Công tác đại biểu phải thực chất hơn, chuyên nghiệp hơn

Chiều 20/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và nhiệm kỳ 2026-2031.

Chuyển mạnh từ "tham mưu thủ tục" sang "tham mưu chiến lược"

Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, biểu dương những nỗ lực, cố gắng của Ủy ban, Vụ Công tác đại biểu và đội ngũ cán bộ, công chức trong thời gian qua. 

Định hướng các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Công tác đại biểu chuyển mạnh từ tham mưu thủ tục sang tham mưu chiến lược. Ủy ban phải chuyển từ tư duy "làm đúng quy trình" sang tư duy thiết kế chính sách, chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và dự báo vấn đề. 

Các báo cáo, tờ trình của Ủy ban cần giảm mô tả, tăng phân tích, tăng kiến nghị; có số liệu, có so sánh, có đánh giá tác động, có phương án xử lý và địa chỉ trách nhiệm rõ ràng. Tinh thần là đúng như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: bộ máy phải "tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả", một người làm được nhiều việc.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (Ảnh: Media Quốc hội).

Về tổ chức bộ máy, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan hoàn thiện Đề án rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội và Kiểm toán Nhà nước. Tinh thần là không chồng chéo, không giao thoa, không bỏ trống nhiệm vụ; không sắp xếp hình thức. Sau sắp xếp, bộ máy phải vận hành tốt hơn, trách nhiệm rõ hơn, hiệu quả cao hơn.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát trách nhiệm. Những việc thuộc thẩm quyền của Thường trực Ủy ban, Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu, Vụ Công tác đại biểu thì phải chủ động xử lý, không đẩy việc lên cấp trên khi cấp mình có đủ thẩm quyền, đủ căn cứ. 

Cấp trên không làm thay cấp dưới; cơ quan phối hợp không thay cơ quan chủ trì; người đứng đầu chịu trách nhiệm đến cùng về tiến độ, chất lượng, tính chính xác và tính hợp pháp của tham mưu.

Trong lĩnh vực thể chế, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu khẩn trương tham mưu sửa đổi, bổ sung Quy chế làm việc mẫu của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; nghiên cứu xây dựng nghị quyết về quản lý công chức và vị trí việc làm công chức thuộc các cơ quan của Quốc hội; chuẩn bị kỹ việc sửa đổi, bổ sung nghị quyết của Quốc hội về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm. 

Đồng thời, Ủy ban cần tiếp tục tổng rà soát văn bản thuộc lĩnh vực phụ trách, kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới đối với những quy định mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp.

Một nhiệm vụ quan trọng khác được Chủ tịch Quốc hội lưu ý là tham mưu thật tốt việc sơ kết mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hoạt động của Hội đồng nhân dân. Việc đánh giá phải thực chất, chỉ rõ cái gì vận hành tốt, cái gì còn vướng; vướng do pháp luật, do tổ chức thực hiện, do phân cấp, phân quyền hay do năng lực cán bộ. 

Mục tiêu là để Hội đồng nhân dân hoạt động thực chất hơn, quyết định đúng hơn, giám sát trúng hơn, gần dân và sát dân hơn.

Lấy sản phẩm, năng lực, trách nhiệm và hiệu quả làm thước đo

Đối với công tác xây dựng Đảng, xây dựng cơ quan và đội ngũ cán bộ tham mưu, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu tiếp tục khẳng định vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo toàn diện việc thực hiện nhiệm vụ chính trị và xây dựng cơ quan trong sạch, vững mạnh. 

"Công tác cán bộ của Ủy ban phải thực chất, lấy sản phẩm, năng lực, trách nhiệm và hiệu quả làm thước đo. Vụ Công tác đại biểu phải là đơn vị tham mưu sắc bén, chuyên nghiệp, không chỉ tổng hợp hồ sơ mà phải có phân tích, căn cứ và kiến nghị rõ ràng", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ và yêu cầu cán bộ công chức Vụ Công tác đại biểu phải nâng tầm chất lượng tham mưu, không chỉ tổng hợp hồ sơ mà phải có phân tích, có căn cứ và kiến nghị rõ ràng. 

Quang cảnh cuộc làm việc (Ảnh: Media Quốc hội).

Công tác thi đua, khen thưởng phải đổi mới theo hướng thực chất, công bằng, kịp thời, tạo động lực, gắn với nhiệm vụ, sản phẩm và kết quả cụ thể.

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý việc xử lý dứt điểm phân định nhiệm vụ giữa Ủy ban Công tác đại biểu và Ban Tổ chức Đảng ủy Quốc hội. "Nguyên tắc là một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính; cơ quan khác phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền; không phát sinh tầng nấc trung gian, không kéo dài quy trình, không làm giảm chất lượng tham mưu", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Theo đó, Ban Tổ chức Đảng uỷ Quốc hội chủ trì các nội dung thuộc công tác tổ chức xây dựng Đảng trong Đảng bộ Quốc hội. Ủy ban Công tác đại biểu và Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu chủ trì tham mưu các nội dung gắn với chức năng chuyên môn đặc thù về công tác đại biểu, công tác cán bộ, đại biểu dân cử, Đoàn ĐBQH, HĐND, ĐBQH hoạt động chuyên trách và cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội giao Văn phòng Quốc hội phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Công tác đại biểu xây dựng lộ trình chuyển đổi số và cơ sở dữ liệu cụ thể, ưu tiên dữ liệu phục vụ trực tiếp công tác quản lý đại biểu, công tác cán bộ, bầu cử, bồi dưỡng đại biểu, thi đua, khen thưởng, chế độ chính sách; bảo đảm kết nối, chia sẻ, an toàn, bảo mật và hiệu quả.

Về tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ của HĐND nhiệm kỳ 2026 - 2031, Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban Công tác đại biểu chủ trì về nội dung, phối hợp với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan chuẩn bị kỹ lưỡng, thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm, gắn với chuyển đổi số và yêu cầu hướng dẫn hoạt động HĐND ngay từ đầu nhiệm kỳ.

"Ủy ban Công tác đại biểu cần quán triệt phương châm: tham mưu sớm hơn, sâu hơn, chắc hơn; quy trình rõ hơn, gọn hơn, trách nhiệm hơn; công tác cán bộ chặt chẽ hơn, minh bạch hơn; công tác đại biểu thực chất hơn, chuyên nghiệp hơn; chuyển đổi số đi vào nghiệp vụ lõi, phục vụ quản lý, tham mưu, giám sát và ra quyết định", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đồng thời lưu ý không để tình trạng việc nhiều nhưng không rõ trọng tâm; phối hợp nhiều nhưng không rõ trách nhiệm; quy trình chặt nhưng xử lý chậm; hồ sơ đầy đủ nhưng thiếu phân tích chính sách; số liệu có nhưng chưa phục vụ dự báo và quyết định. 

Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu cần tiếp thu đầy đủ ý kiến, hoàn thiện báo cáo, cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch công tác để tổ chức thực hiện.