Tháo gỡ điểm nghẽn để du lịch sinh thái trở thành kinh tế mũi nhọn

"Nghẽn" về pháp lý khiến điểm du lịch sinh thái tạm thời bị đình chỉ hoạt động

Khi hỏi về điểm du lịch suối Rào Àn, ông Trần Quốc Hoàng, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Kim 1, tỉnh Hà Tĩnh, trầm ngâm trong vài phút. Mấy hôm nay, địa phương vào cuộc xử lý, yêu cầu tạm thời đình chỉ hoạt động tại nơi đây đang gây xôn xao dư luận.

"Mặc dù không muốn nhưng đây là động thái cần thiết nhằm lập lại trật tự trong hoạt động khai thác du lịch trên địa bàn; đồng thời, sớm định hướng phát triển du lịch theo hướng bài bản, đúng quy định để vừa khai thác hiệu quả tiềm năng, vừa thu hút du khách gắn với đảm bảo công tác quản lý lâu dài", ông Hoàng nói.

Suối Rào Àn hiện nay tạm thời dừng hoạt động để hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục.

Suối Rào Àn, thuộc xã Sơn Kim 1 từ lâu được ví như một "viên ngọc xanh" giữa đại ngàn phía Tây của tỉnh Hà Tĩnh. Với dòng nước trong vắt, cảnh quan thiên nhiên hoang sơ cùng khí hậu mát mẻ quanh năm, nơi đây đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài tỉnh mỗi dịp hè về.

Những năm gần đây, lượng du khách tìm đến suối Rào Àn ngày càng tăng. Không chỉ được hòa mình vào làn nước mát lạnh giữa núi rừng, du khách còn có cơ hội trải nghiệm các hoạt động dã ngoại, cắm trại và thưởng thức các món ăn đặc sản địa phương. Riêng dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5 vừa qua, địa phương ước tính có khoảng 3.000 lượt du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, vui chơi.

Với dòng nước trong vắt, cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, nơi đây được kỳ vọng trở thành điểm du lịch tại miền Tây Hà Tĩnh.

Trước nhu cầu trên, một số hộ dân đã đầu tư xây dựng nhà sạp, khu vực ăn uống và các hạng mục phục vụ khách tham quan nhưng chưa được cấp phép theo quy định. Thực trạng này không chỉ gây khó khăn trong công tác quản lý nhà nước mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường, an toàn cho du khách và định hướng phát triển lâu dài của khu vực.

"Về thực chất, một số hộ dân đã đầu tư hệ thống nhà sạp để kinh doanh dịch vụ ăn uống, tổ chức các hoạt động trải nghiệm từ nhiều năm trước. Phần lớn các điểm kinh doanh này là đất khai hoang. Sau này, khi lượng du khách tăng lên thì họ tiếp tục đầu tư hàng trăm triệu để tạo tiểu cảnh, điểm check-in. Cũng bởi vậy, điểm du lịch cộng đồng này mới được nhiều người trong và ngoài tỉnh biết đến", Phó Chủ tịch xã thừa nhận.

Tuy nhiên, hiện địa điểm này vẫn chưa được cấp phép phát triển du lịch.

Cũng bởi vậy, địa điểm du lịch này xuất hiện nhiều tồn tại liên quan đến an ninh trật tự, đuối nước, an toàn vệ sinh thực phẩm... Ngoài ra, khu vực này nằm gần cửa rừng nên nguy cơ cháy rừng luôn hiện hữu nếu không đảm bảo các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy.

Về góc nhìn của địa phương, Phó Chủ tịch xã cũng mong muốn suối Rào Àn tiếp tục được hoạt động, thu hút khách du lịch, tạo công ăn việc làm cho người dân. Tuy nhiên, về quản lý nhà nước thì hoạt động trái phép này cần phải dừng lại trước khi xảy ra sự cố, nhằm đảm bảo an toàn cho những người đến trải nghiệm.

Xây dựng quy hoạch tổng thế, phát triển du lịch đúng quy định pháp luật

Mới đây, chính quyền xã Sơn Kim 1 đã tổ chức đối thoại, lắng nghe ý kiến của các hộ kinh doanh tại khu vực suối Rào Àn để tìm hướng quản lý phù hợp. Tại đây, các hộ dân đều mong các cấp, ngành sớm có định hướng rõ ràng để kinh doanh đúng quy định.

Địa phương cũng khẳng định đang hoàn thiện các tờ trình để xin ý kiến định hướng của các ngành chuyên môn nhằm nghiên cứu khai thác du lịch khu vực này theo hướng bài bản, đúng quy định và có sự quản lý chặt chẽ của chính quyền. Trọng tâm là vừa phát triển kinh tế từ du lịch cộng đồng, vừa đảm bảo giữ gìn môi trường tự nhiên nơi đây.

Khi được quy hoạch bài bản, địa điểm này sẽ trở thành điểm du lịch sinh thái tiêu biểu. Ảnh Hồ Thắng.

Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Kim 1 cho biết Công văn số 4150 ngày 2/6 của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh về hồ sơ, thủ tục đất đai và tài nguyên nước phục vụ phát triển du lịch tại suối Rào Àn được xem là "chìa khóa" tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài trong thời gian qua.

Cụ thể, UBND xã Sơn Kim 1 được yêu cầu thông báo công khai nhu cầu cho thuê đất đối với các tổ chức, cá nhân và các hộ dân đang sử dụng đất phục vụ du lịch; thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục cho thuê đất thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND xã, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng quy định.

Đây được xem là cơ sở quan trọng để địa phương từng bước tháo gỡ những vướng mắc trong công tác quản lý tại khu vực suối Rào Àn, hướng tới xây dựng phương án khai thác, phát triển du lịch phù hợp, đảm bảo hài hòa giữa phát huy tiềm năng và tuân thủ các quy định của pháp luật.

"Sau khi nhận được công văn, địa phương đang kiểm tra, rà soát nguồn gốc các diện tích đất đang được hộ gia đình, cá nhân sử dụng để kinh doanh dịch vụ ăn uống, tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại suối Rào Àn; đồng thời rà soát các hồ sơ, thủ tục liên quan đến đất đai, tài nguyên nước để hướng dẫn thực hiện theo quy định", Phó Chủ tịch xã khẳng định.

Trao đổi về việc này, ông Trần Quốc Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Tĩnh cho biết, không chỉ riêng khu vực suối Rào Àn, rất nhiều địa điểm tự nhiên tại tỉnh Hà Tĩnh hoàn toàn có thể trở thành điểm du lịch sinh thái tiêu biểu. Điều quan trọng hiện nay là sớm tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, quy hoạch và quản lý để đưa tiềm năng thành lợi thế thực sự.

Khi được hoạt động lại, địa điểm này sẽ công khai bảng giá các dịch vụ lưu trú, ăn uống, và phương tiện vận chuyển; niêm yết giá vé tham quan rõ ràng để du khách dễ dàng tra cứu. Ảnh Hồ Thắng.

Bởi vậy, theo Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Tĩnh gợi mở, để phát huy tối đa tiềm năng của suối Rào Àn, trước hết cần xây dựng quy hoạch tổng thể cho khu du lịch sinh thái này. Quy hoạch phải xác định rõ khu vực bảo tồn, khu vực dịch vụ và các hạng mục hạ tầng cần đầu tư.

Chính quyền cần có cơ chế hỗ trợ các hộ chuyển đổi từ hình thức kinh doanh tự phát sang hoạt động bài bản, tuân thủ các quy định về môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn du lịch. Người dân địa phương được tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển du lịch cộng đồng, từ đó vừa tạo sinh kế ổn định, vừa góp phần giữ gìn vẻ đẹp nguyên sơ của dòng suối.

Cùng với đó, địa phương cần tổ chức các sản phẩm du lịch trải nghiệm, khám phá văn hóa bản địa và thể thao ngoài trời nhằm gia tăng sức hút cho điểm đến.

"Khi những khó khăn được giải quyết đồng bộ, Rào Àn sẽ không chỉ là điểm tránh nóng lý tưởng mỗi mùa hè mà còn trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền núi phía Tây Hà Tĩnh. Tại các địa phương có điểm du lịch tiềm năng cũng có thể làm tương tự nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy ngành du lịch phát triển trong thời gian tới", ông Lâm cho hay.