Giải thưởng giảm phát thải mở đường cho chuỗi lúa gạo xanh phát triển bền vững

Lễ trao giải vụ Hè Thu 2025 (vụ 3) của Dự án "Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long".

Ngày 19/5, tại Cần Thơ, Lễ trao giải vụ Hè Thu 2025 (vụ 3) của Dự án "Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long" (TRVC) đã ghi nhận bước tiến quan trọng trong hành trình chuyển đổi nông nghiệp xanh của Việt Nam. Không chỉ là hoạt động vinh danh các doanh nghiệp tiên phong, giải thưởng còn cho thấy hiệu quả rõ rệt của mô hình canh tác lúa giảm phát thải trong việc nâng lợi nhuận cho nông dân, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.

Dự án TRVC do Tổ chức Phát triển Hà Lan SNV tại Việt Nam phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và ngành nông nghiệp hai tỉnh An Giang và Đồng Tháp triển khai, với sự tài trợ của Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia. Dự án được thực hiện trong giai đoạn 2023-2027 nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp carbon thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Điểm đặc biệt của dự án là sử dụng cơ chế trao giải dựa trên kết quả thực tế. Các doanh nghiệp tham gia phải chứng minh hiệu quả giảm phát thải khí nhà kính, gia tăng lợi nhuận cho nông dân và bảo đảm các yếu tố công bằng xã hội. Đây được xem là cách tiếp cận mới nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư sâu vào chuỗi giá trị lúa gạo bền vững thay vì chỉ tập trung vào sản lượng.

Sau ba vụ triển khai, dự án đã cho thấy những kết quả ấn tượng. Theo kết quả kiểm định độc lập của Công ty Nông nghiệp Regrow (Hoa Kỳ), tổng lượng giảm phát thải trong vụ Hè Thu 2025 đạt hơn 164.494 tấn CO2 tương đương. Lợi nhuận trung bình của nông hộ đạt tới 50,79%, cao hơn nhiều so với mục tiêu tối thiểu 30% mà dự án đặt ra.

Trong tổng số 10 doanh nghiệp được trao giải, ba đơn vị dẫn đầu đã tạo dấu ấn nổi bật cả về quy mô sản xuất lẫn hiệu quả giảm phát thải.

Đứng đầu là Công ty TNHH Lúa gạo Việt Nam (VINARICE), đơn vị đạt giải thưởng cao nhất của chương trình. Doanh nghiệp này đăng ký diện tích sản xuất lên đến 27.002,95 ha, đạt mức giảm phát thải trung bình 3,76 tấn CO2e/ha, đồng thời bảo đảm lợi nhuận cho nông hộ đạt 49,04%. Theo bảng tổng hợp kết quả giải thưởng, VINARICE giảm được hơn 101.622 tấn CO2 tương đương, chiếm gần 62% tổng lượng giảm phát thải của toàn vụ. 

Ngoài các doanh nghiệp dẫn đầu, nhiều đơn vị khác cũng tạo dấu ấn đáng kể, các doanh nghiệp đều đạt yêu cầu về thực hiện chính sách bình đẳng giới, hòa nhập xã hội và bảo đảm quyền lợi nông dân trong chuỗi liên kết sản xuất.

Phát biểu tại lễ trao giải, bà Nguyễn Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng việc chuyển đổi sang mô hình canh tác phát thải thấp không chỉ giúp giảm tác động môi trường mà còn nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thực hiện Đề án "Một triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030".

Giải thưởng vụ Hè Thu 2025 vì thế không đơn thuần là hoạt động tôn vinh doanh nghiệp, mà còn mở ra động lực mới cho quá trình chuyển đổi xanh của ngành lúa gạo Việt Nam. Từ những cánh đồng giảm phát thải hôm nay, một nền nông nghiệp bền vững, trách nhiệm và có giá trị cao hơn đang từng bước hình thành ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Lê Sơn