Đằng sau việc một nước thành viên EU mua LNG từ Nga khi lệnh cấm treo lơ lửng

Trong tháng qua, Bỉ – từng là nước nhập khẩu LNG lớn thứ 5 của châu Âu – đã trở thành quốc gia phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn khí siêu lạnh từ Nga, trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông làm gián đoạn nghiêm trọng các tuyến đường cung cấp thay thế cho châu Âu.

Đây là thông tin được Bloomberg đưa ngày 3/8, tổng hợp từ dữ liệu theo dõi tàu và được các nguồn tin quốc tế xác nhận.

Theo Bloomberg, toàn bộ lượng LNG mà Bỉ nhập khẩu trong tháng 7, khoảng 0,4 triệu tấn, đều đến từ Nga, và tổng lượng LNG cập cảng Bỉ đã giảm hơn 40% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh LNG, Bỉ vẫn nhận khí đốt qua đường ống từ Na Uy và Vương quốc Anh.

Tuy nhiên, khi nói đến LNG – nguồn năng lượng quan trọng để lấp đầy kho dự trữ, LNG Nga là lựa chọn duy nhất trong tháng 7 đối với quốc gia thành viên EU này.

Nguyên nhân chính nằm ở cuộc xung đột tại Trung Đông. Chiến sự đã gây ra tắc nghẽn nghiêm trọng tại eo biển Hormuz, làm gián đoạn các tuyến cung cấp LNG từ khu vực này.

Giá LNG tăng cao, khiến nhiều nước châu Âu phải tạm dừng việc tích trữ cho mùa đông và giảm nhập khẩu. Bỉ cũng nằm trong xu hướng đó.

Thay vì tìm các nguồn cung thay thế đắt đỏ hoặc khan hiếm, các nhà nhập khẩu của nước này đã chuyển sang LNG Nga – một nguồn vẫn còn khả dụng.

Việc đột ngột phụ thuộc vào năng lượng Nga làm phức tạp thêm các mục tiêu chính sách rộng lớn hơn trong EU, vốn đang siết chặt các hạn chế năng lượng đối với gã khổng lồ Á-Âu.

Bên cạnh LNG, Bỉ vẫn nhận khí đốt qua đường ống từ Na Uy và Vương quốc Anh. Ảnh Brussels Times

Từ ngày 25/4/2026, EU đã cấm các hợp đồng LNG ngắn hạn và giao ngay từ Nga. Lệnh cấm toàn diện, bao gồm cả hợp đồng dài hạn, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Dù vậy, trong nửa đầu năm 2026, châu Âu vẫn nhập khẩu kỷ lục 9,89 triệu tấn LNG Nga với giá trị lên tới 5,96 tỷ Euro (khoảng 6,9 tỷ USD), tăng 16% so với cùng kỳ, chủ yếu do Pháp, Bỉ và Tây Ban Nha tìm nguồn thay thế cho nhiên liệu Trung Đông.

Ngay cả trước khi xung đột ở Trung Đông bùng nổ, châu Âu đã gặp khó khăn trong việc giảm bớt lượng LNG nhập khẩu từ Nga. Châu Âu đã mua toàn bộ lô hàng LNG do nhà máy Yamal LNG của Nga sản xuất trong tháng 2.

Và trong tháng 1, sự phụ thuộc của châu Âu vào LNG từ Mỹ và Nga đã tăng vọt lên mức cao nhất mọi thời đại, với việc 2 quốc gia này cung cấp hơn 80% tổng lượng nhập khẩu bằng đường biển của lục địa.

EU vẫn khẳng định sẽ thực thi lệnh cấm đầy đủ vào đầu năm 2027, nhưng các nhà phân tích trong ngành bày tỏ lo ngại về tính khả thi nếu các tuyến đường vận chuyển qua Trung Đông vẫn bị ảnh hưởng, buộc các nền kinh tế châu Âu phải lựa chọn giữa thiếu hụt năng lượng và tuân thủ các lệnh trừng phạt, Bloomberg lưu ý.

Đáng chú ý, vào cuối tháng 7, EU đã phải nhượng bộ bằng cách cấp miễn trừ cho hãng vận tải Hy Lạp Dynagas được tiếp tục chuyên chở LNG Nga sang các nước thứ ba trong 12 tháng, và có thể gia hạn, với giới hạn khối lượng bằng mức năm 2025.

Đây là điều kiện để thông qua gói trừng phạt thứ 21 nhắm vào Moscow kể từ khi xung đột ở Ukraine bùng phát thành hành động quân sự.

Việc Bỉ chỉ mua LNG Nga trong cả tháng 7 không chỉ là câu chuyện về một nước thành viên, mà phản ánh áp lực thực tế mà EU đang đối mặt: Chính sách giảm phụ thuộc năng lượng vào Nga gặp thách thức lớn khi nguồn cung thay thế bị đứt gãy.

Dự trữ khí đốt của Đức chỉ còn khoảng 47%, Pháp khoảng 56%, và mức dự trữ chung của châu Âu đang ở mức thấp nhất theo mùa kể từ năm 2009. Trong bối cảnh đó, LNG Nga vẫn đóng vai trò "cứu cánh" tạm thời, dù mâu thuẫn với mục tiêu dài hạn của EU.

Minh Đức (Theo bne IntelliNews, United24 Media)