Ghép tạng Việt Nam tiệm cận khu vực, nhưng vẫn 'khát' nguồn hiến tặng

Hưởng ứng Ngày Hiến tặng mô, tạng Việt Nam (20/5), Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam và Báo Nhân Dân vừa phối hợp tổ chức Lễ phát động và ký kết chương trình phối hợp truyền thông, vận động hiến tặng mô, tạng giai đoạn 2026 - 2031.

Các đơn vị ký kết chương trình phối hợp truyền thông, vận động hiến tặng mô, tạng giai đoạn 2026 – 2031 - Ảnh: VGP

"Điểm nghẽn" trong lĩnh vực hiến tặng mô, tạng

Tại buổi lễ, TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết, những năm qua, ngành Y tế Việt Nam đã có nhiều nỗ lực quan trọng để phát triển lĩnh vực ghép tạng, thể hiện trên nhiều mặt như làm chủ kỹ thuật cao, mở rộng mạng lưới hiến ghép tạng, vận động người dân hiến tạng.

Đặc biệt, trình độ ghép tạng của Việt Nam tự hào được đánh giá tiệm cận nhiều nước tiên tiến trong khu vực. Những kỹ thuật khó như ghép phổi, ghép đồng thời tim và phổi, chúng ta đã làm được.

Tính đến năm 2025, cả nước có 10.878 ca ghép tạng, trong đó năm 2024 ghép được 1.212 ca, năm 2025 ghép 1.368 ca, quý I năm 2026 ghép được 308 ca và đến nay cả nước có 286 ca hiến tạng từ người chết não, trong đó năm 2024 có 41 ca hiến, năm 2025 có 66 ca hiến.

Bên cạnh đó, ngành Y tế cũng chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện lớn trên cả nước. Từ chỗ chỉ có một vài cơ sở thực hiện ghép tạng, đến nay cả nước có 34 cơ sở có giấy phép hoạt động.

TS Hà Anh Đức cũng chia sẻ, điểm nghẽn lớn nhất trong lĩnh vực ghép tạng ở nước ta trong thời gian qua chính là số lượng người hiến tạng. Trong 10 năm, Việt Nam có khoảng 300 ca hiến tặng mô, tạng, chưa bằng số ca hiến tạng trong một năm của Thái Lan.

Từ thực tế trong công tác điều phối về ghép bộ phận cơ thể người, PGS.TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người cũng cho biết, nếu như trước năm 2023, tỷ lệ hiến tạng từ người chết não chỉ dưới 5%, thì đến năm 2024 đã tăng lên 12,9% và năm 2025 đạt 18,9%, tức tăng gấp 3-4 lần so với trước đây. Dù vậy, con số này vẫn còn rất thấp so với nhiều quốc gia khác.

"Tại Tây Ban Nha, phần lớn nguồn tạng hiến đến từ người chết não và chết tim. Ở Trung Quốc hay Thái Lan, tỷ lệ này khoảng 80%, trong khi Việt Nam hiện vẫn chưa đạt 20%. Điều đó cho thấy chúng ta còn rất nhiều việc phải làm phía trước", PGS Đồng Văn Hệ chia sẻ.

Ca ghép phổi thực hiện tại Bệnh viện Phổi Trung ương.

Cần những giải pháp tổng thể để nâng tỷ lệ hiến tặng mô, tạng

Để thay đổi thực trạng này, PGS Đồng Văn Hệ cho rằng, cần bắt đầu từ gốc rễ, đó là nhận thức xã hội và sự ủng hộ của cộng đồng. Trong đó, truyền thông đóng vai trò rất quan trọng trong việc lan tỏa những giá trị nhân văn của hiến tạng.

Ở góc độ truyền thông, ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng, Việt Nam cần những giải pháp tổng thể, từ hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động hiến, lấy, ghép mô tạng, đến tăng cường công tác truyền thông, tạo bước chuyển biến rõ nét về nhận thức, từ đó chuyển đổi thành chủ động đăng ký hiến mô, tạng sau khi chết, chết não.

Chính vì vậy, Lễ phát động và ký kết chương trình phối hợp truyền thông, vận động hiến tặng mô, tạng giai đoạn 2026 - 2031 được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để phong trào hiến tặng mô, tạng tại Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ, bền vững và lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. 

Chương trình ký kết cũng hướng tới xây dựng một hệ sinh thái đồng hành lâu dài giữa cơ quan quản lý, ngành y tế, báo chí, doanh nghiệp và toàn xã hội trong hành trình cứu sống người bệnh bằng nghĩa cử cao đẹp là hiến tặng mô, tạng.

Với tinh thần "Cho đi là còn mãi", mỗi lá đơn đăng ký hiến tặng, mỗi quyết định cho đi sau sự sống, sẽ tiếp tục khơi dậy tinh thần nhân ái, trách nhiệm cộng đồng và đều mang theo hy vọng về cơ hội hồi sinh cho nhiều bệnh nhân đang chờ ghép tạng.

Hiền Minh

Tham khảo thêm

Biến giấc mơ ghép tạng tại Việt Nam thành kỳ tích trong đời thực

Tham khảo thêm

Ghép tạng tại Việt Nam: Từ 'người đi học' đến làm chủ kỹ thuật

Tham khảo thêm

Hiến tặng mô, tạng – Mang lại hy vọng sống