Đừng lạm dụng những gia vị này nếu không muốn gan "quá tải"

Nhiều người cho rằng chỉ những người thường xuyên uống rượu bia mới có nguy cơ mắc các bệnh về gan. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho biết chế độ ăn uống thiếu cân đối, đặc biệt là việc sử dụng quá nhiều chất béo, đường và muối trong thời gian dài cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) cùng nhiều rối loạn chuyển hóa khác.

Trong gian bếp của hầu hết các gia đình, ba loại gia vị dưới đây đều rất quen thuộc. Bản thân chúng không gây hại nếu sử dụng hợp lý, nhưng việc lạm dụng trong thời gian dài có thể khiến gan phải hoạt động nhiều hơn.

Dầu ăn: Dầu ăn là nguyên liệu không thể thiếu trong chế biến thực phẩm, nhưng nếu các món chiên rán xuất hiện quá thường xuyên trong thực đơn, lượng chất béo dư thừa sẽ tạo áp lực lên gan.

Ảnh minh họa

Gan là nơi chuyển hóa và xử lý chất béo. Khi cơ thể liên tục nạp quá nhiều dầu mỡ, đặc biệt là chất béo từ đồ chiên ngập dầu, mỡ có thể tích tụ trong tế bào gan theo thời gian, làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.

Đáng lưu ý, dầu ăn đã qua chiên nhiều lần hoặc bị đun ở nhiệt độ quá cao có thể sinh ra các sản phẩm oxy hóa và những hợp chất không có lợi cho sức khỏe. Việc sử dụng thường xuyên không chỉ ảnh hưởng đến gan mà còn làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.

Để hạn chế rủi ro, các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên các phương pháp chế biến như hấp, luộc hoặc áp chảo với lượng dầu vừa phải, đồng thời tránh tái sử dụng dầu chiên nhiều lần.

Muối: Lượng natri dư thừa trong muối có thể làm tăng huyết áp, gây tổn thương các mạch máu trong gan và góp phần gây ra các bệnh lý về gan như gan nhiễm mỡ và xơ gan. Đối với muối, chế độ lượng tiêu thụ hàng ngày không nên vượt quá 5g. 

Nên nêm món ăn nhạt hơn và sử dụng các loại gia vị khác để tăng hương vị như tỏi, hành, tiêu… Hạn chế ăn các sản phẩm chế biến sẵn hoặc đóng hộp vì thường chứa nhiều muối.

Bột ngọt (mì chính): Việc tiêu thụ bột ngọt quá mức có thể gây ra các phản ứng dị ứng, làm tổn thương tế bào gan và tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về gan như gan nhiễm mỡ, xơ gan. Do đó, để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, nên hạn chế tối đa việc sử dụng bột ngọt trong chế biến thức ăn và tìm kiếm các loại gia vị tự nhiên thay thế.

Ảnh minh họa

Đường: Không chỉ chất béo, đường cũng là yếu tố được các chuyên gia đặc biệt lưu ý khi nói đến sức khỏe của gan.

Khi lượng đường nạp vào vượt quá nhu cầu của cơ thể, gan sẽ chuyển phần dư thừa thành chất béo để dự trữ. Quá trình này diễn ra liên tục trong thời gian dài có thể khiến mỡ tích tụ trong gan và làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ.

Ảnh minh họa

Nguồn đường không chỉ đến từ đường dùng để pha chế hay nấu ăn mà còn "ẩn mình" trong nhiều loại thực phẩm như nước ngọt, trà sữa, bánh kẹo, nước trái cây đóng chai và các sản phẩm chế biến sẵn.

Giảm đồ uống có đường và thực phẩm ngọt không chỉ góp phần bảo vệ gan mà còn hỗ trợ kiểm soát cân nặng, giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch.

Nước tương (xì dầu): Quá trình lên men đậu nành để tạo ra nước tương sinh ra amoni nitrit, một chất có khả năng gây ung thư. Amoni nitrit khi vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa để đào thải.

Ảnh minh họa

Tuy nhiên, nếu lượng amoni nitrit quá lớn, gan sẽ bị quá tải, dẫn đến tổn thương tế bào gan, ức chế quá trình phân chia tế bào và gây xơ gan. Việc lạm dụng nước tương không chỉ làm tổn thương tế bào gan mà còn là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến các bệnh lý về gan như viêm gan, xơ gan và thậm chí là ung thư gan.

Điều quan trọng là sử dụng nước tương và các loại gia vị mặn ở mức vừa phải, đồng thời cân đối tổng lượng muối trong khẩu phần hằng ngày.

Hương Giang (theo tiepthigiadinh, anninhthudo)