Hành trình làm lúa nước của người Rục sau 65 năm bước ra từ hang đá

Từng bước chinh phục cây lúa nước

Khi rời hang đá về định cư ở bản Mò O Ồ Ồ, tập tục săn bắt, hái lượm vẫn ăn sâu trong tiềm thức của đồng bào người Rục. 

Đến năm 2010, với sự hỗ trợ của Đồn Biên phòng Cà Xèng, Bộ đội Biên phòng Quảng Trị và chính quyền địa phương, cánh đồng Rục Làn, ở các bản Ón, Yên Hợp và Mò O Ồ Ồ, xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị, được khai hoang.

Những ngày đầu, cán bộ, chiến sĩ biên phòng phải trực tiếp xuống đồng, "cầm tay chỉ việc" cho bà con từ khâu làm đất, dẫn nước, gieo cấy đến chăm sóc và thu hoạch.

Dự án lúa nước Rục Làn được đơn vị triển khai thực hiện vào năm 2010 với diện tích khoảng 10ha.

Thượng tá Dương Đình Hoàn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cà Xèng phấn khởi cho biết, dự án lúa nước Rục Làn được đơn vị triển khai thực hiện vào năm 2010 với diện tích khoảng 10ha. Đó là quyết định táo bạo, bởi thời điểm đó, người Rục quen sống dựa vào tự nhiên, quanh năm săn bắt, hái lượm; trong khi đó, BĐBP chưa quen với cày bừa, vỡ đất, dẫn nước tưới tiêu, gieo cấy, chăm sóc, thu hoạch... 

Khi dự án triển khai, nhiều ánh mắt bày tỏ hoài nghi, lo lắng. Tuy nhiên, bằng sự quyết tâm, trách nhiệm với đồng bào nơi biên giới, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng đã cùng bà con lăn lộn với nắng mưa, từng bước chinh phục cánh đồng hoang hóa. 

Từ chỗ sống phụ thuộc vào tự nhiên, đến nay, người Rục đã cơ bản làm chủ các quy trình sản xuất.

Đến nay, đồng bào Rục đã cơ bản làm chủ các quy trình sản xuất, từ làm đất, gieo sạ, chăm sóc đến thu hoạch... Trung bình mỗi năm, dự án lúa nước Rục Làn sản xuất hai vụ, năng suất bình quân đạt 4,5-5 tấn/ha.

"Sau những vụ mùa tất bật, chứng kiến người dân có hạt gạo trắng ngần, dẻo thơm do chính bàn tay mình trực tiếp làm ra, những người lính biên phòng thực sự vui mừng và hạnh phúc”, Thượng tá Dương Đình Hoàn xúc động chia sẻ.

Nụ cười mùa vụ bội thu

Trên những thửa ruộng còn lầy bùn, phụ nữ dùng liềm cắt lúa, bó thành từng cụm nhỏ, đàn ông gánh lúa lên bờ để tuốt bằng máy. Giữa núi rừng vùng biên, tiếng máy tuốt lúa hòa cùng tiếng nói cười tạo nên không khí nhộn nhịp của mùa thu hoạch.

Phụ nữ dùng liềm cắt lúa, bó thành từng cụm nhỏ.

Đàn ông gánh lúa lên bờ để tuốt bằng máy.

Ông Đinh Xuân Tịnh ở bản Mò O Ồ Ồ, xã Kim Phú phấn khởi cho biết, vụ mùa năm nay, mặc dù thời tiết không thuận lợi, nắng nóng kéo dài nhưng được sự hỗ trợ, giúp đỡ của BĐBP, đồng bào Rục vẫn giữ được năng suất ổn định, bảo đảm đủ lương thực gối vụ, tạo động lực để bà con tiếp tục xuống giống vụ hè thu.

Hiện cánh đồng có diện tích khoảng 10ha, vụ này bà con đưa vào sản xuất hơn 6ha lúa nước. Đồng bào sử dụng giống lúa PC6, phù hợp với điều kiện đất đai địa phương, cho năng suất khá cao.

Mỗi vụ mùa không thể thiếu hình ảnh lực lượng biên phòng.

Tình quân dân thắm thiết trên cánh đồng Rục Làn.

Người Rục hiện sinh sống tại 3 bản với 96 hộ, gần 400 nhân khẩu. Mỗi hộ được giao từ 2-4 thửa ruộng để sản xuất. Sau nhiều tháng chăm sóc, lúa chín vàng đồng loạt, năng suất ước đạt hơn 50 tạ/ha.

Gia đình chị Cao Thị Thanh, ở bản Mò O Ồ Ồ có 4 thửa ruộng. Nhờ được hỗ trợ đất sản xuất và hướng dẫn kỹ thuật, nhà chị nhiều năm nay đã chủ động được lương thực.

“Trước đây, bà con thiếu ăn nhiều, giờ có ruộng làm, có lúa ăn quanh năm nên cuộc sống ổn định hơn”, chị Thanh chia sẻ.

Từ chỗ còn bỡ ngỡ với cây lúa nước, nay bà con đã biết chủ động mùa vụ, chăm sóc lúa và hỗ trợ nhau trong sản xuất.

Là một trong những người Rục cuối cùng sinh ra trong hang đá, bà Cao Thị Hoa, chứng kiến nhiều đổi thay của bản làng.

Theo bà Hoa, trước đây cuộc sống của đồng bào phụ thuộc nhiều vào rừng. Từ khi biết làm lúa nước, bà con có thêm cái ăn, trẻ em được đi học đầy đủ hơn, cuộc sống cũng dần ổn định.

Bộ đội biên phòng giúp người dân tuốt lúa.

Không chỉ giúp người dân chủ động lương thực, việc phát triển lúa nước còn góp phần thay đổi tập quán sản xuất của đồng bào Rục. Từ chỗ còn bỡ ngỡ với cây lúa nước, nay bà con đã biết chủ động mùa vụ, chăm sóc lúa và hỗ trợ nhau trong sản xuất.

Dự án lúa nước Rục Làn là một trong nhiều mô hình, chương trình giúp dân phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội mang lại hiệu quả thiết thực ở khu vực biên giới.