Ba Lan tiến tới chấm dứt ưu đãi đặc biệt cho người tị nạn Ukraine

Chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk vừa thông qua kế hoạch về chấm dứt các ưu đãi đặc biệt dành cho người tị nạn Ukraine đang sinh sống và làm việc tại Ba Lan.

Điều này đánh dấu sự thay đổi lớn trong chính sách hỗ trợ của Warsaw dành cho quốc gia láng giềng sau gần 4 năm kể từ cuộc xung đột toàn diện ở đó.

Kế hoạch trên được thể hiện trên dự luật đã được Hội đồng Bộ trưởng Ba Lan thông qua, nhằm chuyển đổi từ các biện pháp tạm thời sang hệ thống bình đẳng cho tất cả người nước ngoài theo quy chế bảo vệ tạm thời của Liên minh châu Âu (EU).

Theo đó, Ba Lan sẽ dần loại bỏ các hỗ trợ đặc thù mà nước này đã cung cấp cho hơn 1 triệu người tị nạn Ukraine, những người đã tìm thấy nơi trú ẩn tại đây kể từ khi giao tranh với Nga bùng nổ.

"Sau gần 4 năm, tình hình đã ổn định hơn", người phát ngôn chính phủ Adam Szłapka cho biết tại một cuộc họp báo ngày 20/1 khi công bố kế hoạch này. "Chúng tôi không còn phải đối phó với làn sóng người tị nạn lớn và đồng thời như trước nữa".

"Hầu hết người tị nạn Ukraine đang sinh sống tại Ba Lan đều có việc làm, con cái họ đang đi học", ông Szłapka nói thêm. "Vì vậy, giờ đây chúng tôi có thể loại bỏ dần các biện pháp đặc biệt này và chuyển từ các giải pháp tạm thời sang các giải pháp mang tính hệ thống".

Ảnh minh họa.

Các ưu đãi bị chấm dứt bao gồm nhiều lĩnh vực thiết yếu. Đầu tiên, về chăm sóc y tế, người tị nạn Ukraine sẽ không còn được tiếp cận đầy đủ dịch vụ y tế miễn phí như trước, mà chuyển sang mô hình dựa trên bảo hiểm và đóng góp, tương tự như công dân Ba Lan. Tuy nhiên, vẫn có ngoại lệ cho các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người khuyết tật hoặc trẻ em.

Tiếp theo, hỗ trợ giáo dục như lớp học tiếng Ba Lan, tuyển dụng trợ lý giao lưu văn hóa và các chương trình thích nghi trường học sẽ kết thúc vào cuối năm học hiện tại.

Ngoài ra, chỗ ở và thực phẩm miễn phí sẽ bị hạn chế chỉ dành cho những đối tượng cần thiết, thay vì áp dụng rộng rãi.

Các quy tắc đơn giản hóa việc thành lập doanh nghiệp cũng sẽ bị loại bỏ, cùng với khoản trợ cấp hàng tháng 800 złoty (khoảng 222 USD) cho mỗi trẻ em mà phụ huynh nhận được.

Một thay đổi quan trọng khác là việc hạn chế bảo vệ tạm thời đối với những người rời Ba Lan hơn 30 ngày, nhằm ngăn chặn tình trạng "du lịch tị nạn" mà một số chính trị gia cánh hữu Ba Lan từng chỉ trích.

Mặc dù được chính phủ thông qua, các biện pháp mới vẫn cần được quốc hội và tổng thống phê chuẩn, với một số biện pháp sẽ có hiệu lực ngay lập tức vào tháng 3/2026. Một số biện pháp sẽ có hiệu lực dần, nhưng tất cả sẽ kết thúc vào tháng 3/2027.

Vào tháng 3/2022, Ba Lan đã ban hành các biện pháp đặc biệt để hỗ trợ người tị nạn Ukraine, những người lúc đó đang đổ xô vào Ba Lan với số lượng lớn. Trong suốt chiều dài cuộc xung đột, luật này đã được gia hạn nhiều lần.

Việc dự luật nhằm chấm dứt các ưu đãi đặc biệt dành cho người tị nạn Ukraine được đưa ra không phải là điều bất ngờ.

Trước đó, vào tháng 9 năm ngoái, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký ban hành luật gia hạn hỗ trợ nhân đạo cho Ukraine đến tháng 3/2026 – nhưng chỉ sau khi buộc chính phủ của ông Tusk phải thực hiện những thay đổi quan trọng, và với điều kiện đây sẽ là lần gia hạn cuối cùng.

"Chúng ta cần chuyển sang các điều kiện bình thường, tức là đối xử với công dân Ukraine ở Ba Lan giống như tất cả những người nước ngoài khác", ông Zbigniew Bogucki, Chánh văn phòng Tổng thống Ba Lan, cho biết vào thời điểm đó.

Dự luật nói trên vẫn có thể được sửa đổi trong quá trình xem xét tại quốc hội, nơi chính phủ của ông Tusk nắm đa số. Sau khi được quốc hội thông qua, ông Nawrocki sẽ có quyền ký ban hành thành luật, phủ quyết hoặc chuyển dự luật lên tòa án hiến pháp để xem xét.

Minh Đức (Theo NFP, Kyiv Post)