Báo Le Monde ngày 8/6 dẫn lời một quan chức Phủ Tổng thống Pháp cho biết, Tổng thống Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã "lấy làm tiếc" vì các đối tác công nghiệp không thể đạt được thỏa thuận để tiếp tục dự án.

Một máy bay chiến đấu Rafale B tiêu chuẩn F4 của Không quân Pháp chuẩn bị cất cánh tại Lithuania vào ngày 17/12/2024. (Ảnh: Petras Malukas/AFP qua Getty Images, Kyivindependent)
Đài truyền hình NTV, dẫn các nguồn tin từ chính phủ Đức, cho biết nguyên nhân khiến chương trình đổ vỡ xuất phát từ những bất đồng giữa tập đoàn quốc phòng Pháp Dassault Aviation và tập đoàn hàng không vũ trụ châu Âu Airbus trong quá trình phát triển mẫu tiêm kích thế hệ mới chung.
Chương trình FCAS được khởi động vào năm 2017 bởi ông Macron và cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel, sau đó có thêm sự tham gia của Tây Ban Nha. Dự án được kỳ vọng sẽ thay thế các tiêm kích Dassault Rafale của Pháp và dòng Eurofighter Typhoon đang được Đức và Tây Ban Nha vận hành.
Phản ứng trước các báo cáo, thành viên Nghị viện châu Âu Marie-Agnes Strack-Zimmermann cho biết vào ngày 8/6 rằng sự thất bại của dự án là điều có thể dự đoán được và lập luận rằng những sáng kiến như vậy chỉ có thể thành công khi tất cả các đối tác tham gia trên cơ sở bình đẳng.
"Những dự án như thế này chỉ có thể thành công khi các bên có vị thế ngang nhau", bà viết trên nền tảng X. "Ngành công nghiệp quốc phòng Pháp muốn giữ vai trò lãnh đạo áp đảo, trong khi Đức bị kỳ vọng chỉ đơn thuần đi theo".
Dù bày tỏ tiếc nuối trước sự sụp đổ của FCAS, bà Strack-Zimmermann khẳng định hợp tác quốc phòng giữa các nước châu Âu vẫn mang ý nghĩa thiết yếu đối với an ninh khu vực, đồng thời kêu gọi các dự án chung trong tương lai phải được xây dựng trên nền tảng cân bằng hơn.
"Ý tưởng cốt lõi về một máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu của châu Âu là hoàn toàn đúng đắn", bà nói. "Giờ đây, điều quan trọng là cách triển khai cũng phải đúng".
Sự đổ vỡ của FCAS diễn ra trong bối cảnh các chính phủ châu Âu đang thúc đẩy mạnh mẽ việc xây dựng một ngành công nghiệp quốc phòng tự chủ và liên kết chặt chẽ hơn. Động lực của xu hướng này đến từ những lo ngại về sự thay đổi trong các ưu tiên chiến lược của Mỹ cũng như nhu cầu tăng cường năng lực phòng thủ độc lập của châu Âu.
Thế Hải (Theo Kyivindependent, DW)
Link nội dung: https://dulichgiaitri.vn/don-giang-vao-tham-vong-tu-chu-quoc-phong-chau-au-phap-va-duc-tu-bo-fcas-a265061.html