Dòng vốn đầu tư phát triển của Nhà nước và 'bài toán' kích hoạt nguồn lực tư nhân

Nếu chỉ nhìn ở góc độ doanh nghiệp sẽ thấy đó là một thỏa thuận hợp tác tín dụng nhưng đặt trong dòng chảy đổi mới tư duy phát triển của đất nước, ý nghĩa của lại lớn hơn rất nhiều. Đó cũng là tinh thần cốt lõi của Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị.

Nghị quyết 79-NQ/TW xác định kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, tiên phong trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, với mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong đó, nhấn mạnh vai trò dẫn dắt, hỗ trợ các thành phần kinh tế khác cùng phát triển. 

Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) và Tập đoàn T&T Group ký kết thỏa thuận hợp tác về tín dụng đầu tư.

Thông qua các định chế tài chính phát triển như VDB, nguồn lực của Nhà nước dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực chiến lược, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa và thu hút mạnh mẽ nguồn lực của doanh nghiệp và xã hội. Đây chính là mô hình mà nhiều nền kinh tế phát triển đã áp dụng thành công: vốn công không nhằm thay thế vốn tư, mà làm "vốn mồi" để kích hoạt vốn tư.

Việt Nam đang hướng tới mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều năm tới, tạo nền tảng để trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Muốn đạt được điều đó, nền kinh tế cần một lượng lớn vốn đầu tư cho hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, hạ tầng số, công nghiệp công nghệ cao… Đây đều là những lĩnh vực có chu kỳ đầu tư dài, nhu cầu vốn rất lớn và thời gian thu hồi vốn kéo dài.

Trong bối cảnh ấy, Ngân sách Nhà nước hay tín dụng thương mại sẽ khó có thể đơn lẻ gánh toàn bộ hay đáp ứng yêu cầu về vốn. Bài toán đặt ra là: Nhà nước sử dụng nguồn lực của mình như thế nào để huy động được gấp nhiều lần nguồn lực xã hội.

Đó cũng chính là lúc giá trị của các định chế tài chính phát triển được phát huy. Đơn cử như trong trường hợp của VDB và T&T Group, thông qua VDB, nguồn vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước được định hướng vào các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hiệu quả dự án, năng lực tài chính, vốn chủ sở hữu và phương án trả nợ theo quy định. Đây là cơ chế chia sẻ rủi ro có điều kiện, nhằm lựa chọn những dự án thực sự có khả năng tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Trên thực tế, quá trình hoàn thiện các công cụ chính sách đã được triển khai từ trước đó, với dấu mốc quan trọng là Nghị định số 78/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 32 về tín dụng đầu tư của Nhà nước. Nghị định này đã trực tiếp tháo gỡ nhiều vướng mắc, tạo điều kiện để VDB khôi phục và mở rộng vai trò là định chế tài chính phát triển. Đến Nghị quyết 79-NQ/TW, tư duy này được khái quát và nhắc đến trong việc sử dụng nguồn lực của kinh tế nhà nước.

Đồng thời, tư duy này còn phản ánh sự thay đổi về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân. Nếu Nghị quyết 68 xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất, thì Nghị quyết 79 tiếp tục hoàn thiện "mảnh ghép" còn thiếu: kinh tế nhà nước không đứng tách biệt mà sử dụng các nguồn lực mình nắm giữ để đồng hành, dẫn dắt và tạo điều kiện cho khu vực tư nhân phát triển trong những lĩnh vực chiến lược.

Đó là một hệ tư duy phát triển thống nhất, trong đó, Nhà nước kiến tạo thể chế, dẫn dắt nguồn lực; doanh nghiệp tư nhân phát huy năng lực quản trị và sức sáng tạo; hai khu vực cùng cộng hưởng để hình thành động lực tăng trưởng mới./.