Thủ tướng Pakistan: Mỹ - Iran có thể ký thỏa thuận hòa bình trong vòng 24 giờ tới

Ông Sharif cho biết, Pakistan hiện đang chuẩn bị cho lễ ký kết điện tử dự kiến diễn ra trong vòng 24 giờ tới, sau đó các cuộc đàm phán ở cấp kỹ thuật sẽ được tổ chức vào tuần tới.

EU bật đèn xanh cho Ukraine và Moldova tiến vào giai đoạn đàm phán gia nhậpĐỌC NGAY

Trước đó, hôm thứ Sáu, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết, Mỹ và Iran đã nhất trí về nội dung của một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa hai bên ở Trung Đông và các nhà trung gian đang làm việc với cả hai phía để hoàn tất thỏa thuận.

Những tuyên bố trước đây về khả năng sớm đạt được đột phá ngoại giao đều không trở thành hiện thực.

Bước tiến mới trong đàm phán xuất hiện sau khi Iran có ba ngày liên tiếp giao tranh với Mỹ và Israel trong tuần này, làm dấy lên lo ngại khu vực có thể rơi vào một cuộc chiến tranh toàn diện.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tối thứ Sáu cho biết trên mạng xã hội rằng họ đã đánh chặn nhiều máy bay không người lái tấn công của Iran nhằm vào các tàu thương mại trên eo biển Hormuz.

Cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động từ ngày 28/2 đã gây chấn động Trung Đông và gần như làm tê liệt hoạt động vận chuyển dầu mỏ và khí đốt tự nhiên từ Vịnh Ba Tư. Một lệnh ngừng bắn mong manh đã được duy trì kể từ ngày 7/4.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif (phải) nói chuyện với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (giữa) trong cuộc gặp gỡ giữa lúc xung đột ở Trung Đông đang diễn ra, tại Phủ Thủ tướng ở Islamabad. (Ảnh tư liệu/AFP qua Arabnews)

Những điểm đáng chú ý

Các điều khoản liên quan đến chương trình hạt nhân Iran sẽ được hoàn tất trong vòng 60 ngày.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết hôm thứ Sáu rằng các điều khoản liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran sẽ được hoàn thiện trong vòng 60 ngày sau khi thỏa thuận ban đầu được ký kết. Các bên cũng có thể quyết định gia hạn thời hạn này nếu cần thiết.

Chương trình hạt nhân của Iran từ lâu là điểm bất đồng lớn. Mỹ và Israel lo ngại chương trình này có thể dẫn đến việc Tehran phát triển vũ khí hạt nhân - một trong những lý do chính mà lãnh đạo hai nước viện dẫn khi phát động xung đột.

Trong khi đó, Iran khẳng định, các hoạt động hạt nhân của mình hoàn toàn phục vụ mục đích hòa bình.

Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ, phát biểu với điều kiện giấu tên theo quy định của Nhà Trắng, cho biết thỏa thuận đang được xây dựng sẽ mở đường cho việc phá hủy hoặc loại bỏ lượng uranium được làm giàu ở cấp độ cao của Iran.

Theo vị quan chức này, khoảng thời gian 60 ngày sau khi hai bên ký kết sẽ được dùng để giải quyết các chi tiết kỹ thuật liên quan đến việc đưa lượng uranium làm giàu ra khỏi Iran. Tuy nhiên, ông không tiết lộ bên nào sẽ chịu trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ này. Hiện, số uranium nói trên được cho là đang được cất giữ tại ba cơ sở hạt nhân từng bị không kích bởi Mỹ vào năm ngoái.

Thỏa thuận dự kiến mở lại eo biển Hormuz

Quan chức Mỹ cho biết, dự thảo thỏa thuận cũng bao gồm các điều khoản nhằm khôi phục hoạt động lưu thông bình thường tại eo biển Hormuz.

Ngoại trưởng Araghchi cho biết, Iran muốn đạt được một thỏa thuận cho phép Tehran thu phí các tàu thuyền "đối với những dịch vụ được cung cấp" khi đi qua eo biển Hormuz. Trong thời gian chiến sự, Iran đã áp dụng hệ thống thu phí quá cảnh mà Mỹ và nhiều quốc gia khác cho rằng vi phạm luật pháp quốc tế.

Việc lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch đối với dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu - đã bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến nguồn cung năng lượng thế giới bị ảnh hưởng, giá nhiên liệu tăng cao và kéo theo giá lương thực cùng nhiều mặt hàng thiết yếu leo thang ở nhiều khu vực ngoài Trung Đông.

Iran tấn công Israel, phá vỡ lệnh ngừng bắn mong manhĐỌC NGAY

Thỏa thuận có thể bao gồm việc nới lỏng trừng phạt Iran.

Ba quan chức khu vực cho biết, thỏa thuận đang được đàm phán cũng dự kiến bao gồm việc từng bước dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran và giải phóng các tài sản của nước này đang bị phong tỏa.

Các nguồn tin giấu tên cho biết, họ kỳ vọng lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra trong những ngày tới sau khi giới chức tại Washington và Tehran phê chuẩn văn bản cuối cùng.

Tương lai của Lebanon vẫn chưa rõ ràng.

Iran liên tục khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm một lệnh ngừng bắn tại Lebanon, nơi Israel đang giao tranh với Hezbollah - lực lượng đồng minh thân cận của Tehran.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz hôm thứ Sáu cảnh báo rằng Israel vẫn có thể hành động độc lập đối với Iran. Ông cũng tuyên bố Tel Aviv sẽ không rút khỏi các khu vực đang kiểm soát tại Lebanon, Syria và Gaza, cũng như không rút khỏi các trại tị nạn ở phía bắc Bờ Tây do Israel chiếm đóng.

Trong khi đó, giao tranh tại miền Nam Lebanon vẫn tiếp diễn trong ngày thứ Bảy.

Thế Hải (Theo Arabnews, CNBC)

Tham khảo thêm

Mỹ mở khóa công nghệ mới: Tên lửa PrSM biến HIMARS thành vũ khí gây ngỡ ngàng

Tham khảo thêm

Tuyến tiếp vận Ukraine bị đe dọa: Nga đồng loạt tăng tốc ở Kharkiv và Zaporizhia

Tham khảo thêm

EU dần từ bỏ hy vọng áp lệnh cấm đối với tàu chở dầu Nga