Đề xuất tách chức danh Bí thư Đảng ủy xã và Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã

Sáng 8/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng.

Tránh lãng phí nguồn nhân lực đã được đào tạo

Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Phạm Văn Hoà (đoàn Đồng Tháp) cho rằng cần nghiên cứu điều chỉnh tuổi nghỉ hưu đối với sĩ quan quân đội trong thời bình.

Theo đại biểu, trong điều kiện đất nước đang ở thời bình, quân đội được xây dựng theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đội ngũ sĩ quan được đào tạo bài bản, có trình độ chuyên môn và tích lũy nhiều kinh nghiệm trong quá trình công tác.

Vì vậy, nếu tuổi nghỉ hưu được quy định quá sớm, sẽ dẫn đến nguy cơ lãng phí nguồn nhân lực chất lượng cao, trong khi việc đào tạo một sĩ quan có trình độ, kinh nghiệm cần nhiều thời gian và nguồn lực.

ĐBQH Phạm Văn Hoà (Ảnh: Media Quốc hội).

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng nghỉ hưu sớm cũng có tác động nhất định đến Quỹ bảo hiểm xã hội. Do đó, đề nghị Bộ Quốc phòng nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét nội dung này trong quá trình sửa đổi Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam.

Theo đại biểu Phạm Văn Hoà, việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu cần tính đến đặc thù của từng lực lượng, từng vị trí công tác, thay vì áp dụng một cách đồng nhất.

Đối với sĩ quan thuộc một số binh chủng, quân chủng thường xuyên trực tiếp thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên biển, ngoài khơi hoặc trên vùng trời có thể xem xét cơ chế nghỉ hưu sớm, phù hợp với điều kiện công tác và đặc thù nhiệm vụ.

Trong khi đó, với sĩ quan làm công tác quản lý, hành chính tại quân khu, Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, mặc dù vẫn thực hiện nhiệm vụ trực chỉ huy, sẵn sàng chiến đấu, nhưng tính chất công việc khác với lực lượng trực tiếp chiến đấu.

Đại biểu cho rằng đây là nhóm đối tượng cần được nghiên cứu kỹ về tuổi phục vụ, nhằm tiếp tục phát huy trình độ, năng lực và kinh nghiệm, tránh để nguồn nhân lực đã được đào tạo, rèn luyện trong thời gian dài bị lãng phí.

Đại biểu cũng đề xuất, tách chức danh Bí thư Đảng ủy xã và Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, nhằm bảo đảm phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và nâng cao hiệu quả hoạt động của từng vị trí. Chính trị viên phải là lực lượng quân sự chuyên trách, lực lượng chính quy để đảm bảo chế độ một chỉ huy gắn với chế độ chính trị viên.

Bí thư Đảng ủy hiện nay đảm nhận rất nhiều công việc, nếu kiêm nhiệm thêm vai trò Chính trị viên sẽ làm giảm đi tinh thần trách nhiệm đối với Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Đại biểu đề xuất nghiên cứu phương án bố trí Chính trị viên là cán bộ chính quy; có thể không cần bố trí Chính trị viên phó chính quy mà bố trí thêm một cán bộ trợ lý để hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ chính trị viên. 

Theo đại biểu, đây là vấn đề cần được nghiên cứu kỹ nhằm bảo đảm hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã hiệu quả, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hiện nay.

ĐBQH Bế Xuân Trường (Ảnh: Media Quốc hội).

ĐBQH Bế Xuân Trường (đoàn Cao Bằng) đồng tình với chủ trương chính quy hóa cơ quan quân sự cấp xã và đưa cơ quan quân sự về địa phương theo mô hình mới. Tuy nhiên, đại biểu đặc biệt nhấn mạnh vấn đề bố trí Chính trị viên.

Theo đại biểu, Chính trị viên phải là sĩ quan chính quy, được đào tạo cơ bản, chuyên sâu và chuyên nghiệp về công tác chính trị trong quân đội, thực hiện đúng chế độ chính ủy, chính trị viên.

Ông viện dẫn chủ trương thực hiện chế độ người chỉ huy gắn với chế độ chính ủy, chính trị viên trong quân đội. Cơ quan quân sự cấp xã, phường là đơn vị cấp cơ sở thuộc sự chỉ huy của cơ quan quân sự cấp trên, do đó việc bố trí sĩ quan chính quy làm Chính trị viên là phù hợp.

Theo ông, không nên bố trí Bí thư Đảng ủy xã đồng thời làm Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã. Lý do là Bí thư Đảng ủy xã thực hiện nhiệm vụ theo cơ chế lãnh đạo của cấp ủy địa phương, trong khi công tác chính trị trong quân đội đòi hỏi cán bộ phải được đào tạo chuyên sâu, có kiến thức và nghiệp vụ phù hợp.

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng đi cùng với Chính trị viên phải có cơ quan, bộ phận tham mưu phù hợp. Nếu không có cơ quan bảo đảm, rất khó xây dựng khu vực phòng thủ cấp xã, phường vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Quan tâm đến điều kiện nghỉ hưu

Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Huỳnh Văn Ngon (đoàn Đồng Tháp) quan tâm đến chế độ nghỉ hưu đối với công nhân và viên chức quốc phòng.

Theo đại biểu, quy định hiện hành xác định hạn tuổi phục vụ cao nhất của công nhân và viên chức quốc phòng là 60 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ. Trước ngày 1/1/2021, người hết hạn tuổi phục vụ cao nhất và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội thì được nghỉ hưu.

ĐBQH Huỳnh Văn Ngon (Ảnh: Media Quốc hội).

Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2021, điều kiện nghỉ hưu được điều chỉnh theo Bộ luật Lao động năm 2019 và pháp luật về bảo hiểm xã hội, trong đó tuổi nghỉ hưu được tăng theo lộ trình.

Sự thay đổi này dẫn đến tình trạng một số công nhân, viên chức quốc phòng đã hết hạn tuổi phục vụ cao nhất theo quy định chuyên ngành nhưng chưa thuộc diện được nghỉ hưu, đồng thời cũng không thuộc diện hưởng chế độ thôi việc.

Theo đại biểu, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động. Vì vậy, việc bổ sung quy định về điều kiện nghỉ hưu, thôi việc trong dự thảo Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng là cần thiết.

Đại biểu nhấn mạnh, quy định được đề xuất không phải là một chính sách mới mà chỉ nhằm điều chỉnh điều kiện nghỉ hưu, thôi việc đã có trước đây để bảo đảm quyền lợi người lao động.

Số lượng công nhân, viên chức quốc phòng chịu tác động của chính sách cũng không lớn, trung bình mỗi năm toàn quân chỉ có khoảng trên dưới 20 người đến hạn tuổi phục vụ cao nhất. Vì vậy, dù chính sách có tác động nhất định đến ngân sách chi trả lương hưu và Quỹ bảo hiểm xã hội, nhưng mức độ tác động được đánh giá là nhỏ, không đáng kể.

Theo đại biểu, quan trọng hơn, việc điều chỉnh chính sách thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và quân đội đối với người lao động, qua đó tạo động lực về chính trị, tinh thần, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.