Công sở tiền tỷ cửa đóng then cài sau sáp nhập, Hà Tĩnh tìm lời giải

Hàng trăm trụ sở dôi dư sau sáp nhập

Sau khi sáp nhập, thị trấn Nghèn (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) được hợp nhất cùng xã Thiên Lộc và xã Vượng Lộc để thành lập một đơn vị hành chính mới mang tên xã Can Lộc. Cũng bởi vậy, trụ sở thị trấn Nghèn không còn được sử dụng.

Sau sáp nhập, trụ sở thị trấn Nghèn cũ không còn được sử dụng trong thời gian dài.

Theo ghi nhận của phóng viên, sau hơn một năm không còn được sử dụng, trụ sở này luôn trong tình trạng "cửa đóng then cài". Khuôn viên bắt đầu xuất hiện tình trạng cỏ cây mọc um tùm, không gian vắng vẻ, thiếu dấu hiệu hoạt động. Đáng chú ý, trụ sở thị trấn Nghèn nằm ở vị trí trung tâm khu vực đô thị của xã, có diện tích rộng, cơ sở vật chất tương đối khang trang nhưng vẫn đang chờ phương án sắp xếp, xử lý.

Tại địa phương này, ngày 25/6/2026, Chánh Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành kết luận thanh tra chuyên đề đối với 13 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn xã Can Lộc, trong đó phần lớn là các trụ sở của đơn vị hành chính cũ.

Kết luận chỉ ra rằng, một số cơ sở nhà, đất sau khi được bàn giao về UBND xã quản lý vẫn chưa được đưa vào khai thác, sử dụng, còn để trống trong thời gian chờ phương án sắp xếp, xử lý. Dù tại thời điểm thanh tra chưa xác định phát sinh lãng phí, tình trạng này đã phần nào ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác, sử dụng tài sản công sau sắp xếp và cần được địa phương sớm có giải pháp khắc phục.

Cây cối mọc um tùm, khuôn viên trở nên hoang lạnh.

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Thái Dương, Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Can Lộc cho biết, địa phương vừa hoàn tất việc rà soát các trụ sở dôi dư sau sáp nhập. Trong đó, một số nhà văn hóa sẽ được giao cho thôn quản lý, còn các trụ sở làm việc dự kiến đưa vào khai thác cho thuê.

Tuy nhiên, việc tìm đơn vị thuê không dễ. Giá thuê theo quy định hiện còn cao, trong khi người thuê bị hạn chế cải tạo công trình và công năng của các trụ sở hành chính cũng khó đáp ứng nhu cầu kinh doanh hoặc dịch vụ.

"Mỗi tháng xã vẫn phải bố trí kinh phí thuê người trông coi các trụ sở bỏ không. Tại một số trụ sở có vị trí đẹp, địa phương dự kiến kiến nghị điều chỉnh quy hoạch, chuyển sang đất thương mại, dịch vụ để đấu giá nếu đủ điều kiện", ông Dương cho hay.

Trụ sở khang trang, rộng rãi bị bỏ hoang khiến du luận không khỏi xót xa.

Không chỉ vậy, nhiều địa phương khác cũng đối mặt với tình trạng tương tự. Từ 209 xã, phường, thị trấn, sau sắp xếp Hà Tĩnh còn 69 xã, phường mới cũng đồng nghĩa số lượng trụ sở dôi dư tạm đóng cửa hoặc có kế hoạch chuyển đổi mục đích sử dụng không phải ít.

Đáng nói, nhiều trụ sở bị bỏ hoang hiện nay đều được đầu tư bằng ngân sách với số tiền lớn, có nơi lên tới hàng chục tỷ đồng. Không ít công trình mới đưa vào sử dụng vài năm đã rơi vào cảnh "đắp chiếu".

Để giải quyết bài toán quản lý tài sản công sau sáp nhập, nhiều địa phương trên địa bàn Hà Tĩnh đã có kế hoạch xây dựng các phương án sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết theo đúng quy định pháp luật.

Tập trung đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, xử lý nhà, đất dôi dư

Để giải quyết tình trạng trên, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa có văn bản chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, khai thác và xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn, bảo đảm hoàn thành đúng yêu cầu của Chính phủ và kế hoạch của tỉnh.

Trạm y tế phường Thạch Quý cũ vừa mới được xây dựng xong cũng rơi vào tình trạng "đắp chiếu".

Theo báo cáo của Sở Tài chính cho thấy, thời gian qua, các đơn vị, địa phương đã tập trung thực hiện sắp xếp, khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư và hoàn thành xử lý theo phương án với 262/542 cơ sở (đạt tỷ lệ 48,34%).

Tuy nhiên, đến nay, số lượng cơ sở nhà, đất cần tiếp tục xử lý vẫn còn rất lớn (280 cơ sở); quá trình thực hiện vẫn còn phát sinh nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được tổng hợp để đề xuất xử lý;

Trong đó, còn nhiều cơ sở nhà, đất xử lý theo Nghị định số 108/2024/NĐ-CP hoặc theo pháp luật về đất đai chưa được phê duyệt giá và tổ chức đấu giá; còn 11 cơ sở nhà, đất chưa hoàn thành việc lập phương án xử lý sau khi bàn giao, tiếp nhận.

Giữa bối cảnh ngân sách còn nhiều khó khăn, hình ảnh những công sở tiền tỷ bị bỏ không đang đặt ra bài toán sử dụng tài sản công tại Hà Tĩnh.

Vì vậy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu 7 địa phương chưa hoàn thành việc lập phương án xử lý sau khi tiếp nhận tài sản gồm các xã: Thạch Hà, Thạch Xuân, Đông Kinh, Hương Sơn, Thạch Khê, Cẩm Xuyên, Kỳ Xuân phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để triển khai ngay việc xử lý.

7 địa phương chưa hoàn thành việc xử lý theo các hình thức điều chuyển, chuyển đổi công năng gồm các xã: Hương Sơn, Sơn Tiến, Mai Hoa, Thượng Đức, Can Lộc, Lộc Hà, Kim Hoa khẩn trương thực hiện các hồ sơ, thủ tục để hoàn thành việc xử lý theo quy định.

3 địa phương chưa hoàn thành việc giao nhà, đất cho đơn vị kinh doanh nhà gồm các xã Mai Phụ, Đồng Lộc, phường Vũng Áng khẩn trương hoàn thành việc bàn giao và triển khai ngay các thủ tục để quản lý, khai thác theo quy định.

Theo báo cáo, đến nay, Hà Tĩnh còn 280 cơ sở trụ sở, đất dôi dư cần tiếp tục phải xử lý.

UBND tỉnh giao Sở NN&MT kiểm tra, đôn đốc việc xử lý các cơ sở nhà, đất theo phương án giao đất, cho thuê đất; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhằm đẩy nhanh tiến độ đấu giá, đưa tài sản vào khai thác hiệu quả.

Sở Nội vụ hợp kết quả thực hiện của các đơn vị, địa phương để làm căn cứ đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ, tham mưu UBND tỉnh xử lý đối với các trường hợp chậm triển khai.

Sở Tài chính hướng dẫn, đôn đốc các đơn vị, địa phương đẩy nhanh tiến độ xử lý các cơ sở nhà, đất đã đủ điều kiện; chủ trì phối hợp với Tổ công tác của tỉnh tăng cường kiểm tra thực tế, bảo đảm việc sắp xếp, khai thác và xử lý nhà, đất dôi dư được thực hiện thực chất, đúng quy định, đạt hiệu quả.