Động lực giữ nhịp tăng trưởng kinh tế 6 tháng cuối năm

Cần khuyến khích tư nhân tham gia nhiều hơn vào các dự án hạ tầng

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,18%, mức cao nhất kể từ năm 2011. Kết quả này phản ánh sự bứt phá của sản xuất, đầu tư, xuất khẩu và khu vực dịch vụ, đồng thời cho thấy nền kinh tế đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ hơn. So với các nước trong khu vực ASEAN, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm ở mức cao nhất. 

Đánh giá về kết quả trên, TS. Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, mức tăng trưởng GDP trong 6 tháng đầu năm phản ánh xu hướng phục hồi và tăng tốc của nền kinh tế khi tốc độ tăng trưởng quý II cao hơn quý I, đồng thời được tạo nên từ sự cộng hưởng của nhiều động lực.

Theo ông Bình, các động lực truyền thống gồm xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần tạo nên mức tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm. Trong đó, khu vực công nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng gần 2 con số. Đầu tư vẫn là động lực quan trọng nhờ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) duy trì tích cực và tiến độ giải ngân vốn đầu tư công được cải thiện, dù chưa đạt kỳ vọng.

TS. Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam (Ảnh: Internet).

Bên cạnh đó, khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục mở rộng đầu tư, trong khi tiêu dùng trong nước phục hồi mạnh. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đều tăng trên 10%, cho thấy sức cầu trong nước đang trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng.

"Quan trọng hơn, tăng trưởng đạt được trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn của nền kinh tế được giữ vững, tạo dư địa để duy trì đà tăng trưởng trong những quý tiếp theo", TS. Lê Duy Bình nhận định.

Về triển vọng nửa cuối năm, TS. Lê Duy Bình cho rằng dư địa tăng trưởng vẫn còn khá lớn nhờ nhiều yếu tố hỗ trợ.

Trước hết, Chính phủ đang đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia nhiều hơn vào các dự án hạ tầng và công trình trọng điểm, qua đó tạo thêm động lực cho đầu tư.

Bên cạnh đó, nếu căng thẳng địa chính trị trên thế giới hạ nhiệt, nhu cầu đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam có thể phục hồi, chi phí logistics giảm, đồng thời áp lực lạm phát và tỉ giá được giảm bớt. Những yếu tố này sẽ tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Tiêu dùng trong nước cũng được kỳ vọng tiếp tục tăng tốc trong những tháng cuối năm nhờ mùa mua sắm cao điểm, các kỳ nghỉ lễ, Tết cùng các chính sách góp phần nâng cao thu nhập khả dụng của người dân.

"Đây sẽ là động lực quan trọng bổ sung cho tăng trưởng kinh tế trong nửa cuối năm", ông Bình nhấn mạnh.

Trong khi đó, theo báo cáo "Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm và dự báo cả năm 2026" của TS. Cấn Văn Lực và Nhóm tác giả Viện Nghiên cứu Kinh tế BIDV, các động lực tăng trưởng mới như khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế ban đêm, cải cách thể chế kinh tế, thúc đẩy liên kết vùng, phát huy vai trò của các đầu tàu kinh tế và kịp thời tháo gỡ các dự án tồn đọng có thể đóng góp thêm khoảng 1,4-1,8 điểm phần trăm vào tăng trưởng nếu được khai thác hiệu quả.

Ở kịch bản tích cực nhất, khi các yếu tố thuận lợi hơn cùng với việc triển khai đồng bộ các giải pháp của chính quyền các cấp và sự vào cuộc của người dân, doanh nghiệp, địa phương, đặc biệt là khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt, tăng trưởng GDP năm 2026 có thể đạt 9,5-10%, trong khi CPI bình quân tăng khoảng 4,5-4,7%.

Điều kiện để tăng trưởng bứt phá

Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, TS. Cấn Văn Lực và Nhóm tác giả Viện Nghiên cứu Kinh tế BIDV đưa ra 6 nhóm kiến nghị.

Thứ nhất, tiếp tục đẩy nhanh hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi, tập trung triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW, 10 quyết sách đột phá, Nghị quyết số 168/NQ-CP; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp; chuẩn bị hồ sơ các dự án luật sửa đổi trọng điểm để trình Quốc hội.

Thứ hai, chủ động ứng phó hiệu quả với những tác động sau xung đột tại Trung Đông; sớm ban hành chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng; hoàn thiện khung pháp lý kinh doanh xăng dầu; nâng cao năng lực dự trữ năng lượng. Đồng thời chủ động theo dõi, đàm phán nhằm giảm rủi ro từ các biện pháp phòng vệ thương mại của Mỹ và hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng.

GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,18%, mức cao nhất kể từ năm 2011 (Ảnh: Phạm Tùng).

Thứ ba, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm phấn đấu đạt tăng trưởng từ 10% trở lên trong 6 tháng cuối năm. Trong đó, cần giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu; thúc đẩy giải ngân đầu tư công, cải cách thực chất thủ tục hành chính, tăng cường liên kết giữa khu vực kinh tế nhà nước, tư nhân và FDI; tiếp tục thực hiện hiệu quả các giải pháp kích cầu tiêu dùng trong nước. 

Song song với đó là đẩy nhanh triển khai các quyết sách đột phá để phát huy các động lực tăng trưởng mới như khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế ban đêm, cải cách thể chế, liên kết vùng và xử lý các dự án tồn đọng.

Thứ tư, kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, không đánh đổi tăng trưởng lấy bất ổn kinh tế hoặc ô nhiễm môi trường. 

Theo đó, chính sách tài khóa tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chính sách tiền tệ điều hành chủ động, linh hoạt và hiệu quả; tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất đến hết năm 2026; điều hành giá phù hợp, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu; ổn định mặt bằng lãi suất, tỉ giá, thị trường vàng và lành mạnh hóa thị trường bất động sản.

Thứ năm, xây dựng và triển khai Đề án cải cách thị trường tài chính nhằm nâng cao hiệu quả huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực; quyết tâm nâng hạng thị trường chứng khoán, nâng hệ số tín nhiệm quốc gia lên mức "Đầu tư" trước năm 2030; sớm đưa vào vận hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại Tp.HCM và Đà Nẵng, thị trường carbon, thị trường giao dịch tài sản mã hóa và nâng cấp thị trường hàng hóa phái sinh.

Thứ sáu, chú trọng nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng sức chống chịu và tính tự chủ của nền kinh tế thông qua việc sớm ban hành Đề án tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả đầu tư, tăng tỉ lệ nội địa hóa, thúc đẩy chuyển đổi xanh, đồng thời bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh mạng, dữ liệu trong bối cảnh rủi ro toàn cầu gia tăng.