Phát huy vai trò của MTTQ trong hoạt động giám sát và phản biện xã hội

Bà Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chủ trì Hội thảo góp ý dự thảo báo cáo tổng kết 13 năm thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW và Quyết định số 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (Khóa XI) - Ảnh: VGP/Toàn Thắng

Bà Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thay mặt Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam vừa ký, ban hành Báo cáo Tổng kết 13 năm thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW thực hiện "Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội" và Quyết định số 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (Khóa XI) "Quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền".

Theo Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, việc triển khai hai quyết định này đã tạo cơ sở chính trị, pháp lý vững chắc để MTTQ, các đoàn thể và nhân dân tham gia giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng và chính quyền ngày càng nền nếp, sâu rộng và hiệu quả.

Theo báo cáo tổng kết, trong 13 năm qua, hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội đã thể hiện vai trò nòng cốt trong công tác tham gia giám sát và phản biện xã hội với những con số vô cùng ấn tượng.

Cụ thể, toàn hệ thống đã chủ trì tổ chức 825.747 cuộc giám sát, trong đó phần lớn diễn ra ở cấp huyện và cấp xã với 789.513 cuộc giám sát.

Cùng với đó, công tác phản biện xã hội cũng được đẩy mạnh khi tổ chức thành công 104.182 cuộc phản biện, đóng góp ý kiến vào nhiều dự thảo luật, chính sách, quy hoạch quan trọng của quốc gia và địa phương.

TIN LIÊN QUANLàm rõ vai trò của MTTQ và các tổ chức thành viên trong phổ biến, giáo dục pháp luậtThư chúc mừng của Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhân dịp Đại lễ Phật đảnĐồng chí Bùi Thị Minh Hoài tiếp tục giữ chức Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI

Đặc biệt, trong công tác tham gia xây dựng Đảng và chính quyền, MTTQ và các đoàn thể đã phối hợp tổ chức góp ý cho tổ chức đảng với 328.125 lượt. Đối với các cá nhân là đảng viên, cán bộ lãnh đạo, quản lý, đã có tới hơn 1,7 triệu lượt góp ý (bao gồm 842.548 lượt định kỳ, 711.140 lượt thường xuyên và 214.456 lượt đột xuất), tập trung vào tinh thần trách nhiệm, đạo đức và lối sống của cán bộ.

Hoạt động giám sát, phản biện đã thực sự đi sâu vào những vấn đề "nóng", bức xúc mà cử tri quan tâm. Theo đó, ở cơ sở, MTTQ đã chủ động bám sát các vấn đề như: bồi thường đất đai, giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư, an toàn vệ sinh thực phẩm, và các chính sách hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi đại dịch COVID -19. Hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng đã giúp kiến nghị xử lý nhiều vi phạm, hạn chế tiêu cực tại cơ sở, tạo lòng tin lớn trong nhân dân.

Việc tổ chức đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân cũng là điểm sáng đáng ghi nhận. Hầu hết các tỉnh, thành phố đã tổ chức được trên 101.000 cuộc đối thoại về công tác xây dựng Đảng vàt rên 193.000 cuộc đối thoại về chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng, lao động, phụ nữ, trẻ em.

Qua những cuộc đối thoại này, nhiều tâm tư, nguyện vọng đã được các cấp lãnh đạo trực tiếp trả lời, giải quyết và điều chỉnh chính sách cho phù hợp.

Bên cạnh những thành tựu nổi bật, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại. Điển hình là việc tiếp thu, phản hồi ý kiến kiến nghị sau phản biện chưa được thực hiện nghiêm túc, tỷ lệ tiếp thu còn thấp. Nhiều cơ quan khi nhận được kiến nghị chỉ phản hồi chung chung, mang tính chất "ghi nhận sẽ nghiên cứu". Một bộ phận cán bộ Mặt trận đôi khi còn tâm lý e ngại, nể nang, né tránh va chạm.

Để phù hợp với tình hình mới, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng: Đề xuất tích hợp Quyết định số 217 và Quyết định số 218 thành một văn bản mới của Bộ Chính trị nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, dễ áp dụng.

Đề nghị sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bổ sung quy định cụ thể về trách nhiệm giải trình, tiếp thu kiến nghị của các cơ quan có thẩm quyền.

Nghiên cứu mở rộng đối tượng giám sát bao gồm cả các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công và các dự án đầu tư công lớn.

Đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, khai thác dữ liệu điện tử, hệ thống phản ánh trực tuyến để người dân tham gia giám sát, phản biện dễ dàng, minh bạch hơn.

Nhìn lại hành trình 13 năm, công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam đã và đang khẳng định phương châm "Dân là gốc" và "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng", không ngừng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Toàn Thắng