Thế hệ thứ năm của gia tộc tuồng cổ Minh Tơ
Sinh năm 1981, NSND Quế Trân là con gái của cố soạn giả – NSND Thanh Tòng, một tên tuổi lớn của sân khấu cải lương tuồng cổ. Cô thuộc thế hệ thứ năm của gia tộc tuồng cổ Minh Tơ, dòng họ có ảnh hưởng sâu sắc trong quá trình hình thành và phát triển của loại hình nghệ thuật này.

NSND Thanh Tòng lúc trẻ và vợ, cùng con trai, con gái Quế Trân. Ảnh: H.K..
Sinh ra trong môi trường nghệ thuật, Quế Trân sớm bén duyên với sân khấu từ năm bốn tuổi. Đến tám tuổi, cô đã bắt đầu biểu diễn chuyên nghiệp và dần khẳng định khả năng qua nhiều vai diễn khác nhau.
Việc được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) vào năm 2024 khi còn khá trẻ, theo Quế Trân, là kết quả của quá trình hoạt động nghệ thuật bền bỉ từ thuở thiếu nhi. "Nghe danh hiệu thì nhiều người nghĩ nghệ sĩ phải lớn tuổi, nhưng tôi đi hát từ rất sớm, gắn bó với sân khấu gần như cả cuộc đời", cô chia sẻ trong chương trình The Khang Show.

Ngoài nghệ thuật, Quế Trân còn kinh doanh nhà hàng chay. Ảnh: BTC.
Bên cạnh sự nghiệp, gia đình luôn là điểm tựa quan trọng đối với Quế Trân. Cô đặc biệt gắn bó với mẹ – người luôn đồng hành trong nhiều chuyến lưu diễn. Nữ nghệ sĩ tâm sự: "Dù tôi đi diễn ở Tp.HCM hay vùng sâu vùng xa thì mẹ luôn đi cùng trên từng cây số, ăn ngủ trên xe với tôi. Ngày xưa đi hát đại nhạc hội là di chuyển 5 - 6 địa điểm nhưng mẹ vẫn đi theo. Bây giờ, tuy mẹ không còn theo mình hằng đêm trong mỗi hoạt động nhưng mẹ vẫn hỏi thăm, chăm sóc con gái.
Theo Quế Trân, ba mẹ chưa bao giờ áp đặt cô phải làm theo ý cả hai mà chỉ gợi ý, phân tích để cô nhận ra vấn đề và đưa ra quyết định đúng đắn. Tuy đôi lúc nữ nghệ sĩ 8X có tranh luận với ba mẹ nhưng đấng sinh thành không buồn giận vì điều đó cho thấy con gái là người có chính kiến.

Với công chúng, nữ nghệ sĩ 8X được nhắc nhớ là một "cô đào" xinh đẹp, có má lúm đồng tiền duyên dáng cùng tài năng đáng kính nể.
Trong sự nghiệp, Quế Trân ghi dấu ấn qua nhiều vai diễn ở cả cải lương tuồng cổ lẫn các vở xã hội. Những nhân vật cô yêu thích nhất gồm Thiên Kiều công chúa trong vở Trắng hoa mai, Út Chôm Chôm hay Hồ Uyển Anh.
Đặc biệt, vai Thiên Kiều công chúa đã mang về cho cô Huy chương Vàng giải thưởng Trần Hữu Trang khi mới 18 tuổi.
Sống kín tiếng là truyền thống của gia đình
Sau ánh đèn sân khấu, Quế Trân có cuộc sống khá giản dị. Khi có lịch làm việc, cô dành thời gian tập tuồng và chuẩn bị cho các buổi biểu diễn.
Những ngày rảnh rỗi, nữ nghệ sĩ thường bắt đầu buổi sáng bằng bữa ăn cùng mẹ, sau đó luyện tập các bài hát, nấu cơm cho gia đình hoặc gặp gỡ bạn bè thân thiết. Với cô, đó là nhịp sống nhẹ nhàng giúp cân bằng sau những giờ làm việc trên sân khấu.

Quế Trân cho biết nhịp sống của mình khá giản dị. Nếu không có lịch diễn, cô dành thời gian nấu ăn, ở bên cạnh mẹ. Ảnh: BTC.
Nói thêm về lý do giữ cuộc sống kín tiếng, Quế Trân thẳng thắn: "Lối sống kín đáo đã có từ thời ba tôi, giống như câu cha truyền con nối vậy. Tôi có quan sát mọi thứ xung quanh và thấy rằng mình sống kín tiếng một chút thì an toàn hơn. Đây không phải là tôi tránh né gì cả nhưng đó là cách sống của gia đình xưa nay. Hiện nay, tôi cũng thấy nhiều người cũng như thế".
Cô hiếm khi chia sẻ chuyện riêng tư trước công chúng mà chủ yếu nói về công việc nghệ thuật. Theo nữ nghệ sĩ, đây là thói quen của gia đình, giúp cô cảm thấy an toàn và giữ được hình ảnh riêng. Trước những tin đồn trong giới giải trí, Quế Trân thường chọn cách im lặng, bởi cô cho rằng khán giả quan tâm đến nghệ sĩ trước hết vì nghề nghiệp.
Dù vậy, phía sau vẻ ngoài điềm tĩnh, Quế Trân tự nhận mình là người giàu cảm xúc, dễ rung động và nhanh rơi nước mắt. Với chuyện tình cảm, cô cho rằng mọi thứ nên diễn ra tự nhiên, giống như cách cô đến với nghệ thuật từ thuở nhỏ.

NSND Quế Trân có cuộc sống đời thường giản dị. Ảnh: FBNV.
Nhắc về con đường sự nghiệp, Quế Trân tâm sự mình yêu thích ca hát từ bé và được tham gia đoàn Đồng ấu Bạch Long. Tuy nhiên, có những giai đoạn cô phải tập trung học hành, vì thế chỉ được ba cho phép biểu diễn vào những dịp Lễ, Tết, nghỉ hè hoặc quay video những vai nhỏ. Thời điểm đó, nữ chính của vở diễn Câu thơ yên ngựa buồn vì không được ca hát nhưng vẫn nghe lời của ba hoàn thành tốt việc học.
Sau khi ba qua đời, Quế Trân cùng các cộng sự đã phục dựng hai tác phẩm nổi tiếng của ông là Câu thơ yên ngựa và Bức ngôn đồ Đại Việt. Nữ nghệ sĩ ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ và phát huy bộ môn nghệ thuật của dân tộc.

Hơn ba thập niên gắn bó với sân khấu, NSND Quế Trân vẫn giữ nguyên niềm say mê với cải lương. Với nữ nghệ sĩ, đây không chỉ là nghề nghiệp mà còn là di sản nghệ thuật của gia đình và một phần quan trọng của văn hóa dân tộc cần được gìn giữ và tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Tùng Lâm (t/h)
Link nội dung: https://dulichgiaitri.vn/nu-nsnd-la-the-he-thu-nam-cua-gia-toc-cai-luong-minh-to-song-kin-tieng-o-tuoi-45-a257016.html