Người dân xúc động khi đến viếng 13 liệt sĩ hy sinh tại Hang Tám Cô

Nén hương thơm tưởng nhớ các liệt sĩ

Tại Đền thờ các Anh hùng liệt sĩ đường 20 Quyết Thắng và Di tích quốc gia đặc biệt Hang Tám Cô (Quảng Trị), hàng nghìn người dân, du khách đã tìm về dâng hương, tưởng niệm 13 liệt sĩ hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Trước ngôi mộ chung ngay cửa hang, dòng người thành kính thắp hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ các liệt sĩ. Trong số đó có nhiều cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và các gia đình từ khắp mọi miền đất nước, vượt đường xa để tìm về nơi ghi dấu sự hy sinh của các thế hệ đi trước.

Người dân đến viếng Hang Tám Cô trong tháng 7 lịch sử.

Ban quản lý khu di tích đã chuẩn bị chu đáo công tác đón tiếp, hướng dẫn và phục vụ người dân, du khách.

Trao đổi với PV, anh Nguyễn Ngọc Hoàng, thuyết minh viên tại Di tích lịch sử quốc gia Hang Tám Cô trên tuyến đường 20 Quyết Thắng, cho biết trong những ngày tháng 7, lượng người dân và du khách đến viếng tăng đáng kể. 

"Có những người rưng rưng nước mắt, đứng rất lâu trước ngôi mộ chung của các liệt sĩ. Trong số họ, có gia đình đến từ rất xa chỉ để thắp một nén hương và bày tỏ lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc", anh Hoàng chia sẻ.

Thế hệ trẻ đến viếng Hang Tám Cô, thắp hương cho anh linh các liệt sĩ.

Nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, từ Tp.HCM trở về thăm quê tại Đồng Hới, bà Nguyễn Thị Diệp cùng gia đình đã dành thời gian đến Hang Tám Cô dâng hương tưởng niệm các liệt sĩ.

Bà Diệp chia sẻ, chuyến thăm giúp các thành viên trong gia đình hiểu hơn về sự hy sinh của các thanh niên xung phong trong chiến tranh. Theo bà, đây cũng là dịp để các thế hệ trẻ tìm hiểu thêm về lịch sử, trân trọng giá trị của hòa bình và ghi nhớ sự đóng góp của các thế hệ đi trước.

Địa chỉ đỏ giáo dục lòng yêu nước

Hang Tám Cô là Di tích quốc gia đặc biệt trên tuyến Đường 20 Quyết Thắng - một trong những "tọa độ lửa" ác liệt nhất trên tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ.

Trưa 14/11/1972, trên tuyến Đường 20 Quyết Thắng, 8 thanh niên xung phong thuộc Đại đội C217 trên đường làm nhiệm vụ đã dừng nghỉ tại hang Tám Cô. Cùng thời điểm, 5 chiến sĩ Đoàn 5043 Pháo binh được phân công bảo vệ xe pháo cũng có mặt tại khu vực này. Khi máy bay Mỹ bất ngờ ném bom, khối đá lớn sập xuống bịt kín cửa hang. Các lực lượng đã khẩn trương tổ chức cứu hộ, cứu nạn, nhưng 13 cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh.

Những bông hoa tươi thắm dâng lên ngôi mộ chung các anh hùng liệt sĩ trước cửa Hang Tám Cô.

Mặc dù lực lượng cứu hộ đã nỗ lực trong nhiều ngày, việc đưa các liệt sĩ ra khỏi hang khi đó không thể thực hiện được. Sự kiện này trở thành một dấu mốc lịch sử, gắn với sự cống hiến của lực lượng thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn trong thời kỳ kháng chiến.

Anh Hoàng cho biết hành trình đưa các liệt sĩ trở về bắt đầu từ quá trình triển khai dự án tôn tạo khu di tích.

Hang Tám Cô nằm trên Đường 20 Quyết Thắng.

Theo anh Hoàng, tháng 9/2025, trong quá trình thi công, đơn vị thực hiện bất ngờ phát hiện một đoạn xương nghi là hài cốt liệt sĩ.

"Ngay sau đó, hiện trường được bảo vệ nghiêm ngặt. Từ ngày 1 đến 15/10/2025, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 589 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị tiến hành tìm kiếm và phát hiện thêm nhiều hài cốt cùng di vật của các liệt sĩ ngay tại vị trí cửa hang cũ bị sập", anh Hoàng kể.

Theo nguyện vọng của thân nhân, UBND tỉnh Quảng Trị đã phối hợp với Công ty CP Gene Story hỗ trợ giám định ADN.

Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 589 tìm kiếm (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị) quy tập hài cốt và di vật các anh hùng liệt sĩ tại khu vực cửa Hang Tám Cô (Ảnh: Duy Khánh).

Kết quả xác định có 8 mẫu ADN trùng khớp với thân nhân các liệt sĩ ở Thanh Hóa, Ninh Bình, Lào Cai và Tuyên Quang, qua đó khẳng định danh tính những người đã nằm lại giữa lòng núi đá suốt hơn nửa thế kỷ.

Lễ truy điệu, an táng hài cốt các anh hùng liệt sĩ tại Hang Tám Cô ( Ảnh: Duy Khánh).

Ngày 8/11/2025, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt cùng di vật của 13 anh hùng liệt sĩ tại khu vực Hang Tám Cô. Theo nguyện vọng của thân nhân, hài cốt và di vật các liệt sĩ được an táng trong ngôi mộ chung ngay trước cửa hang - nơi họ đã làm nhiệm vụ và hy sinh hơn 53 năm trước.

Ngày nay, mỗi nén hương được người dân và du khách dâng lên tại Hang Tám Cô là sự tri ân đối với các liệt sĩ, đồng thời góp phần gìn giữ ký ức về một giai đoạn lịch sử của dân tộc.