Iran phát cảnh báo cứng rắn với tàu qua eo biển Hormuz

Bộ Chỉ huy quân sự Iran đã cảnh báo các tàu thuyền cố gắng đi qua eo biển Hormuz bằng những tuyến hàng hải không được nước này phê duyệt sẽ phải đối mặt với "phản ứng mạnh mẽ", làm dấy lên những lo ngại mới về dòng chảy thương mại qua tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Nga tung đòn tập kích quy mô lớn, đánh thẳng vào tổ hợp công nghiệp quốc phòng UkraineĐỌC NGAY

Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran đưa ra cảnh báo trên hôm 3/7, chỉ một ngày sau khi các nhà trung gian Qatar cho biết, các cuộc đàm phán gián tiếp giữa quan chức Mỹ và Iran đã đạt được "tiến triển tích cực" hướng tới một thỏa thuận hòa bình.

"Bất kỳ tàu nào không tuân thủ hoặc rời khỏi tuyến hàng hải được chỉ định, hay phớt lờ các quy định dẫn đường của Cộng hòa Hồi giáo Iran tại eo biển Hormuz, sẽ phải đối mặt với phản ứng ngay lập tức và mạnh mẽ từ các lực lượng vũ trang, đồng thời sẽ tự đặt an ninh của chính mình vào tình thế nguy hiểm", Bộ Tư lệnh Khatam al-Anbiya nêu trong tuyên bố được hãng thông tấn bán chính thức Tasnim đăng tải.

Tehran không cho biết nguyên nhân cụ thể dẫn đến lời cảnh báo này. Tuy nhiên, động thái diễn ra sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 2/7 thông báo đã chủ trì một cuộc đối thoại an ninh tại Bahrain, nơi các lãnh đạo khu vực tái khẳng định cam kết bảo đảm "tự do lưu thông thương mại" qua eo biển Hormuz.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi đã chỉ trích tuyên bố của CENTCOM, cho rằng diễn đàn này "không thể thiết lập trật tự pháp lý và bảo đảm an ninh cho Vịnh Ba Tư".

"An ninh của khu vực chỉ có thể được bảo đảm khi các hành động can thiệp chấm dứt, Mỹ rút khỏi khu vực, chủ quyền của các quốc gia được tôn trọng và những thực tế địa chính trị mới được thừa nhận, chứ không phải dưới chiếc ô quân sự của Mỹ", ông Gharibabadi viết trên mạng xã hội X.

Một con tàu ở eo biển Hormuz gần bãi biển Bandar Abbas, Iran, vào ngày 30/6/2026. (Ảnh: Amirhosein Khorgooi/ISNA qua Hãng thông tấn Tây Á)

Eo biển Hormuz hiện đã trở thành một trong những vấn đề then chốt trong các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran nhằm biến lệnh ngừng bắn mong manh thành một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Đây là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giao dịch trên toàn cầu trước khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát vào cuối tháng 2.

Mặc dù Iran đã cam kết sẽ "nỗ lực tối đa" để bảo đảm tàu thuyền đi lại an toàn qua eo biển Hormuz theo Biên bản ghi nhớ ký với Mỹ ngày 17/6, Tehran vẫn nhiều lần cảnh báo sẽ tấn công các tàu không đi theo tuyến hàng hải mà nước này ưu tiên gần bờ biển Iran.

Theo dữ liệu của MarineTraffic, kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, đã ghi nhận ít nhất 49 vụ tấn công nhằm vào các tàu thương mại tại eo biển Hormuz.

Phần lớn các vụ việc này, trong đó có các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một tàu chở hàng hôm 3/7 và một tàu buôn treo cờ Panama hôm 28/6, đều bị quy trách nhiệm cho Iran.

Mặc dù lưu lượng tàu thuyền qua eo biển đã tăng trở lại kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký Biên bản ghi nhớ hôm 17/6, con số này vẫn thấp hơn nhiều so với mức khoảng 130 lượt tàu/ngày trước khi xung đột nổ ra.

Theo dữ liệu của MarineTraffic, ít nhất 45 tàu đã đi qua eo biển Hormuz vào thứ Tư, tăng so với 34 tàu ghi nhận trong thứ Ba.

Sau khi giảm xuống mức trước xung đột vào thứ Năm, nhờ các thông tin về tiến triển tích cực của các cuộc đàm phán tại Doha, giá dầu nhìn chung giữ ổn định khi thị trường châu Á mở cửa vào thứ Sáu.

Thế Hải (Theo Aljazeera, Thehill)

Tham khảo thêm

Phó Tổng thống JD Vance: Iran phủ nhận đàm phán tại Doha là "chiến thuật"

Tham khảo thêm

Iran bác đề xuất của Pháp về việc rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz

Tham khảo thêm

Iran và Oman đã bắt đầu đàm phán về eo biển Hormuz