Iran tuyên bố đóng eo biển Hormuz, Tổng thống Trump đưa ra tối hậu thư

Iran cho biết, việc đóng eo biển Hormuz là phản ứng trước các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon. Tehran cũng nhấn mạnh rằng dù các nhà đàm phán chuẩn bị tới Thụy Sĩ để thảo luận với Mỹ về thỏa thuận tạm thời giữa hai nước nhưng sẽ khó có bước tiến đáng kể nếu chiến sự vẫn tiếp diễn.

Bức ảnh do hãng thông tấn ISNA của Iran cung cấp ngày 18/6/2026, các tàu thuyền neo đậu tại cảng Bandar Abbas dọc eo biển Hormuz. (Ảnh: Amirhossein Khorgooei/ISNA/AFP qua Getty Images, Politico)

Thỏa thuận Mỹ - Iran gặp trở ngại đầu tiênĐỌC NGAY

Đáp lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, Washington có thể áp các khoản phí đối với tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải quan trọng này nếu một thỏa thuận cuối cùng với Iran không được ký kết trong vòng 60 ngày. Ông cho biết, số tiền đó sẽ dành cho "các dịch vụ được cung cấp với tư cách là Thiên thần hộ mệnh cho các quốc gia Trung Đông ". Bài đăng trên mạng xã hội của ông nhấn mạnh rằng thỏa thuận quy định việc đi lại miễn phí trong 60 ngày.

Những tuyên bố trên cho thấy, các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ và Iran đang khởi đầu đầy khó khăn. Pakistan (quốc gia đóng vai trò trung gian quan trọng) cho biết, các cuộc thương lượng sẽ bắt đầu từ ngày Chủ nhật (giờ địa phương), với sự tham gia của các nhà trung gian Qatar.

Bộ Chỉ huy quân sự liên hợp của Iran cho rằng eo biển Hormuz bị đóng do Mỹ đã "vi phạm rõ ràng các cam kết" khi không chấm dứt xung đột. Theo Tehran, thỏa thuận tạm thời được thiết kế nhằm ngăn chặn giao tranh trên mọi mặt trận.

Tranh cãi về quyền kiểm soát eo biển Hormuz

Truyền thông nhà nước Iran cho biết, phái đoàn lên đường tới Thụy Sĩ bao gồm Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Qalibaf, Ngoại trưởng Abbas Araghchi cùng các quan chức ngân hàng trung ương và ngành dầu mỏ. Thỏa thuận này kêu gọi giải phóng tài sản trị giá hàng tỷ đô la của Iran.

Tuy nhiên, Mỹ bác bỏ tuyên bố của Iran về việc đóng eo biển.

"Iran không kiểm soát eo biển Hormuz. Hoạt động hàng hải vẫn diễn ra bình thường và các lực lượng Mỹ đang giám sát tình hình để đảm bảo điều đó tiếp tục được duy trì", Đại úy Tim Hawkins, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết.

Quân đội Mỹ cho biết trong ngày thứ Bảy, đã có 55 tàu thương mại đi qua eo biển, vận chuyển hơn 17 triệu thùng dầu.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết, các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận cuối cùng chỉ có thể bắt đầu khi các cam kết chủ chốt được thực hiện. Nếu điều đó không xảy ra, "bản ghi nhớ hợp tác sẽ bị đe dọa trên tổng thể".

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance xác nhận, các nhà đàm phán cấp cao Jared Kushner và Steve Witkoff đang có mặt tại Thụy Sĩ để xử lý các vấn đề kỹ thuật liên quan đến các cuộc thương lượng về chương trình hạt nhân Iran. Theo thỏa thuận tạm thời, hai bên có 60 ngày để đạt được một thỏa thuận hạt nhân, dù thời hạn này có thể được gia hạn do tính chất phức tạp của vấn đề.

Ông Vance nói với Fox News rằng ông dự kiến sẽ tới Thụy Sĩ trong "vài ngày tới".

Trong nỗ lực khôi phục các cuộc đối thoại trực tiếp, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi đã gặp Ngoại trưởng Abbas Araghchi tại Tehran vào sáng thứ Bảy, theo các quan chức Pakistan.

Kinh tế toàn cầu đối mặt thêm bất ổn

Thị trường toàn cầu chuẩn bị cho một giai đoạn bất ổn mới.

Các tàu thuyền bắt đầu lưu thông trở lại sau khi Mỹ và Iran ký thỏa thuận tạm thời hồi đầu tuần, một bước ngoặt quan trọng nhưng vẫn để lại nhiều câu hỏi chưa được giải đáp. Mỹ đã dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran và cho phép Tehran tự do xuất khẩu dầu mỏ. Điều này khiến một số nghị sĩ Mỹ đặt câu hỏi liệu cuộc xung đột vừa qua có thực sự đáng giá hay không.

Một quan chức Hezbollah nói, Iran đã thông báo cho lực lượng này rằng Tehran sẽ không mở lại eo biển Hormuz cho tới khi Israel công khai tuyên bố tuân thủ một "lệnh ngừng bắn toàn diện" tại Lebanon và chấm dứt các hoạt động quân sự ở nước này.

Nguồn tin trên cho biết, Hezbollah cũng sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn nếu Israel làm điều tương tự.

Một quan chức quân đội Israel sau đó cho biết, quân đội nước này đã nhận được "chỉ thị mới từ giới lãnh đạo chính trị về việc ngừng bắn". Tuy nhiên, Israel vẫn duy trì tư thế phòng thủ tại Lebanon và bảo lưu quyền đáp trả các cuộc tấn công từ Hezbollah.

Một vòng đàm phán mới do Mỹ bảo trợ giữa chính phủ Lebanon và Israel được dự kiến diễn ra tại Washington vào tuần tới.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố sẽ duy trì sự hiện diện quân sự của Israel ở miền Nam Lebanon cho tới khi mọi mối đe dọa đối với Israel bị loại bỏ. Trong khi đó, Hezbollah khẳng định sẽ không dừng các cuộc tấn công nếu Israel không cam kết rút quân khỏi Lebanon.

Thế Hải (Theo France24, CNBC, Politico)

Tham khảo thêm

Fed giữ nguyên lãi suất nhưng phát tín hiệu có thể tăng trong năm nay

Tham khảo thêm

Mỹ và Iran đạt thỏa thuận bước đầu, hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn chưa phục hồi

Tham khảo thêm

Ukraine tung "quái vật tầng bình lưu": Tên lửa phóng từ khinh khí cầu, đối thủ gần như không thể gây nhiễu