Chiến lược thu hút FDI chất lượng cao

3 điểm nghẽn kéo doanh nghiệp chậm nhịp

Trong nhiều năm qua, Đồng Nai luôn nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển công nghiệp và thu hút đầu tư. Với lợi thế vị trí chiến lược ở trung tâm vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, hệ thống khu công nghiệp phát triển mạnh và hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, địa phương này đang đứng trước cơ hội lớn để tạo bước nhảy vọt về tăng trưởng.

Ông Nguyễn Kim Long - Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Đồng Nai.

Trong bối cảnh cạnh tranh mới đặt ra yêu cầu cao hơn. Đồng Nai không chỉ cần tăng trưởng nhanh mà còn phải phát triển bền vững, có chiều sâu và nâng cao chất lượng nền kinh tế.

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Đặng Văn Điềm - Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Thành phố Đồng Nai nhận định, để Đồng Nai đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong những năm tới, khu vực doanh nghiệp tư nhân chắc chắn sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của nền kinh tế nội sinh.

Theo ông Điềm, nếu khu vực FDI là động lực tăng trưởng theo chiều rộng thì doanh nghiệp tư nhân chính là lực kéo tăng trưởng theo chiều sâu bởi đây là khu vực tạo việc làm trực tiếp lớn nhất, có sức lan tỏa mạnh nhất và có khả năng hình thành chuỗi giá trị nội địa bền vững nhất.

"Riêng năm 2025, thu ngân sách từ khu vực kinh tế ngoài Nhà nước của Đồng Nai đạt khoảng 11.577 tỷ đồng, tăng gần 29% so với cùng kỳ. Điều đó cho thấy khu vực tư nhân đang tăng trưởng rất nhanh và ngày càng đóng vai trò lớn hơn trong cấu trúc kinh tế địa phương", ông Điềm nói.

Đến cuối năm 2025, Đồng Nai có khoảng 2.485 dự án đầu tư trong nước còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 593.200 tỷ đồng. Đây được xem là nguồn lực rất lớn cho đầu tư xã hội, thương mại, xây dựng, logistics và công nghiệp hỗ trợ.

Dù giữ vai trò quan trọng, doanh nghiệp tư nhân tại Đồng Nai vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn kéo dài. Theo ông Đặng Văn Điềm, hiện doanh nghiệp tư nhân Đồng Nai không thiếu cơ hội, nhưng đang bị chậm nhịp bởi 3 điểm nghẽn lớn.

"Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thiếu lao động chất lượng cao. Doanh nghiệp muốn chuyển từ gia công sang sản xuất có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao nhưng lại thiếu nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu", ông Điềm phân tích.

Không chỉ thiếu lao động kỹ thuật, nhiều doanh nghiệp còn gặp khó trong tuyển dụng đội ngũ quản trị, kỹ sư và nhân lực có kỹ năng chuyên môn cao.

Hệ thống khu công nghiệp hiện đại cùng hạ tầng logistics ngày càng hoàn thiện đang tạo lợi thế lớn cho Đồng Nai.

Điểm nghẽn thứ hai là khó tiếp cận vốn. Theo cộng đồng doanh nghiệp, phần lớn doanh nghiệp tư nhân tại Đồng Nai là doanh nghiệp nhỏ và vừa nên rất khó tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn, đặc biệt là vốn phục vụ đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.

"Nhiều doanh nghiệp có đơn hàng, có nhu cầu mở rộng sản xuất nhưng không thể triển khai do thiếu nguồn vốn phù hợp", ông Điềm cho biết thêm.

Điểm nghẽn thứ ba là chi phí thủ tục và mặt bằng sản xuất. Hiện nhiều khu công nghiệp tại Đồng Nai đã gần như lấp đầy, trong khi giá thuê đất và chi phí logistics ngày càng tăng. Bên cạnh đó, một số thủ tục hành chính vẫn còn kéo dài, làm mất cơ hội đầu tư và tăng chi phí cho doanh nghiệp.

"Nhiều doanh nghiệp có đơn hàng nhưng không thể mở rộng vì thiếu đất sản xuất phù hợp hoặc mất quá nhiều thời gian cho thủ tục", ông Điềm nói.

Một thực tế đáng chú ý là dù Đồng Nai hiện có hơn 2.230 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 42,88 tỷ USD, phần lớn doanh nghiệp tư nhân trong nước vẫn đứng ngoài chuỗi cung ứng của khối này.

Theo ông Điềm, nguyên nhân không phải do thiếu nhu cầu hợp tác mà do doanh nghiệp nội địa chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật, năng lực quản trị và tính ổn định trong sản xuất.

"Đây là khoảng trống phát triển rất lớn. Nếu Đồng Nai có chính sách kết nối cung – cầu công nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp nội tiêu chuẩn hóa sản xuất thì dư địa tăng trưởng của khu vực tư nhân sẽ còn rất lớn", ông Điềm nhấn mạnh.

Chủ động thay đổi để đi cùng doanh nghiệp FDI

Một trong những lợi thế lớn nhất của Đồng Nai trong giai đoạn tới là hệ thống hạ tầng chiến lược đang được đầu tư mạnh mẽ.

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Kim Long - Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Đồng Nai cho rằng, việc xây dựng Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là mục tiêu hành chính mà là yêu cầu tất yếu từ thực tiễn phát triển.

Theo ông Long, với quy mô kinh tế lớn, dân số gần 4,5 triệu người và vị trí là giao điểm chiến lược của vùng phía Nam, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ điều kiện để chuyển sang mô hình phát triển ở tầm cao hơn.

Đặc biệt, sự hiện diện của Cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ mở ra không gian tăng trưởng mới, tạo động lực mạnh cho công nghiệp, logistics, đô thị và dịch vụ.

"Khi các dự án hạ tầng trọng điểm được kết nối đồng bộ, Đồng Nai không chỉ giữ vai trò vệ tinh mà sẽ cùng Tp.HCM hình thành trục động lực phát triển của toàn vùng", ông Long nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo tỉnh, việc nâng tầm Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân, phát huy tối đa vai trò động lực tăng trưởng nhanh và bền vững.

Không chỉ chờ đợi chính sách hỗ trợ, nhiều doanh nghiệp tại Đồng Nai cũng đang chủ động tái cấu trúc để thích ứng với bối cảnh mới.

Các doanh nghiệp Đồng Nai đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Nguyễn Hoàng Đạt - Giám đốc Công ty TNHH Vinahe cho biết, để đạt tăng trưởng hai con số bền vững, doanh nghiệp cần tập trung vào 3 trụ cột: Nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và chuyển đổi số.

"Muốn đi cùng doanh nghiệp FDI, chúng tôi buộc phải nâng cấp từ quản trị, tiêu chuẩn sản phẩm đến tính minh bạch. Nếu không tự lớn lên thì cơ hội sẽ không chờ mình", ông Đạt chia sẻ.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đầu tư mạnh cho chuyển đổi số, ứng dụng phần mềm quản trị nhằm tối ưu vận hành, giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, theo doanh nghiệp, khó khăn lớn hiện nay vẫn là biến động giá nguyên liệu, áp lực cạnh tranh quốc tế và hạn chế về nguồn vốn cho đầu tư công nghệ.

Song song với việc thúc đẩy kinh tế tư nhân, Đồng Nai cũng đang định hướng lại chiến lược thu hút FDI theo hướng chất lượng cao.

Ông Nguyễn Văn Út - Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai khẳng định, Đồng Nai sẽ giảm dần các ngành thâm dụng lao động và có nguy cơ gây ô nhiễm, thay vào đó ưu tiên công nghệ cao, công nghiệp xanh và các dự án có giá trị gia tăng lớn.

"Nâng tầm Đồng Nai không chỉ dừng lại ở tiêu chí hành chính mà còn là sự chuyển biến toàn diện về chất lượng sống, hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế", ông Út nhấn mạnh.

Theo cộng đồng doanh nghiệp, cuộc cạnh tranh thu hút FDI hiện nay không còn nằm ở ưu đãi thuế hay giá thuê đất, mà nằm ở chất lượng điều hành và trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư.

Ông Elephant Fu - đại diện Công ty TNHH New Apparel Far Eastern Việt Nam đánh giá Đồng Nai đang sở hữu "bộ 3 lợi thế" gồm vị trí địa lý, hạ tầng và môi trường đầu tư.

"Từ góc nhìn doanh nghiệp, yếu tố quan trọng nhất hiện nay không chỉ là ưu đãi mà là khả năng đồng hành lâu dài của địa phương, từ tốc độ xử lý thủ tục đến chất lượng nhân lực kỹ thuật và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ", ông Elephant Fu chia sẻ.

Doanh nghiệp tư nhân tại Đồng Nai đang trở thành động lực tăng trưởng nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của địa phương.

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Đồng Nai được xem là tham vọng lớn, bởi Đồng Nai đang sở hữu nhiều lợi thế chiến lược như vị trí trung tâm vùng kinh tế phía Nam, hệ thống công nghiệp phát triển, hạ tầng logistics quy mô lớn và khả năng thu hút đầu tư mạnh mẽ. 

Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là khả năng tháo gỡ các "điểm nghẽn" tồn tại nhiều năm qua, đặc biệt là nhân lực, vốn, hạ tầng và cải cách hành chính. Khi doanh nghiệp tư nhân được tiếp thêm nguồn lực, khi FDI và doanh nghiệp nội tạo được liên kết bền vững, khi hạ tầng chiến lược được kết nối đồng bộ, Đồng Nai sẽ không chỉ duy trì vai trò "thủ phủ công nghiệp" mà còn có thể trở thành cực tăng trưởng mới của cả vùng kinh tế phía Nam.