Chiêm ngưỡng "cụ" khế hơn 400 năm tuổi, hình dáng kì lạ ở Nghệ An

Về xóm Thái Sơn 5, xã Văn Hiến, tỉnh Nghệ An, nhiều người rất bất ngờ và thú vị khi chiêm ngưỡng “cụ” khế đại thụ ở trong khuôn viên khu mộ tổ họ Hoàng. Nhiều cụ cao tuổi nơi đây chia sẻ, họ lớn lên đã thấy cây cổ thụ này, rất to, tán lá sum suê, xanh tốt quanh năm.

Theo quan sát, cây khế cao khoảng 10m, 4 người lớn ôm mới xuể. Cây khế này có 3 nhánh chính và rất nhiều nhánh phụ toả ra thành hình tròn rất bắt mắt. Dù rỗng ruột nhưng cây khế vẫn xanh tốt quanh năm và cho rất nhiều quả.

Ông Hoàng Văn Vượng (61 tuổi, tộc trưởng dòng họ Hoàng) cho biết: "Trong gia phả của dòng họ vào năm 1848, khi dòng họ chọn nơi đây để xây mộ tổ thì đã có cây khế này. Cây đã rỗng ruột trong thời gian dài nhưng vẫn phát triển tốt, cho rất nhiều quả. Đặc biệt, những cơn bão năm 2025 càn quét, nhiều cây bị gãy đổ nhưng cây khế thì không gãy cành nào, vẫn đứng sừng sững".

Nói về cây khế cổ này, ông Hoàng Văn Kiểm - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu lịch sử và văn hóa địa phương (tỉnh Nghệ An) - cho biết, theo tài liệu khảo cứu, dòng họ Hoàng đã có mặt ở đây đến nay là đời thứ 19. Vào năm 1848, dòng họ quyết định xây lăng mộ tổ ở đây. Nếu tính mỗi đời 20-25 năm, dòng họ này đã có mặt tại đây trên dưới 400 năm. Vì vậy, cây khế cũng khoảng từng đó năm tuổi.

Theo các tài liệu lịch sử địa phương, trong cao trào cách mạng 1930-1931, khu lăng mộ họ Hoàng là nơi thuận lợi để tổ chức họp bí mật của cán bộ cách mạng. Bà Tôn Thị Quế (1902-1992) - nữ chiến sĩ phong trào cách mạng Xô Viết Nghệ - Tĩnh được cho là từng cất giấu tài liệu và trú ẩn trong thân cây khế để tránh sự truy lùng của thực dân Pháp.

Dù đã trải qua hàng trăm năm, cây khế cổ thụ vẫn phát triển tốt, lá xanh mướt quanh năm, gợi nhắc về sức sống mãnh liệt và vẻ đẹp tự nhiên vượt thời gian. Với người dây địa phương, cây khế không đơn thuần là một cây cổ thụ, mà còn là báu vật, là biểu tượng của ký ức, văn hóa và tâm linh mà họ luôn nâng niu, gìn giữ.