IMO tạm dừng chương trình dẫn đường qua eo biển Hormuz sau sự cố tàu hàng

Ảnh: Alexander Bobrov.

Ngày 25/6, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hợp Quốc thông báo tạm dừng chương trình hỗ trợ dẫn đường cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz sau khi một tàu chở hàng báo cáo nghi bị tấn công.

Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về tình hình an ninh hàng hải tại khu vực trong bối cảnh các nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng vẫn đang được theo dõi.

Cơ quan Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết: "Một tàu chở hàng báo cáo bị một vật thể chưa xác định đánh trúng mạn phải, khiến buồng lái bị hư hại. Chủ tàu cho biết không có thương vong và không ghi nhận thiệt hại về môi trường".

Theo Reuters, hai quan chức Mỹ giấu tên nhận định Iran có thể đứng sau vụ việc. Tuy nhiên, thông tin này chưa được xác minh độc lập và phía Iran hiện chưa đưa ra bình luận.

Theo bốn nguồn tin, con tàu liên quan được xác định là Ever Lovely, treo cờ Singapore. Một nguồn tin an ninh cho rằng tàu có thể đã bị tấn công bằng thiết bị bay không người lái, song chưa có xác nhận chính thức.

UKMTO cho biết vụ việc xảy ra tại vị trí cách khoảng 7,5 hải lý về phía Đông Nam cảng Dahit (Oman).

Trong thời gian qua, IMO đã hỗ trợ hàng trăm tàu và hàng nghìn thuyền viên hoạt động tại khu vực Vịnh Ả Rập thông qua chương trình dẫn đường qua eo biển Hormuz nhằm bảo đảm an toàn hàng hải trong bối cảnh tình hình khu vực diễn biến phức tạp.

Trong một tuyên bố, Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez cho biết tổ chức này đã quyết định tạm thời đình chỉ chương trình dẫn đường nhằm bảo đảm an toàn cho các tàu đã đăng ký cũng như các phương tiện đang hoạt động trong khu vực.

Theo IMO, tàu Ever Lovely không nằm trong danh sách các tàu tham gia chương trình hỗ trợ.

Chương trình này được triển khai từ ngày 23/6, cho phép các tàu và thuyền viên đăng ký tự nguyện để được hướng dẫn rời khu vực Vịnh Ả Rập theo hai tuyến hàng hải, gồm một tuyến đi qua vùng biển của Iran và một tuyến qua vùng biển của Oman, dưới sự phối hợp của các cơ quan liên quan.

Vụ việc xảy ra tại vùng biển ngoài khơi Oman được cho là sẽ tiếp tục làm dấy lên những quan ngại về an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới - trong bối cảnh tình hình khu vực vẫn còn nhiều diễn biến khó lường.

Trước khi xảy ra vụ việc, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong chuyến công du khu vực Vùng Vịnh, cho biết Washington tiếp tục thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm duy trì ổn định tại khu vực. 

Trả lời báo giới, ông nhấn mạnh nếu hoạt động hàng hải trên eo biển Hormuz bị đe dọa hoặc gián đoạn, Mỹ sẽ có biện pháp ứng phó phù hợp.

Trong khi đó, giới chức Iran tiếp tục đưa ra các tuyên bố liên quan đến hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz. 

Ngày 25/6, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết các tàu thuyền cần tuân thủ các quy định và tuyến hàng hải do phía Iran công bố khi đi qua khu vực, đồng thời cảnh báo sẽ có biện pháp xử lý đối với các trường hợp không chấp hành.

Trước đó, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết lưu lượng hàng hóa, đặc biệt là dầu mỏ, vận chuyển qua eo biển Hormuz đang từng bước phục hồi sau thời gian gián đoạn. Theo ông, lượng dầu vận chuyển qua tuyến hàng hải này đã đạt khoảng 20 triệu thùng trong vòng 24 giờ.

Trong thời gian căng thẳng tại khu vực, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã bị ảnh hưởng, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng và tác động đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Diễn biến liên quan đến Iran cũng tiếp tục thu hút sự quan tâm tại Mỹ, trong bối cảnh nước này chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ dự kiến diễn ra vào tháng 11/2026. 

Theo kết quả khảo sát của Reuters/Ipsos được bài viết dẫn lại, tỷ lệ ủng hộ các chính sách liên quan đến xung đột của chính quyền Mỹ vẫn ở mức hạn chế.

Bên cạnh đó, các thông tin về nội dung của thỏa thuận ngừng bắn tiếp tục xuất hiện với nhiều cách diễn giải khác nhau. 

Ngày 25/6, ông Mohammad Baqer Qalibaf, một quan chức cấp cao của Iran, bác bỏ thông tin cho rằng Tehran sẽ sử dụng tài sản được giải phóng để mua các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ.

Theo các thông tin được công bố, khuôn khổ thỏa thuận bước đầu giữa Mỹ và Iran đặt ra thời hạn 60 ngày để hai bên tiếp tục đàm phán về các vấn đề còn khác biệt, trong đó có chương trình hạt nhân của Iran.

Nguyễn Quang Minh (Theo: SCMP, Reuters)