Môi trường của chúng ta

Tất nhiên trong số 74 vị ấy, nhiều người có trách nhiệm trong việc cảnh báo và bảo vệ môi trường, được giao nhiệm vụ canh gác và thực thi. Số nữa là doanh nghiệp, những người trực tiếp thực hiện hành vi. Họ là doanh nghiệp, nhẽ phải bảo vệ môi trường, tức bảo vệ mình, nhưng đã lách luật, bằng cách hối lộ, lũng đoạn để làm sai lệch chỉ số quan trắc, để phá hoại môi trường, bởi môi trường là cái thứ gì đấy rất mù mờ, mơ hồ, rất chung chung. Mà lâu nay thì, cha chung không ai khóc, làm chủ tập thể tức ai cũng có thể làm chủ và ai cũng... coi mình là chủ, làm gì cũng được, kể cả xâm hại, phá tập thể, coi tập thể là nhà mình để... ăn cắp, để tư lợi, tận dụng...

Những thông tin khiến ta phát sợ như: "Trong quá trình điều tra, cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường xác định trong số hơn 300 trạm quan trắc môi trường từ các chủ nguồn thải trên cả nước bị lực lượng chức năng khám xét thì có tới gần 160 trạm bị can thiệp, chỉnh sửa làm sai lệch dữ liệu, chiếm khoảng 55%"...

Trong khi đó, hàng ngày chúng ta tiếp nhận biết bao thông tin, từ những là các thành phố lớn ở nước ta ô nhiễm như thế nào so với thế giới, những là bụi mịn, những là nước thải bẩn, xả trực tiếp từ các họng nước thải xuống sông, kênh, mương... tới những bữa ăn không đảm bảo vệ sinh, người ăn bị ngộ độc hàng loạt.

Các thiết bị được sử dụng để can thiệp, làm sai lệch kết quả quan trắc môi trường bị cơ quan chức năng thu giữ. Ảnh: VTV

Và mới nhất, hôm qua, tin bắt hiệu trưởng và kế toán một trường mầm non ở Thái Nguyên làm chúng ta đau lòng.

Lý do bị bắt: thông đồng với cơ sở cung cấp thịt, đưa thịt bệnh vào trường học do mình làm hiệu trưởng.

Tôi là một trong những người phản ứng với nhiều người hiện nay có cái nhìn tiêu cực về ngành giáo dục, nhất là trong việc phụ huynh lăm lăm điện thoại chụp ảnh hoặc quay clip bữa ăn của các con đưa lên mạng. Nó nhếch nhác quá, nó hạ thấp con người quá, thậm chí là hạ nhục nhau. Tôi vẫn nghĩ rằng, có thể ăn bẩn uống bẩn ở đâu, nhưng với học sinh, nhất là các cháu nhà trẻ, mầm non, tiểu học... là những đứa trẻ chưa có khả năng tự vệ, cũng phải được yêu thương nâng niu nhất, không ai nỡ bớt miếng ăn của chúng. Không có mà cho chúng thì thôi, ai lại nỡ ăn của chúng, ăn thế bằng ăn... ấy chúng, là có câu ngày xưa các cụ cũng hay nói để chỉ bọn ăn bẩn.

Thế mà rồi, tôi sốc khi chính thức nghe tin hiệu trưởng bị bắt vì tội bắt tay đưa thịt lợn bệnh, thịt lợn chết... vào trường.

Các bị can trong vụ án.

Và cú bắt tay ấy để nhận 6% tiền "lại quả" từ "thành quả" đồng ý nhận thịt bẩn, thịt bệnh nhập vào bếp nấu cho học sinh thân yêu của mình ăn. Những đứa trẻ ở nhà được ba mẹ ông bà nâng như nâng trứng, hứng như hứng... trẻ con, đút cho chúng ăn thêm được một miếng thịt thôi, phụ huynh nở thêm một khúc ruột.

Hết sức xấu hổ và nhục nhã.

Rồi nơi điều trị bệnh nhân tâm thần thành ổ... ma túy, thành nơi cấp giấy chứng nhận tâm thần cho tội phạm. Tội trọng, ra tòa chìa cái chứng nhận tâm thần ra, xong béng, về nhà, và... gây án tiếp. Còn nếu bị cưỡng bức chữa bệnh thì... càng thuận lợi. Ổ đây rồi...

Rồi một người phụ nữ, được cho là khá xinh, thùy mị nết na, lại là trùm trong vụ đổ chất thải ra môi trường không qua xử lý tới hơn 20 ngàn tấn, và làm giả giấy tờ hồ sơ. Vụ này chưa biết người phụ nữ xinh đẹp và ổ nhóm kia thu lợi được bao nhiêu, nhưng trước mắt, công an đã thu giữ lượng tang vật gồm: hơn 50.000 USD, 2 tỷ đồng, hàng chục cuốn sổ đỏ, thì cũng là một con số khủng khiếp. Nhưng khủng khiếp hơn là những gì chúng đã đổ ra môi trường chưa qua xử lý, hậu quả của chúng chưa thể tính ngay tính đủ được. Hậu quả âm ỉ qua thời gian và nó hiện lên ở số lượng bệnh nhân nhập viện thời gian sau đó, toàn bệnh nan y, trong đó có ung thư.

Chưa bao giờ môi trường của chúng ta cần và đáng báo động như hiện nay. Nó có thể do cả cố tình hay vô ý. Như đã từng có bọn "vô ý" ăn cắp phải cục phóng xạ, và lại còn nghe nói chất phóng xạ rất giúp ích cho việc đánh bạc bịp, nên cái sự ăn cắp càng có cơ phát triển. Những người ngồi ở các chiếu bạc ấy, có ai biết mình đang ngồi gần... thần chết.

Còn bọn bị bắt và khởi tố vừa rồi thì chắc chắn là cố ý. Và buồn nhất, trong số ấy, có cả những người hiểu biết, những người thực thi công vụ, khiến cho "trong số hơn 300 trạm quan trắc môi trường từ các chủ nguồn thải trên cả nước bị lực lượng chức năng khám xét thì có tới gần 160 trạm bị can thiệp, chỉnh sửa làm sai lệch dữ liệu, chiếm khoảng 55%", trong đó có cựu cục trưởng Cục Môi trường Hoàng Văn Thức bị khởi tố với cáo buộc ban đầu là liên quan đến sai phạm về quan trắc môi trường. Theo cáo buộc, ông này nhận tới 35 tỉ để từ người gác cổng môi trường thành nơi... xả cổng cho bọn tội phạm môi trường tung hoành.

Thế nên bảo sao từng có lời đồn: luống rau này nhà em trồng để ăn, còn lại bên kia là trồng để... bán. Gà sạch nhà ăn em nuôi bên này, chuồng bên kia để... xuất cho bếp ăn. Bảo sao những chuyến xe về quê thăm mẹ, khi lên lặc lè rau củ. Bảo sao "đồ nhà làm" lên ngôi, dù như phó giáo sư tiến sĩ Phạm Khánh Phong Lan, một người miệt mài bảo vệ môi trường từng nói: Đồ nhà làm thì để nhà ăn thôi, vì nó có gì bảo đảm đâu? Bảo sao rất nhiều gia đình ở nước ta bây giờ đều sắm máy lọc nước trong nhà, dù về cơ bản, nước máy của chúng ta chưa thể uống tươi được, nhưng nấu chín thì phải tốt vì đã được lấy mẫu kiểm nghiệm, được chứng nhận đủ tiêu chuẩn các loại trước khi bán cho khách hàng sử dụng. Nhưng giờ, ngay nấu chín, dân cũng dùng nước từ bình lọc, nên chưa bao giờ bình lọc nước các kiểu bán chạy như hiện nay? Và nói luôn, việc sắm bình lọc nước để dùng cũng là từ... quảng cáo, tự niềm tin nội tại, thấy người ta dùng thì mình dùng...

Còn nhiều lắm những câu chuyện về môi trường, từ môi trường sống tới môi trường ăn, từ môi trường mơ hồ mông lung tới môi trường cụ thể, thấy ngay bằng mắt...

Một tin vui, ở cái quảng trường tôi hay đi bộ hàng ngày, người ta đã lắp một cái "cây" nước uống trực tiếp. Chưa biết lúc nào nó sẽ hỏng vì thấy nhiều người không biết dùng, hoặc dùng... như phá, vì nó của tập thể. Chưa tắm được vì không thể tắm, nhưng rửa mặt và tay thì tôi đã thấy...

Trước khi mail bài báo này đi thì tôi đọc được thông tin trên một tờ báo: "Xử phạt 2 người vứt rác trên đường Nguyễn Văn Linh, mỗi người 1,5 triệu đồng", hy vọng từ nay, những gì liên quan đến môi trường nên được quan tâm xử lý ngay và luôn, như vụ hai người vất rác bậy không đúng nơi quy định này.

*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả