Rừng ngập mặn ở Hà Tĩnh chết bất thường: Đã có kết quả quan trắc môi trường nước

Chưa rõ nguyên nhân rừng ngập mặn chết khô diện rộng

Giữa tháng 4/2026, có mặt tại khu vực rừng ngập mặn ở phường Hải Ninh, tỉnh Hà Tĩnh, phóng viên có thể quan sát thấy bằng mắt thường nhiều khoảnh rừng cây chết rải rác, phần rễ lộ lên khỏi mặt bùn. Một số khu vực xuất hiện lớp bùn lẫn xác thực vật đã phân hủy, dấu hiệu của hệ sinh thái suy giảm rõ rệt.

Ngày 14/4, ông Trần Bá Toàn, Chủ tịch UBND phường Hải Ninh, cho biết, đơn vị vừa nhận được kết quả quan trắc môi trường nước của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh tại khu vực có rừng cây chết trong thời gian vừa qua.

"Bước đầu ngành chuyên môn nhận định nguyên nhân rừng ngập mặn ở phường Hải Ninh bị chết khô không phải do các đối tượng sinh vật gây hại và không do ô nhiễm môi trường nước", ông Toàn nói.

Nhiều diện tích rừng phòng hộ ven biển phường Hải Ninh chết hoàn toàn, không có khả năng phục hồi.

Cụ thể, kết quả kiểm tra hiện trường không phát hiện dấu hiệu của các loài sinh vật gây hại như sâu đục thân, giáp xác hay hà bám. Các mẫu cây được kiểm tra không có tổn thương do sinh vật gây hại, phần gỗ bên trong vẫn sáng, không xuất hiện màu sắc bất thường. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng không ghi nhận khu vực xung quanh có nguồn thải lớn có khả năng gây ô nhiễm môi trường nước.

Bằng mắt thường có thể nhìn thấy nhiều khoảnh rừng cây chết rải rác, phần rễ lộ lên khỏi mặt bùn.

Điều đáng nói, kết quả quan trắc môi trường nước tại khu vực có cây chết cho thấy các chỉ số cơ bản nằm trong ngưỡng cho phép. Đối chiếu với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt, thông số pH được đánh giá ở mức chất lượng tốt. So sánh với điều kiện sinh trưởng của cây mắm biển, các yếu tố về nhiệt độ, độ mặn cơ bản vẫn phù hợp.

"Địa phương không có đủ chuyên môn để xác định chính xác nguyên nhân nên từ khi xuất hiện hiện tượng đến nay vẫn chưa có giải pháp xử lý hiệu quả", Chủ tịch phường Hải Ninh cho hay.

Cánh rừng cây xanh tốt trước đây giờ chỉ còn trơ lại xác cây nằm ngổn ngang trên bùn lầy.

Phường Hải Ninh có gần 185 ha rừng ngập mặn, phân bố dọc ven sông, ven biển và khu vực cửa lạch. Hiện tượng cây chết bất thường bắt đầu xuất hiện từ cuối năm 2025 và lan rộng với tốc độ chóng mặt.

Qua thống kê, tính đến nay, diện tích rừng bị ảnh hưởng khoảng 5 ha, trong đó có khoảng 3 ha cây chết hoàn toàn (cành, lá khô, rễ thối, không còn khả năng phục hồi, chủ yếu nằm trên các lạch nước) và khoảng 2 ha cây có dấu hiệu suy yếu như vàng lá, héo rũ, khô dần từ ngọn xuống.

Khu vực này thuộc lô 1, khoảnh 4, tiểu khu 349A, rừng phòng hộ do UBND phường Hải Ninh quản lý. 

Tiếp tục theo dõi diễn biến, báo cáo cơ quan chức năng

Người dân địa phương cho biết, trước đây, rừng ngập mặn đóng vai trò quan trọng trong việc chắn sóng, bảo vệ đê biển, đồng thời là nơi sinh sống của nhiều loài thủy sản như: tôm, cua, cá. Tuy nhiên, khi rừng suy thoái, nguồn thủy hải sản dưới tán rừng giảm đáng kể, việc khai thác gặp nhiều khó khăn.

Ngành chức năng loại trừ nguyên nhân rừng phòng hộ ven biển chết do sâu bệnh hại và ô nhiễm môi trường nước.

Trao đổi về việc này, ông Hoàng Quốc Huấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh, cho biết, tại khu vực rừng ngập mặn ở phường Hải Ninh có 3 loài cây gồm: mắm biển, bần chua và trang.

Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn chỉ ghi nhận loài mắm biển (tên khoa học Avicennia marina) bị chết, trong khi các loài còn lại vẫn sinh trưởng, phát triển bình thường trong cùng điều kiện môi trường.

Để tiếp tục làm rõ nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp, Sở NN&MT Hà Tĩnh đã đề nghị UBND phường Hải Ninh tăng cường quản lý, bảo vệ hiện trường, giữ nguyên hiện trạng diện tích rừng ngập mặn bị chết; đồng thời theo dõi chặt chẽ diễn biến, kịp thời báo cáo cơ quan chuyên môn.

Chỉ có loài mắm biển bị chết

Cùng với đó, địa phương cần rà soát, hoàn thiện hồ sơ liên quan, tổ chức xác minh hiện trạng, thống kê đầy đủ diện tích thiệt hại, tình trạng sinh trưởng, làm cơ sở cho việc xử lý, thanh lý rừng theo quy định.

Đặc biệt, phường cần chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn, mời các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu về rừng ngập mặn tiến hành khảo sát, đánh giá chuyên sâu nhằm xác định chính xác nguyên nhân và đề xuất giải pháp phục hồi phù hợp trong thời gian tới.