Phát huy vai trò giám sát của HĐND trong hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp

6 vấn đề cần được làm rõ để thông tin đến cử tri và nhân dân

Ngày 7/5/2026, HĐND xã Chương Dương đã ban hành Văn bản số 11/HĐND về việc thông tin dư luận phản ánh tình hình hoạt động bộ máy chính quyền 2 cấp và cán bộ, công chức đến buổi giao ban dư luận xã hội vào 8 giờ ngày 8/4/2026 của Thường trực Đảng ủy xã.

Theo đó, văn bản nêu, hiện quy định của Đảng, Quy chế làm việc Ban chấp hành Đảng bộ xã Chương Dương. Vừa qua, Thường trực HĐND xã nhận được một số thông tin dư luận xã hội của cử tri, nhân dân, cán bộ, công chức, nguyên cán bộ, công chức xã Chương Dương, cụ thể là:

Một là, dư luận quan tâm, phản ánh tình trạng hiện nay cán bộ, công chức UBND xã chậm giải quyết thủ tục hành chính về đất đai. Cụ thể: Công dân đến UBND xã xin cung cấp thông tin về thửa đất không được; xin cung cấp quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch dự án không được; xin xác nhận sơ đồ thửa đất không được. Việc nộp hồ sơ đề nghị Phòng Kinh tế, UBND xã Chương Dương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở bị trả lại nhiều lần với lý do không rõ ràng.

Hai là, dư luận quan tâm về điều hành của Phòng Văn hóa xã Chương Dương có vấn đề trong điều hành và giải quyết một số lĩnh vực gây lãng phí ngân sách. Có dấu hiệu trục lợi chính sách an sinh xã hội của người có công, người có hoàn cảnh khó khăn. Có dấu hiệu tiêu cực chi ngân sách cho công tác bầu cử và tham mưu tổ chức một số nhiệm vụ bầu cử trái quy định.

Phát huy vai trò giám sát của HĐND trong hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp.

Ba là, dư luận quan tâm về điều hành của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Chương Dương gây lãng phí nguồn lực và ngân sách trong việc tuyển dụng, sử dụng lao động hợp đồng; nội bộ gây mất đoàn kết; sử dụng nhà thầu năng lực yếu kém.

Bốn là, dư luận quan tâm về sự yếu kém điều hành của Phòng Kinh tế xã Chương Dương trong quản lý thu, chi ngân sách; chi đầu tư công kém hiệu quả; quản lý tài sản công, quỹ đất công không tốt.

Năm là, dư luận quan tâm về việc Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy; Thường trực Đảng ủy bổ nhiệm cán bộ, công chức khối đảng, chính quyền thần tốc, chưa đúng quy trình, chưa đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng cán bộ khi bổ nhiệm.

Sáu là, dư luận quan tâm phản ánh đồng chí Cam Văn Giang, Chánh Văn phòng Đảng ủy có dấu hiệu tiêu cực khi còn là nguyên Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Thường Tín phụ trách đất đai một số xã cũ nay thuộc xã Chương Dương. Dư luận cán bộ, đảng viên băn khoăn về trình độ, năng lực và nhận thức của đồng chí Cam Văn Giang khi ký văn bản Đảng ủy không đúng thẩm quyền và trách nhiệm gây ảnh hưởng đến tập thể Đảng ủy xã Chương Dương.

Văn bản số 11/HĐND của HĐND xã Chương Dương cũng cho rằng đây là những vấn đề quan trọng cần có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Thường trực, Ban Thường vụ Đảng ủy xã. Đề nghị Thường trực, Ban Thường vụ Đảng ủy xã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát; thường xuyên nắm bắt dư luận để kịp thời chỉ đạo đảm bảo ổn định tình hình Đảng bộ.

Đồng thời, HĐND xã Chương Dương giao cho Văn phòng HĐND – UBND xã tiếp nhận thông tin phản hồi từ chỉ đạo của Đảng ủy báo cáo Thường trực HĐND xã để thông tin đến cử tri và nhân dân.

Tăng cường vai trò giám sát của HĐND

Trong bối cảnh đổi mới tổ chức bộ máy Nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, vai trò giám sát của HĐND cấp xã ngày càng có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát quyền lực Nhà nước ở cơ sở.

Từ thực tiễn xã Chương Dương, Hà Nội, bài viết phân tích thực trạng hoạt động giám sát của HĐND cấp xã, những khó khăn, hạn chế và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giám sát trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay.

HĐND là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, thực hiện chức năng quyết định và giám sát hoạt động của UBND cùng cấp theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Trong điều kiện đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cấp cơ sở, nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước được chuyển giao trực tiếp cho cấp xã, đặc biệt trong các lĩnh vực hộ tịch, chứng thực, đất đai và giải quyết thủ tục hành chính.

Điều này đặt ra yêu cầu phải tăng cường vai trò giám sát của HĐND nhằm bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và phòng ngừa sai phạm ở cơ sở.

Xã Chương Dương, Hà Nội là địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh, dân cư đông, phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến quản lý đất đai, trật tự xây dựng và giải quyết đơn thư khiếu nại. Vì vậy, việc nâng cao chất lượng giám sát của HĐND xã có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước ở địa phương.

Trong thời gian qua, HĐND xã Chương Dương đã thực hiện nhiều hoạt động giám sát liên quan đến các lĩnh vực dân sinh bức xúc như quản lý đất công, giải quyết đơn thư khiếu nại, cải cách thủ tục hành chính và thực hiện chính sách an sinh xã hội.

Thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri và giám sát chuyên đề, HĐND xã đã phát hiện nhiều tồn tại như tình trạng chậm giải quyết hồ sơ đất đai, việc xử lý phản ánh của công dân còn kéo dài và thái độ phục vụ chưa chuẩn mực của một bộ phận cán bộ cơ sở.

Tuy nhiên, hoạt động giám sát vẫn còn những hạn chế nhất định. Hoạt động giám sát ở một số thời điểm chưa đi sâu vào các vấn đề nhạy cảm liên quan đến đất đai hoặc trách nhiệm công vụ. Bên cạnh đó, cơ chế theo dõi việc thực hiện kiến nghị sau giám sát chưa thật sự hiệu quả.

Để nâng cao hiệu quả giám sát của HĐND, trước hết cần nâng cao chất lượng đại biểu HĐND, theo đó, đại biểu HĐND cần được bồi dưỡng thường xuyên về kỹ năng giám sát, chất vấn, tiếp công dân và xử lý tình huống thực tiễn. Ngoài trình độ chuyên môn, đại biểu phải có bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và khả năng phản biện độc lập.

Thứ hai, đổi mới phương thức giám sát, hoạt động giám sát cần chuyển mạnh từ hình thức sang thực chất, tập trung vào các vấn đề bức xúc như quản lý đất đai, đầu tư công, cải cách hành chính và đạo đức công vụ. HĐND cần tăng cường khảo sát thực địa, đối thoại trực tiếp với người dân thay vì chỉ dựa trên báo cáo hành chính.

Tiếp đó, tăng cường giám sát việc giải quyết đơn thư, các vụ việc khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai và tiêu cực cán bộ cần được HĐND theo dõi thường xuyên, yêu cầu UBND xã giải trình công khai trước cử tri đối với các vụ việc kéo dài hoặc có dấu hiệu né tránh trách nhiệm.

Cuối cùng là đẩy mạnh công khai, minh bạch trong hoạt động giám sát. Kết quả giám sát, nội dung chất vấn và tiến độ thực hiện kiến nghị cần được công khai để người dân theo dõi và tham gia giám sát hoạt động của chính quyền địa phương.

Trong điều kiện xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay, nâng cao vai trò giám sát của HĐND cấp xã là yêu cầu tất yếu nhằm kiểm soát quyền lực Nhà nước ở cơ sở. Từ thực tiễn xã Chương Dương, Hà Nội cho thấy, khi hoạt động giám sát được thực hiện thực chất, công khai và gần dân sẽ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, phòng ngừa sai phạm và củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền địa phương.

Song để nâng cao vai trò giám sát của HĐND, cụ thể là 6 nội dung đã được HĐND xã Chương Dương nêu ra trong Văn bản số 11/HĐND rất cần được làm rõ một cách minh bạch, công khai trước cử tri và nhân dân trong thời gian sớm nhất.

Đặc biệt, để tạo ra sự minh bạch, công tâm trong việc giám sát, rất cần sự vào cuộc của Thành ủy, HĐND, UBND TP. Hà Nội đối với 6 nội dung được nêu trong Văn bản số 11/HĐND của HĐND xã Chương Dương nhằm xử lý nghiêm những vi phạm nếu có, tránh việc bao che, xử lý qua loa của các cấp cơ sở.

Đồng thời kiến nghị HĐND Tp.Hà Nội cần khuyến khích hoạt động giám sát của HĐND các cấp mà việc làm của HĐND xã Chương Dương là một ví dụ điển hình.