắt băng khai mạc triển. Ảnh: VGP/Minh Anh

Trưng bày "Hà Nội và những cửa ô" hướng đến kỷ niệm 70 năm ngày Giải phóng Thủ đô 10/10/1954 - 10/10/2024 diễn ra tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội từ ngày 7/10 đến hết ngày 30/10.

Thông qua các nguồn sử liệu, các hình ảnh, bản đồ, bản vẽ, các tài liệu viết bằng ngôn ngữ Hán Nôm và tiếng Pháp, trưng bày tái hiện lịch sử các cửa ô của Hà Nội.

Thăng Long - Hà Nội, mảnh đất "rồng bay", là Thủ đô anh hùng, Thành phố vì hòa bình. Cách đây 70 năm, ngày 10/10/1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" Đại đoàn Quân tiên phong tiến về giải phóng Thủ đô. Sự kiện đó đánh dấu một bước ngoặt có ý nghĩa quan trọng, mở ra một thời kỳ mới hết sức vẻ vang trong lịch sử nghìn năm của Thăng Long - Hà Nội.

Trong lịch sử, Hà Nội từng ghi nhận có 21 cửa ô. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của đô thị, những cửa ô xưa của đất Kinh kỳ đã biến mất. Câu chuyện về những cửa ô gắn liền với lịch sử của mảnh đất nghìn năm văn hiến Thăng Long - Hà Nội.

Bên cạnh đó, trưng bày giới thiệu về quá trình giải phóng Thủ đô Hà Nội (10/10/1954) và những bước phát triển của Thủ đô sau ngày đất nước thống nhất đến nay.

Trưng bày gồm 3 chủ đề. Trong đó, chủ đề "Cửa ô xưa" giới thiệu về lịch sử hình thành các cửa ô của Thăng Long - Hà Nội; kiến trúc; vai trò, công năng của các cửa ô Hà Nội; sự biến đổi về tên gọi và số lượng các cửa ô theo từng giai đoạn. Dưới sự tác động của người Pháp trong quá trình quy hoạch Hà Nội vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, các cửa ô Hà Nội đã dần bị phá hủy. Ô Quan Chưởng là chứng tích còn lại duy nhất đến ngày nay, lưu dấu về sự tồn tại và hình dáng của các cửa ô của Thăng Long - Hà Nội xưa.

Chủ đề "Cửa ô chiến thắng" kể lại câu chuyện lịch sử về sự kiện các đoàn quân Bộ đội cụ Hồ, các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô từ các cửa ô xưa tiến về giải phóng Hà Nội vào tháng 10-1954, đặc biệt là Lễ chào cờ chiến thắng tại sân vận động Cột Cờ ngày 10-10-1954, với sự tham gia của các đơn vị Quân đội nhân dân tham gia tiếp quản thành phố. Công chúng sẽ được xem những tài liệu, hình ảnh về những ngày giải phóng của quân dân Thủ đô trên các ngành: Nội chính, trước bạ, canh nông, giao thông, bưu điện, thuế…

Tìm về ký ức với Trưng bày "Hà Nội và những cửa ô"- Ảnh 2.

Hình ảnh tư liệu Trưng bày tại Hoàng Thành Thăng Longo

Chủ đề "Cửa ô Hà Nội hôm nay" làm nổi bật sự thay đổi diện mạo của Hà Nội sau những thay đổi địa giới hành chính; những định hướng quy hoạch Thủ đô của Đảng và Nhà nước đã giúp Hà Nội phát triển trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa; được UNESCO trao tặng danh hiệu "Thành phố vì hòa bình" (1999) và là thành viên của Mạng lưới thành phố sáng tạo (2019).

Nhiều hoạt động chào mừng giải phóng Thủ đô tại Hoàng thành Thăng Long
 02/10/2024 21:43
Ra mắt cuốn sách ‘Kiến trúc Hà Nội - 70 năm Giải phóng Thủ đô’‘Ngày hội Văn hóa vì Hòa bình’: Điểm nhấn kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đôTriển lãm sách chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đôTriển lãm sách chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô
 01/10/2024 21:34

Tới dự Trưng bày, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn nhấn mạnh, hình ảnh "Năm cửa ô đón mừng đón mừng đoàn quân tiến về" đã in đậm trong ký ức của bao người dân Thủ đô. Chặng đường vẻ vang của Thăng Long - Hà Nội là quá trình tiếp nối truyền thống của cha ông, tạo nên những dấu ấn lịch sử của Thủ đô anh hùng, Thành phố vì hòa bình qua 70 năm xây dựng và phát triển.

Theo PGS.TS Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Cửa ô Hà Nội đã đi vào thơ ca, nhạc họa, như một chứng nhân lịch sử chứng kiến bao đổi thay của Thăng Long - Hà Nội. Hình ảnh cửa ô khắc sâu trong tâm trí của bao thế hệ người Hà Nội. Nhớ Hà Nội là nhớ về những ngõ nhỏ, phố nhỏ gắn với những cửa ô, dù bóng dáng của những cửa ô.

Cửa ô là một nét đặc trưng riêng có của Hà Nội; vốn là các cửa ngõ để ra vào kinh thành Thăng Long xưa, cũng là điểm giới hạn của đô thị tiếp giáp với các vùng phụ cận. Ngoài vai trò là cửa ngõ kết nối giao thông, các cửa ô Hà Nội là nơi trấn giữ, bảo vệ kinh thành. 

Vì thế, nơi đây từng ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong lịch sử Hà Nội, đặc biệt các cửa ô còn là nơi chứng kiến đoàn quân chiến thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam tiến vào giải phóng Thủ đô ngày 10/10/1954.

Minh Anh

Link nội dung: https://dulichgiaitri.vn/tim-ve-ky-uc-voi-trung-bay-ha-noi-va-nhung-cua-o-a185178.html