Sai lầm tai hại khi uống giấm trực tiếp để giảm cân, thải độc

Loại gia vị thường được xem là "lành tính"

Giấm là gia vị quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, thường được xem là "lành tính" và thậm chí còn được nhiều người sử dụng như một phương pháp hỗ trợ sức khỏe. Tuy nhiên, dưới góc nhìn dinh dưỡng lâm sàng, giấm không đơn giản chỉ là vị chua mà còn tác động trực tiếp đến hệ tiêu hóa và chuyển hóa của cơ thể.

Thành phần axit acetic trong giấm có thể hỗ trợ tiêu hóa protein và kiểm soát đường huyết nếu dùng đúng liều lượng, nhưng lại trở thành "kẻ thù" của niêm mạc dạ dày và thực quản nếu bị lạm dụng. Cùng chuyên gia Bệnh viện 198 giải mã những tác động sinh lý thực sự của giấm và lộ trình sử dụng loại gia vị này một cách an toàn, khoa học.

Một chút giấm giúp bữa ăn tròn vị, lạm dụng lại gây hại. Ảnh minh họa.

Trong dinh dưỡng lâm sàng, một nguyên tắc cơ bản nhưng luôn đúng là: Không có thực phẩm nào hoàn toàn tốt hay hoàn toàn xấu, mà vấn đề nằm ở cách sử dụng. Giấm là một ví dụ điển hình cho nguyên tắc này.

Khi được dùng đúng cách, với liều lượng phù hợp, giấm có thể mang lại một số lợi ích nhất định. Tuy nhiên, nếu sử dụng sai cách hoặc lạm dụng, loại gia vị này hoàn toàn có thể gây ra những tác động bất lợi đối với sức khỏe.

Theo TS. Lê Thị Hương Giang (Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng - Bệnh viện 198 Bộ Công an) cho biết, trong dinh dưỡng lâm sàng tồn tại một nguyên tắc tưởng chừng "cổ điển" nhưng luôn đúng: Không có thực phẩm nào hoàn toàn tốt hay hoàn toàn xấu, chỉ có cách sử dụng đúng hoặc sai. Giấm là một ví dụ điển hình cho nguyên tắc này.

Thành phần chính của giấm là axit acetic (CH₃COOH), một loại axit hữu cơ khi đi vào cơ thể sẽ tham gia trực tiếp vào môi trường tiêu hóa. Nếu sử dụng với lượng nhỏ trong bữa ăn, giấm có thể mang lại một số lợi ích nhất định.

Cụ thể, lượng nhỏ giấm kích thích tế bào viền dạ dày tăng tiết dịch vị, từ đó hỗ trợ tiêu hóa protein; đẩy chậm quá trình làm rỗng dạ dày khiến thức ăn lưu lại lâu hơn; đồng thời ức chế một phần enzym tiêu hóa tinh bột như α-amylase, giảm tốc độ tăng đường huyết sau ăn.

Uống nhiều giấm táo dễ gây đầy hơi và trào ngược acid dạ dày.

Một số nghiên cứu quốc tế cũng ghi nhận những hiệu ứng này, dù chỉ ở mức độ vừa phải. Điều đó cho thấy giấm có thể góp phần điều chỉnh nhịp tiêu hóa nhưng không phải là một phương pháp điều trị hay công cụ giảm cân.

"Đáng lo ngại là khi sử dụng sai cách hoặc lạm dụng, chính những cơ chế trên lại gây tác dụng ngược. Khi lượng axit đưa vào cơ thể quá nhiều hoặc dùng không đúng thời điểm, dạ dày sẽ bị kích thích quá mức. Sự kết hợp giữa axit ngoại sinh từ giấm và axit nội sinh trong dạ dày làm tăng độ acid, từ đó bào mòn lớp nhầy bảo vệ niêm mạc. Hậu quả thường gặp là nóng rát vùng thượng vị, đau âm ỉ dạ dày, thậm chí làm nặng thêm tình trạng viêm loét hoặc trào ngược.

Không chỉ dạ dày, môi trường axit kéo dài còn ảnh hưởng đến thực quản và khoang miệng. Độ pH giảm có thể gây bào mòn men răng, làm răng nhạy cảm hơn. Với những người có sẵn bệnh trào ngược, việc uống giấm thường xuyên còn khiến thực quản bị kích ứng nghiêm trọng hơn", TS. Giang nhấn mạnh.

Sai lầm tai hại: Uống giấm trực tiếp để giảm cân

Đáng lo ngại, gần đây một số người mách nhau cách uống giấm nhằm giảm cân, thanh lọc cơ thể. TS. Giang cho biết, đây là hành động sai lầm tai hại bởi việc nạp axit kéo dài có thể làm rối loạn cảm giác no đói, ảnh hưởng nhẹ đến cân bằng điện giải và quan trọng hơn là làm lệch hành vi ăn uống lành mạnh.

"Thực tế, đã có nhiều trường hợp áp dụng sai cách. Trong đó, tôi từng tiếp nhận một số trường hợp uống trực tiếp 1-2 thìa giấm táo pha nước vào buổi sáng khi bụng đói với hy vọng "đốt mỡ nhanh hơn". Thế nhưng, chỉ sau vài tuần, họ xuất hiện triệu chứng cồn cào, đau dạ dày, thậm chí phải đi khám vì viêm niêm mạc dạ dày.

Giấm chỉ là gia vị hỗ trợ, không thay thế được thuốc.

Có người khác lại uống giấm trước mỗi bữa ăn để "chặn hấp thu tinh bột" nhưng hậu quả là ăn uống thất thường, mệt mỏi, giảm năng lượng và không kiểm soát được chế độ dinh dưỡng tổng thể.

Giấm là gia vị hỗ trợ, không phải công cụ điều trị. Không có chỉ định nào khuyến cáo uống giấm thường xuyên và chắc chắn không thể dùng để thay thế thuốc", TS. Giang nhấn mạnh.

Chuyên gia nhấn mạnh, người tiêu dùng chỉ nên sử dụng giấm với lượng nhỏ trong bữa ăn, ưu tiên pha loãng khi chế biến món ăn. Người dân tuyệt đối không nên uống trực tiếp giấm hằng ngày, đặc biệt khi đói với mục đích giảm cân, thải độc hay bất cứ lý do nào.

Đặc biệt người có bệnh lý dạ dày, trào ngược hoặc người cao tuổi càng cần thận trọng khi sử dụng giấm.

Hương Giang (t/h)