Nga mời các nước BRICS tham gia phát triển vận tải xuyên Bắc Cực

Nga vừa mời các quốc gia thành viên BRICS tham gia phát triển Tuyến đường Biển phía Bắc (NSR) với tư cách là nhà đầu tư và nhà điều hành.

Thông tin này được Thứ trưởng Công nghiệp và Thương mại Nga Alexey Gruzdev chia sẻ với hãng thông tấn nhà nước TASS sau cuộc họp cấp Bộ trưởng BRICS tại thành phố Jaipur thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ cuối tuần qua.

Đây là một trong những động thái quan trọng của Nga nhằm thúc đẩy hợp tác hậu cần trong khuôn khổ nhóm BRICS đang mở rộng, đồng thời khẳng định tiềm năng của NSR như một hành lang vận tải quốc tế thay thế khả thi và hiệu quả.

Theo ông Gruzdev, việc thúc đẩy sản xuất công nghiệp không thể thiếu hạ tầng vận tải hiệu quả. Phái đoàn Nga đã đề xuất xem xét việc xây dựng các trung tâm hậu cần và vận tải tại các nước thành viên để đảm bảo hàng hóa lưu thông thông suốt.

Đồng thời, phía Nga đã trình bày kinh nghiệm phát triển Tuyến đường Biển phía Bắc như một hành lang trung chuyển quốc tế thay thế khả thi.

"Tôi đặc biệt nhấn mạnh đến Tuyến đường Biển phía Bắc vì đây là giải pháp thay thế khả thi và hoàn toàn an toàn so với các tuyến đường hiện có. Đây là một dự án đầy hứa hẹn và chúng tôi quan tâm đến việc mở rộng lưu lượng hàng hóa vận chuyển qua tuyến đường này", vị quan chức Nga lưu ý.

"Việc này đòi hỏi phải phát triển các cơ sở cảng và kho bãi dọc theo tuyến đường, cũng như đẩy mạnh đóng tàu, sản xuất thiết bị hàng hải và vận hành đội tàu. Chúng tôi đã mời các quốc gia BRICS tham gia phát triển Tuyến đường Biển phía Bắc với tư cách là nhà đầu tư, đối tác và đơn vị vận hành", ông cho biết.

Ba tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân của Nga trên Tuyến đường Biển phía Bắc. Ảnh: High North News

NSR là tuyến vận tải biển nằm ở vùng Bắc Cực thuộc Nga, chạy dọc theo bờ biển phía Bắc của nước này, giáp với các vùng biển thuộc Bắc Băng Dương (gồm biển Barents, Kara, Laptev, Đông Siberia, Chukchi và Bering).

Tuyến đường này kết nối các cảng biển ở phần châu Âu và vùng Viễn Đông của Liên bang Nga, cũng như kết nối cửa các sông lớn Siberia thành một hệ thống giao thông thống nhất.

Chiều dài của NSR tính từ eo biển Kara Gate đến vịnh Providence khoảng 5.600 km. Năm 2025, lưu lượng hàng hóa qua NSR đạt 37,02 triệu tấn. Nga mời các nước BRICS cùng xây dựng cơ sở hạ tầng dọc tuyến, bao gồm cảng biển, kho bãi, đóng tàu, sản xuất thiết bị hàng hải và vận hành đội tàu.

Một trong những ưu điểm lớn nhất của NSR là rút ngắn khoảng cách so với các tuyến truyền thống, từ đó giảm thời gian giao hàng, chi phí nhiên liệu, cước vận tải và các chi phí liên quan khác. Tuyến đường này còn trở nên hấp dẫn hơn nhờ mùa hàng hải kéo dài do biến đổi khí hậu.

"Biến đổi khí hậu thường được xem là thách thức, nhưng trong trường hợp này lại giúp kéo dài mùa hàng hải. NSR hiện có thể được sử dụng trong thời gian dài hơn trong năm", ông Gruzdev nhận định.

Bối cảnh bất ổn trên các tuyến hàng hải truyền thống càng làm tăng giá trị chiến lược của NSR. Đặc biệt, tình hình tại eo biển Hormuz khiến NSR trở thành lựa chọn thay thế mạnh mẽ.

Theo ông Gruzdev, phía Ấn Độ đã thể hiện sự quan tâm đến hợp tác song phương trong lĩnh vực này. Nga khẳng định không áp đặt mà chỉ nêu bật các cơ hội và kế hoạch phát triển, đồng thời mời các đối tác cùng tham gia.

Lời mời này diễn ra trong bối cảnh BRICS đã mở rộng đáng kể, từ một nhóm ban đầu gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi.

Hiện nhóm gồm 11 thành viên, với Ai Cập, Ethiopia, Iran, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Indonesia được bổ sung thêm thành thành viên chính thức, trong khi Ả Rập Xê Út đã nhận được lời mời nhưng chưa xác nhận gia nhập. Ngoài ra, BRICS cũng có 10 quốc gia đối tác.

Tổng cộng các nước này đại diện cho khoảng 45% dân số thế giới và nắm giữ khoảng 41% GDP toàn cầu (tính theo sức mua tương đương - PPP).

Hội nghị Thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 do Ấn Độ đăng cai tổ chức, sẽ diễn ra tại New Delhi vào ngày 12-13/9/2026.

Minh Đức (Theo TASS, Rio Times)