Ngai vua triều Nguyễn trở lại: Hành trình gìn giữ một báu vật của quốc gia

Ngày 7/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, sau gần 2 tuần được phục chế, bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn đã được đơn vị trưng bày trở lại tại điện Thái Hoà vào sáng 4/6.

Theo Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, trong suốt quá trình triển khai phục chế Ngai vua triều Nguyễn, Hội đồng chuyên môn đã kiểm tra, giám sát chặt chẽ các bước phục chế nhằm bảo đảm yêu cầu khoa học, kỹ thuật và nguyên tắc bảo tồn di sản.

Việc phục chế tuân thủ các nguyên tắc như: Bảo tồn tối đa yếu tố gốc; ưu tiên sử dụng vật liệu tương thích với chất liệu nguyên bản; áp dụng kỹ thuật can thiệp tối thiểu, không xâm lấn khi không cần thiết; không làm mới hiện vật; tận dụng tối đa các mảnh vỡ gốc đã bị phá hoại; bảo đảm tính ổn định, an toàn và khả năng nhận diện giá trị nguyên bản của bảo vật.

Bên cạnh đó, toàn bộ quá trình phục chế được quay phim, chụp ảnh, lập hồ sơ tư liệu và lưu trữ theo quy định, phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, bảo quản lâu dài và minh bạch hóa quy trình chuyên môn.

Sau phục chế, bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn đã được ổn định về kết cấu, phục hồi phần tay ngai bị phá hoại, bảo đảm đúng hình dáng, kích thước, màu sắc nguyên bản theo hồ sơ công nhận bảo vật quốc gia năm 2015. Quá trình phục chế không sáng tạo thêm hoa văn, họa tiết mới, không làm sai lệch yếu tố gốc; đồng thời đã xử lý các tác nhân gây hư hại như mối mọt, nấm mốc và tăng cường độ bền vững cho kết cấu tay ngai.

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế khẳng định, việc phục chế Ngai vua triều Nguyễn được thực hiện nghiêm túc, thận trọng, đúng quy định pháp luật và chuẩn mực chuyên môn về bảo tồn di sản, nhằm kịp thời khắc phục hậu quả sự cố, bảo vệ an toàn hiện vật gốc, đồng thời tiếp tục gìn giữ và phát huy giá trị đặc biệt của di sản cung đình Huế trong đời sống đương đại.

Trò chuyện với Người Đưa Tin, anh Lê Thanh Lập, một du khách có mặt tại điện Thái Hoà cho biết, khi đến tham quan điện Thái Hòa, anh cảm thấy rất xúc động khi được tận mắt chiêm ngưỡng lại Ngai vua triều Nguyễn sau quá trình phục chế.

Theo anh Lập, điều khiến anh ấn tượng không chỉ là vẻ uy nghi, tinh xảo của ngai vua mà còn là giá trị lịch sử và văn hóa mà hiện vật này mang theo. Việc các nghệ nhân bảo tồn đã nỗ lực phục chế theo nguyên tắc giữ gìn tối đa các yếu tố gốc, ưu tiên sử dụng vật liệu tương thích và tận dụng các mảnh vỡ ban đầu cho thấy sự cẩn trọng, trách nhiệm và tôn trọng đối với di sản.

"Quan sát hiện vật được trưng bày trở lại, tôi cảm nhận rõ sự trang nghiêm và vẻ đẹp vốn có của ngai vua vẫn được bảo tồn. Công tác phục chế không chỉ giúp khôi phục hình dáng của một bảo vật quý giá mà còn góp phần gìn giữ ký ức lịch sử cho các thế hệ mai sau.

Việc Ngai vua triều Nguyễn được đưa trở lại trưng bày là một tín hiệu rất đáng mừng. Đây không chỉ là niềm vui đối với người dân Huế mà còn là niềm tự hào chung của những người yêu di sản văn hóa Việt Nam", anh Lập thông tin thêm.

Trong khi đó, chia sẻ với PV, ông Ngô Văn Minh, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật cung đình Huế cho biết, trong quá trình thực hiện phục chế Ngai vua triều Nguyễn được giám sát bởi một Hội đồng do UBND thành phố thành lập, hội đồng này có 6 người, trong đó gồm: Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cùng một số chuyên gia và nghệ nhân.

"Dưới sự giám sát của các chuyên gia, nhóm nghệ nhân đã tận dụng tất cả 14 mảnh vỡ của Ngai vua triều Nguyễn còn lại để đưa vào các cấu kiện của ngai vua. Quá trình thực hiện, chúng tôi không chế tác thêm cái mới mà cố gắng tận dụng tối đa các mảnh vỡ để thực hiện và tuân thủ các bước chặt chẽ", ông Minh nói.

Dưới đây là một số hình ảnh mà PV ghi nhận được

Ngai vua triều Nguyễn tại thời điểm chuẩn bị được phục chế.

Các nghệ nhân tiến hành phục chế ngai vua.

Sau gần 2 tuần được phục chế, bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn đã được trưng bày trở lại tại điện Thái Hoà.

Bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn là hiện vật đặc biệt quan trọng trong hệ thống di sản cung đình Huế, được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia tại Quyết định số 2382/QĐ-TTg ngày 25/12/2015.

Quá trình phục chế được triển khai theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa và Nghị định số 308/2025/NĐ-CP ngày 28/11/2025 của Chính phủ quy định một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Di sản văn hóa; đồng thời bám sát kế hoạch đã được UBND thành phố Huế phê duyệt.

Lực lượng bảo vệ túc trực tại điện Thái Hoà để bảo vệ các bảo vật.

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế khẳng định, việc phục chế Ngai vua triều Nguyễn được thực hiện nghiêm túc, thận trọng.

Toàn bộ quá trình phục chế Ngai vua triều Nguyễn được quay phim, chụp ảnh, lập hồ sơ tư liệu và lưu trữ theo quy định, phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, bảo quản lâu dài và minh bạch hóa quy trình chuyên môn.

Bên cạnh vẻ uy nghi, tinh xảo, Ngai vua triều Nguyễn còn mang giá trị lịch sử và văn hóa.

Tham khảo thêm

Phục hồi ngai vua triều Nguyễn bị xâm hại: Khẩn trương nhưng không vội vàng