Phát huy nguồn lực quốc tế để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Hội nhập quốc tế phải phục vụ mục tiêu phát triển đất nước

Phát biểu tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 sáng 1/8, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, nhìn lại hơn 4 thập kỷ đổi mới và hội nhập, có thể thấy, mỗi bước phát triển của đất nước đều gắn liền với những bước tiến trong hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong đó ngành Tài chính luôn giữ vai trò tiên phong, từ việc xây dựng khuôn khổ pháp lý đầu tiên để thu hút đầu tư nước ngoài với Luật Đầu tư nước ngoài năm 1987, bình thường hóa quan hệ tài chính với các định chế tài chính quốc tế năm 1993, đến việc tham gia ASEAN vào năm 1995 và thực hiện các cam kết hội nhập đầu tiên về thuế quan.

Đến nay, Việt Nam đã trở thành thành viên tích cực của nhiều cơ chế hợp tác tài chính đa phương và khu vực, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đồng thời tham gia 19 hiệp định thương mại tự do (FTA), ký kết 81 hiệp định tránh đánh thuế hai lần, 60 hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư, 30 hiệp định hợp tác và hỗ trợ hành chính về hải quan cùng nhiều thỏa thuận hợp tác chuyên ngành tài chính.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại hội nghị (Ảnh: Hữu Thắng).

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, bối cảnh quốc tế đang thay đổi nhanh chóng, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng xu hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang định hình lại các dòng chảy đầu tư, thương mại và tài chính quốc tế.

Điều đó đòi hỏi hội nhập quốc tế phải được tiếp cận với tư duy mới, không chỉ nhằm mở rộng thị trường hay thu hút nguồn vốn, mà phải phục vụ trực tiếp cho mục tiêu nâng cao năng lực nội sinh, chất lượng tăng trưởng và sức chống chịu của nền kinh tế.

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Nghị quyết số 06 về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng: hội nhập phải phục vụ mục tiêu phát triển đất nước trên cơ sở giữ vững độc lập, tự chủ chiến lược; lấy nguồn lực trong nước là quyết định, nguồn lực bên ngoài là quan trọng và đột phá.

Trên tinh thần đó, Tư lệnh ngành Tài chính cho biết, để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới, ngành Tài chính sẽ tập trung triển khai một số định hướng lớn về đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Trong đó, nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển nhanh và bền vững. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2025 - 2030 đã xác định quy mô nguồn lực rất lớn, với tổng chi ngân sách nhà nước khoảng 21,2 triệu tỷ đồng, trong đó kế hoạch đầu tư công trung hạn khoảng 8,22 triệu tỷ đồng.

Quy mô đầu tư này đòi hỏi phải phát huy tối đa mọi nguồn lực của nền kinh tế, kết hợp chặt chẽ giữa nguồn lực Nhà nước, khu vực tư nhân và các nguồn lực quốc tế để tạo không gian phát triển mới, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn tài chính quốc gia.

Trong bối cảnh đó, dòng vốn nước ngoài giữ vai trò rất quan trọng, không chỉ góp phần bổ sung nguồn lực tài chính, mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tri thức, kinh nghiệm quản trị và các chuẩn mực quốc tế, qua đó nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút dòng vốn toàn cầu ngày càng gay gắt, việc phát triển một thị trường vốn hiện đại, minh bạch và vận hành theo các chuẩn mực quốc tế có ý nghĩa quan trọng đối với việc thu hút các dòng vốn trung và dài hạn, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các biến động bên ngoài.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý; nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, tính công khai, minh bạch và kỷ luật thị trường; phát triển cân bằng giữa thị trường cổ phiếu, trái phiếu và các cấu phần khác của thị trường vốn; đa dạng hóa cơ sở nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư chuyên nghiệp, định chế tài chính nước ngoài; đồng thời tăng cường hiệu quả giám sát, quản lý rủi ro và từng bước tiệm cận các chuẩn mực, thông lệ quốc tế.

Trên cơ sở đó, cần phát huy hiệu quả việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, đồng thời tiếp tục cải thiện các yếu tố nền tảng nhằm nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Đổi mới căn bản tư duy thu hút đầu tư nước ngoài

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Nghị quyết số 10/2026 của Bộ Chính trị đã tạo bước chuyển quan trọng trong tư duy thu hút đầu tư, từ mục tiêu bổ sung nguồn vốn sang chủ động lựa chọn các đối tác chiến lược có trình độ công nghệ, năng lực quản trị hiện đại và khả năng dẫn dắt các chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hiệu quả của dòng vốn đầu tư từ nước ngoài cần được đánh giá bằng mức độ lan tỏa đối với nền kinh tế Việt Nam, thể hiện qua tỉ lệ giá trị gia tăng trong nước, mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia và khả năng từng bước chuyển dịch từ gia công, lắp ráp sang các khâu có hàm lượng công nghệ và kỹ thuật cao.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần tiếp tục hoàn thiện và triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách hỗ trợ đầu tư, như Quỹ Hỗ trợ đầu tư theo Nghị định số 182/2024, nhằm thu hút và giữ chân các nhà đầu tư chiến lược có năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và công nghệ nguồn. Qua đó mở rộng hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển hệ sinh thái nhà cung ứng trong nước và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Tiếp đến là đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với hội nhập quốc tế và tiệm cận các chuẩn mực, thông lệ toàn cầu.

Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh và các chuẩn mực tài chính số liên tục được định hình ở quy mô toàn cầu, việc tăng cường hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế, các trung tâm tài chính và các tập đoàn công nghệ hàng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tiếp thu tri thức, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và chia sẻ kinh nghiệm quản trị hiện đại.