Quan hệ quốc phòng Ukraine - Đức: Không còn chỉ là “bên nhận” và “bên cho”

Quan hệ quốc phòng giữa Ukraine và Đức đang bước vào một giai đoạn mới, chuyển từ mô hình hỗ trợ một chiều (bên cho - bên nhận) sang quan hệ đối tác chiến lược lâu dài, hai chiều và cùng có lợi.

Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, Đức không chỉ là nhà cung cấp hỗ trợ an ninh lớn nhất cho Ukraine mà còn là đối tác công nghiệp và công nghệ quan trọng, kết hợp nguồn lực tài chính - công nghiệp của Đức với kinh nghiệm chiến đấu, công nghệ vận hành và dữ liệu thực địa của Ukraine.

Bộ Quốc phòng Ukraine mô tả Berlin nhà cung cấp viện trợ an ninh lớn nhất cho Kiev, chiếm khoảng 1/3 tổng hỗ trợ quốc tế dành cho Ukraine. Năm nay, Đức dự kiến cung cấp ít nhất 11,5 tỷ Euro viện trợ quân sự. Hỗ trợ tập trung vào các lĩnh vực then chốt như phòng không, đạn pháo, drone và hệ thống tấn công tầm xa.

Tại cuộc họp tháng 4/2026 của Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine (UDCG) theo định dạng Ramstein, các đại diện Đức đã công bố thêm 4 tỷ USD cho phòng không và 600 triệu USD cho khả năng tấn công tầm trung và tầm xa của Ukraine.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ảnh: Zeta

Phòng không tiếp tục là lĩnh vực hợp tác nổi bật. Ukraine tuyên bố rằng Đức đang tài trợ một thỏa thuận trị giá 3,2 tỷ Euro với Raytheon để cung cấp hàng trăm tên lửa Patriot, đồng thời cũng đang tài trợ các bệ phóng cho hệ thống phòng không IRIS-T theo một chương trình riêng biệt trị giá gần 200 triệu Euro.

Berlin cũng đóng góp gần 1 tỷ USD cho cơ chế PURL cho phép mua sắm nhanh chóng các loại vũ khí quan trọng của Mỹ cho Ukraine, đồng thời tham gia sáng kiến đạn dược của Cộng hòa Séc với gần 900 triệu Euro.

Một điểm sáng khác là sáng kiến của Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius về việc khẩn trương tăng cường phòng không cho Ukraine. Trong khuôn khổ sáng kiến này, 2 tỷ Euro từ các đối tác đã được huy động, giúp Ukraine nhận được những tên lửa cần thiết để bảo vệ bầu trời trong giai đoạn khó khăn nhất.

Đáng chú ý, hợp tác không dừng lại ở viện trợ mà mở rộng sang sản xuất chung. Hai nước đang thúc đẩy sản xuất drone và tên lửa tại Ukraine. Đức đầu tư vào hệ thống tấn công tầm trung (hơn 20 km) và cam kết tài trợ khả năng tấn công tầm sâu lên đến 1.500 km với 300 triệu Euro cho vũ khí tầm xa sản xuất nội địa.

Đặc biệt, hai bên thỏa thuận thành lập liên doanh tại Đức để sản xuất drone tầm trung tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), dự kiến cung cấp hàng nghìn chiếc cho các lực lượng vũ trang Ukraine.

Các dự án khác bao gồm hợp tác với Quantum Systems và Frontline Robotics về bản địa hóa sản xuất UAV, trung tâm dịch vụ tại Ukraine, dự kiến giao khoảng 10.000 UAV Linza trong năm 2026.

Một bước tiến quan trọng là ký kết thỏa thuận trao đổi dữ liệu quốc phòng đầu tiên của Ukraine với đối tác quốc tế. Thỏa thuận cho phép chia sẻ dữ liệu hoạt động từ hệ thống quản lý chiến trường DELTA và các nền tảng số khác.

Đối tác Đức sẽ tiếp cận thông tin vận hành thực tế của các hệ thống như Panzerhaubitze 2000, RCH 155 và IRIS-T, hỗ trợ phân tích dữ liệu, đánh giá vũ khí và phát triển công nghệ mới cho tác chiến hiện đại…

Minh Đức (Theo Odessa Journal, Defence Industry Europe)