Hoàn thiện Luật Dầu khí để Petrovietnam kiến tạo cực tăng trưởng mới

Cảng Dầu khí và Dịch vụ Năng lượng tái tạo (PTSC Supply Base)

Để hiện thực hóa chiến lược phát triển mới, Petrovietnam đang chuyển dịch mạnh từ khai thác truyền thống sang công nghiệp chế biến sâu và năng lượng tích hợp, qua đó nâng cao giá trị tài nguyên, gia tăng năng lực tự chủ công nghiệp; tham gia sâu hơn vào phát triển năng lượng biển và các trung tâm công nghiệp - năng lượng.

Không chỉ đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, Petrovietnam còn đóng vai trò dẫn dắt hình thành các chuỗi liên kết quy mô lớn. Đây là nền tảng cốt lõi để xây dựng các trung tâm công nghiệp - năng lượng, tạo việc làm, thúc đẩy phát triển hạ tầng, tạo động lực phát triển cho nhiều vùng kinh tế trọng điểm của đất nước.

Petrovietnam đã và đang từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng tương đối hoàn chỉnh thông qua các đơn vị thành viên chủ lực. Trong đó, BSR vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất - nền tảng của ngành lọc hóa dầu Việt Nam, tiên phong phát triển nhiên liệu sinh học, năng lượng xanh; PVFCCo - Phú Mỹ và PVCFC phát triển hệ sinh thái phân bón, hóa chất và nguyên liệu công nghiệp quy mô lớn; PV GAS giữ vai trò trụ cột trong ngành công nghiệp khí; trong khi PVOIL là một trong những doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu hàng đầu tại Việt Nam...

Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau là một minh chứng rõ nét về bảo đảm nguồn điện và phân bón cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế vùng cực Nam Tổ quốc.

Bên cạnh đó, những khu vực như Vũng Tàu, Dung Quất, Nghi Sơn, Nhơn Trạch... cũng đang cho thấy sự hiện diện của các công trình, dự án dầu khí, điện, cảng biển, dịch vụ kỹ thuật và lọc hóa dầu... của Petrovietnam, góp phần hình thành các cụm công nghiệp quy mô lớn.

Không chỉ phát triển các lĩnh vực truyền thống, Petrovietnam đang mở rộng hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng theo hướng tích hợp LNG, điện khí, năng lượng tái tạo và các công nghệ giảm phát thải, năng lượng mới như hydrogen, amoniac xanh. Tập đoàn đồng thời đẩy mạnh mảng hóa dầu, hóa chất, vật liệu mới và công nghiệp hỗ trợ nhằm gia tăng giá trị chuỗi sản xuất. Trong lĩnh vực cơ khí năng lượng, PTSC đã tham gia sâu vào chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi toàn cầu.

Việc phát triển các chuỗi liên kết giá trị và hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng đã giúp Petrovietnam nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng khả năng chống chịu trước những biến động bên ngoài. Xung đột Trung Đông vừa qua là minh chứng rõ nét, khi chuỗi hoạt động đồng bộ từ khai thác dầu khí, lọc hóa dầu, hạ tầng LNG đến phân phối xăng dầu, khí đã tạo "lớp đệm" quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô.

Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau

Cần khung thể chế đủ linh hoạt, cho phép thử nghiệm các mô hình mới

Theo đánh giá của TS. Ngô Đức Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Năng lượng (Bộ Công Thương), trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng, Petrovietnam là doanh nghiệp sở hữu những lợi thế mà rất ít đơn vị trong nước có được.

Hệ thống kinh nghiệm sâu rộng trong quản lý các dự án năng lượng ngoài khơi quy mô lớn, hệ thống hạ tầng hiện hữu cùng đội ngũ nhân lực kỹ thuật chất lượng cao là nền tảng năng lực quan trọng để Petrovietnam phát triển các trung tâm công nghiệp - năng lượng tích hợp, trên nền tảng hạ tầng dầu khí hiện hữu. Mô hình này cho phép tối ưu hóa hạ tầng, giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm phát thải, qua đó hình thành các cực tăng trưởng công nghiệp mới cho đất nước.

"Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, ở đâu hình thành các trung tâm năng lượng lớn, ở đó xuất hiện các cực tăng trưởng kinh tế mới. Tuy nhiên, yếu tố mang tính quyết định là thể chế và cơ chế chính sách. Các trung tâm công nghiệp - năng lượng chỉ có thể phát huy đầy đủ vai trò khi được đặt trong một khung thể chế đủ linh hoạt, cho phép thử nghiệm các mô hình mới. Đặc biệt có những cơ chế đặc thù cho các "sếu đầu đàn" như Petrovietnam thực hiện vai trò dẫn dắt", TS. Ngô Đức Lâm nhấn mạnh.

Do đó, vị chuyên gia cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện và mở rộng Luật Dầu khí 2022 theo hướng tạo điều kiện cho Petrovietnam tham gia sâu hơn vào phát triển năng lượng biển và các trung tâm công nghiệp - năng lượng tích hợp.

Theo TS. Ngô Đức Lâm, để phát huy tối đa năng lực hiện có của Petrovietnam, cần tiếp tục hoàn thiện Luật Dầu khí 2022 và các văn bản liên quan theo hướng đồng bộ với các lĩnh vực năng lượng mới từ biển, tạo điều kiện để Tập đoàn chủ động hơn trong đầu tư và triển khai các dự án chiến lược.

Ông cũng kiến nghị đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho doanh nghiệp nhà nước trong quyết định đầu tư các dự án trọng điểm, đồng thời tăng cường phân quyền cho địa phương nhằm rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và nâng cao hiệu quả triển khai.

Quan trọng hơn, cần xây dựng các chính sách thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị công nghiệp - năng lượng hoàn chỉnh, kết nối từ sản xuất năng lượng đến cơ khí chế tạo, logistics, dịch vụ kỹ thuật và công nghiệp phụ trợ, qua đó đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Luật sư Nguyễn Tiến Lập - Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cũng từng đề cập rằng: "Petrovietnam cần vượt ra khỏi vai trò của một doanh nghiệp khai thác, để trở thành một trung tâm năng lượng theo đúng nghĩa - nơi không chỉ sản xuất, mà còn tham gia hoạch định, điều phối và dẫn dắt chính sách phát triển ngành".

Để Petrovietnam thực hiện vai trò dẫn dắt các chuỗi liên kết công nghiệp - năng lượng và hình thành các trung tâm công nghiệp - năng lượng quốc gia, Luật sư Nguyễn Tiến Lập đề xuất Luật Dầu khí 2022 cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng mở rộng không gian phát triển cho Petrovietnam, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc hình thành các trung tâm công nghiệp - năng lượng, kiến tạo các cực tăng trưởng mới, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

AT

Tham khảo thêm

Kiến tạo động lực tăng trưởng mới cho Petrovietnam

Tham khảo thêm

Petrovietnam: 'Lực lượng nòng cốt' bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Tham khảo thêm

Bổ nhiệm ông Lê Mạnh Cường giữ chức Tổng Giám đốc Petrovietnam

Tham khảo thêm

Petrovietnam nỗ lực đảm bảo chuỗi cung ứng, ổn định nguồn cung xăng dầu

Tham khảo thêm

Petrovietnam chủ động 'đi trước một bước' trong lộ trình xăng sinh học E10