'Bón phân đúng' - Lời giải cho nhà nông khi vật giá leo thang

Ông James Yi, Tùy viên Nông nghiệp Hoa Kỳ trao đổi với chuyên gia và nông dân tại Hội thảo - Ảnh: VGP/LS

Ngày 11/5, tại xã Vị Thanh 1, TP. Cần Thơ, Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Cần Thơ cùng Công ty Cổ phần Phân bón MTK Hữu Thành tổ chức Hội thảo đầu bờ, trình diễn công nghệ và công cụ quản lý dinh dưỡng chính xác tại Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Kiến Thành.

Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ triển khai Đề án phát triển 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long của Chính phủ. Theo các chuyên gia, "bón phân đúng" (RCM) là một trong những giải pháp quan trọng giúp giải quyết đồng thời bài toán chi phí-lợi nhuận-phát thải trong sản xuất lúa hiện nay.

Sự kiện thu hút khoảng 100 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý trung ương, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp sản xuất phân bón, hợp tác xã và nông dân trong khu vực.

Giải bài toán chi phí trong sản xuất lúa

Phát biểu tại hội thảo, ông James Yi, Tùy viên Nông nghiệp Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ cho biết, nông dân trồng lúa đang phải đối mặt với chi phí đầu vào gia tăng và áp lực duy trì năng suất trong khi phải giảm thất thoát. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc sử dụng phân bón hiệu quả và chính xác hơn.

Để đáp ứng yêu cầu này, các giải pháp quản lý dinh dưỡng dựa trên khoa học và công nghệ số đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Trong đó, ứng dụng "Bón phân đúng" - RCM do các nhà khoa học của IRRI phát triển được đánh giá là công cụ hỗ trợ hiệu quả cho nông dân.

Ứng dụng này đưa ra khuyến nghị bón phân phù hợp theo từng điều kiện canh tác cụ thể của từng hộ dân, dựa trên các yếu tố như đất đai, mùa vụ và phương thức sản xuất. Qua đó giúp tăng hiệu quả sử dụng phân bón, giảm chi phí đầu vào, hạn chế thất thoát dinh dưỡng, giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị hạt gạo.

PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Trưởng Dự án CGIAR – Scaling for Impact về quản lý dinh dưỡng chính xác, kiêm Trưởng Dự án Sử dụng phân bón đúng do Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ tài trợ cho biết, trong bối cảnh giá phân bón tiếp tục tăng cao gây áp lực lên người nông dân, việc áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật tích hợp như ứng dụng số bón phân theo vùng chuyên biệt, cơ giới hóa sạ hàng kết hợp vùi phân, phân bón cải tiến, quản lý nước và quản lý rơm rạ có thể giúp giảm đến 30% lượng đạm nhưng vẫn duy trì hoặc tăng năng suất, giảm tổn thất sau thu hoạch và giảm phát thải carbon.

Trao lịch về khuyến nghị bón phân '4 đúng' cho các hợp tác xã nông nghiệp - Ảnh: VGP/LS

'4 đúng' giúp giảm thất thoát, tăng lợi nhuận

Theo các chuyên gia nông nghiệp, lợi ích lớn nhất của "bón phân đúng" là giúp nông dân tiết kiệm đáng kể chi phí sản xuất trong khi vẫn bảo đảm hiệu quả canh tác.

Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam phân tích, việc sử dụng đúng loại phân sẽ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cây lúa trong từng giai đoạn sinh trưởng từ mạ non đến khi trỗ bông và thu hoạch.

Bên cạnh đó, bón đúng liều lượng giúp tránh lãng phí phân bón nhưng vẫn bảo đảm đủ dinh dưỡng cho cây phát triển. Theo ông Tùng, mỗi giai đoạn sinh trưởng của cây lúa cần các loại dinh dưỡng với liều lượng khác nhau nên việc cung cấp NPK phải phù hợp với từng thời điểm và cả điều kiện thời tiết để tránh thất thoát do mưa, nắng hoặc rửa trôi.

Đặc biệt, bón đúng cách cũng là yếu tố quan trọng. Thay vì chỉ rải phân trên mặt ruộng như tập quán phổ biến hiện nay, việc vùi phân xuống đất sẽ giúp giữ dinh dưỡng tốt hơn và cung cấp dần cho cây trồng.

"Bón phân đúng và chính xác sẽ giúp khai thác tốt nhất hiệu quả của phân bón, giảm thất thoát, tiết kiệm chi phí và đạt năng suất mục tiêu, qua đó gia tăng lợi nhuận cho nông dân; đồng thời phù hợp với xu hướng canh tác hiện nay là giảm phát thải và bảo đảm an toàn thực phẩm, môi trường", ông Lê Thanh Tùng nhấn mạnh.

Theo ông Tùng, nguyên tắc "4 đúng" đã được đặt ra ở Việt Nam từ nhiều năm trước nhưng chưa thực sự được chú trọng trong sản xuất. Đây là thời điểm cần được quan tâm và đẩy mạnh hơn nữa, nhất là khi Chính phủ đang triển khai Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030.

Thúc đẩy chuyển đổi số trong sản xuất lúa

Một trong những điểm nổi bật của hội thảo là việc kết hợp trình diễn thực tế trên đồng ruộng với hướng dẫn sử dụng công cụ số cho nông dân.

Các đại biểu đã trực tiếp tham quan mô hình canh tác, so sánh hiệu quả giữa phương pháp bón phân truyền thống và phương pháp "Bón phân đúng". Đồng thời, dưới sự hướng dẫn của chuyên gia IRRI, nông dân được trải nghiệm sử dụng ứng dụng RCM trên điện thoại thông minh để tiếp cận các khuyến nghị dinh dưỡng phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế.

Ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đánh giá cao ý nghĩa thực tiễn của các công nghệ và giải pháp đang được triển khai trong khuôn khổ Đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh ở Đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, ứng dụng "Bón phân đúng – RCM" đang từng bước hỗ trợ nông dân và cán bộ kỹ thuật tiếp cận các khuyến cáo dinh dưỡng có cơ sở khoa học, phù hợp với từng điều kiện đồng ruộng, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong sản xuất lúa gạo.

Không chỉ tập trung vào kỹ thuật, hội thảo còn dành riêng một phiên thảo luận về vai trò và cơ hội của phụ nữ trong quản lý dinh dưỡng và chuỗi giá trị lúa gạo. Ban Tổ chức khuyến khích sự tham gia của nữ đại biểu nhằm thúc đẩy bình đẳng giới và tăng cường vai trò của phụ nữ trong sản xuất nông nghiệp.

Thông qua các hoạt động thực tế, IRRI và các đối tác kỳ vọng xây dựng được lực lượng nòng cốt tại địa phương có khả năng tiếp nhận, áp dụng và lan tỏa các giải pháp canh tác tiên tiến trong toàn vùng.

Máy bay không người lái thực hành bón phân tại xã Vị Thanh 1, TP. Cần Thơ - Ảnh: VGP/LS

Hướng tới nhân rộng toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Cũng tại Hội thảo, đại diện lãnh đạo các sở, ngành, các doanh nghiệp, bà con nông dân đã cùng trao đổi ý nghĩa của việc "bón phân đúng", các ý kiến tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để IRRI và các đối tác tiếp tục hoàn thiện ứng dụng "Bón phân đúng" – RCM, hướng tới mở rộng triển khai trên quy mô lớn trong toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Sáng kiến này được kỳ vọng sẽ đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển hệ thống lương thực-thực phẩm bền vững, nâng cao thu nhập cho nông dân và giảm phát thải trong sản xuất lúa gạo.

Lê Sơn

Tham khảo thêm

'Bón đúng, bón ít' – Triết lý làm nông nghiệp tử tế của một doanh nghiệp phân bón

Tham khảo thêm

Hoa Kỳ tài trợ 4 triệu USD giúp nông dân Việt Nam sử dụng phân bón đúng cách

Tham khảo thêm

'4 đúng' để phục hồi và phát triển kinh tế

Tham khảo thêm

Canh tác lúa xanh với 'bón phân đúng': Từ chủ trương đến thực hành trên đồng ruộng