Hạ tầng giao thông giúp chuyển đổi từ điểm thành vùng du lịch để giữ chân du khách

Đó là chia sẻ của TS. Trần Du Lịch cũng như nhiều chuyên gia tại phiên thảo luận "Logistics du lịch, định vị giá trị địa phương" trong khuôn khổ Hội thảo "Hạ tầng liên kết – động lực thu hút đầu tư phát triển du lịch miền Trung – Tây Nguyên" được tổ chức tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai vào chiều 13/8. Hội thảo do UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Báo Xây dựng tổ chức.

Bài học từ Thái Lan – chuyển đổi từ điểm thành vùng du lịch để giữ chân khách

TS. Trần Du Lịch mở đầu chia sẻ bằng một con số để dễ hình dung so sánh, chi phí logistics của Việt Nam hiện chiếm khoảng 18%, trong khi mức trung bình của khu vực chỉ khoảng 12%. Theo TS. Trần Du Lịch, khoảng cách này chính là "điểm yếu nhất" đang kìm hãm sức cạnh tranh của nền kinh tế nói chung của ngành du lịch nói riêng.

Ông chia sẻ câu chuyện thực tế từ 15 năm trước, khi làm việc với ngành du lịch ở Thái Lan. Tại đất nước này, người ta đã chuyển hướng chiến lược phát triển du lịch, chuyển từ từng điểm đến du lịch riêng lẻ thành một vùng du lịch. Để chuyển từ điểm thành vùng, Thái Lan có một hệ thống hạ tầng kết nối liên vùng đồng bộ, rút ngắn thời gian di chuyển cho du khách, gia tăng trải nghiệm. Chính cách làm đó đã giúp Thái Lan giữ chân du khách lâu hơn. "Điểm du lịch thì rất khó giữ khách, vùng du lịch mới làm được điều đó. Chuyển từ điểm thành vùng liên kết thực sự, logistics chính là mắt xích quyết định", TS. Trần Du Lịch nhấn mạnh. 

Các chuyên gia trao đổi tại thảo luận

Từ bài học ở Thái Lan, TS. Trần Du Lịch nhìn nhận với riêng tỉnh Gia Lai,  tiềm năng của địa phương rất đa dạng, không chỉ ở cảnh quan, văn hóa, lịch sử mà còn năng lượng tái tạo, năng lượng sạch để hình thành mô hình du lịch xanh. Song như ông nói, Gia Lai vẫn còn khoảng trống của hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng số để hình thành liên kết vùng, phát triển hệ sinh thái du lịch hiện đại, điều mà nhiều nước trên thế giới đã làm được.

Bà Nguyễn Thị  Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai chia sẻ tại phiên thảo luận.

Từ thực tế đó, TS. Trần Du Lịch gợi mở: "Gia Lai thu hút được nhiều dự án đầu tư nhưng chưa có nhiều dự án về hạ tầng số. Đáng chú ý hơn, hiện nay Gia Lai vẫn kêu gọi danh mục đầu tư nhiều dự án, trong khi đó theo tôi vai trò của chính quyền địa phương không phải là mời gọi theo từng tệp danh mục mà là chuẩn bị sẵn nền tảng để thu hút đầu tư. Đó là quy hoạch rõ ràng, quỹ đất sẵn sàng, pháp lý minh bạch, giao thông kết nối, đánh giá thị trường bài bản và phác thảo được mô hình tài chính khả thi. Làm được như vậy những điểm nghẽn hiện nay mới có cơ hội được tháo gỡ, tạo ra bước đột phá cho cả vùng".

Hạ tầng đi trước, du lịch mới có chỗ để lớn lên

Hạ tầng đi trước là ý kiến được các chuyên gia tán đồng, và củng cố từ nhiều góc nhìn đa chiều hơn. Theo đó, TS. Nguyễn Trung Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Việt Nam cho rằng phải đồng bộ trong quy hoạch hạ tầng giao thông với quy hoạch không gian phát triển du lịch, để tạo sự liên kết vùng du lịch. 

Hạ tầng giao thông sẽ đi trước để thúc đẩy du lịch phát triển. Trong ảnh: Tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku nối từ cảng biển Quy Nhơn tới cao nguyên Pleiku đang được thi công.

Theo ông, liên kết vùng du lịch không chỉ dừng lại ở khẩu hiệu mà cần đo bằng những con số cụ thể: bao nhiêu doanh nghiệp tham gia, bao nhiêu lượt khách được kết nối, mức chi tiêu tăng thêm là bao nhiêu, bao nhiêu lượt khách được kết nối, mức chi tiêu tăng thêm là bao nhiêu. 

"Liên kết hợp tác mang tính thực chất mới đem lại hiệu quả. Và để làm được điều đó cần có một cơ quan điều phối liên vùng đủ vai trò và thực quyền. Cùng với đó, hạ tầng không chỉ bên ngoài mà còn phải quan tâm hạ tầng bên trong các khu du lịch", TS. Nguyễn Trùng Khánh nêu ra.

TS. Trần Du Lịch đưa ra những góc nhìn, gợi mở phát triển hạ tầng tạo động lực chuyển đổi từ điểm du lịch thành vùng du lịch.

Ở góc độ địa phương, ông Hà Anh Thái, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai cho hay, sau sáp nhập, tỉnh sở hữu một không gian phát triển đặc biệt khi hội tụ cả biên giới, cao nguyên và biển. Và từ đây các tuyến cao tốc mở ra trở thành "xương sống chiến lược", không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển mà còn mở ra không gian phát triển mới theo cả 2 trục Đông- Tây và Bắc – Nam.

Doanh nghiệp cần một "đầu bài" đầu tư rõ ràng

Bên cạnh góc nhìn quy hoạch và chính sách từ các nhà quản lý, phần thảo luận cũng lắng nghe ý kiến, góc nhìn từ doanh nghiệp đưa tới những trăn trở cụ thể trong thực tiễn.

Đại diện Tập đoàn Đức Long Gia Lai, ông Phạm Văn Binh đúc kết mong muốn bằng một cách nói ngắn gọn đó là "5 rõ và 3 cần". Theo ông Binh, hạ tầng mở đường để là yếu tố thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế phát triển, trong đó có du lịch. Do đó, logistics du lịch phải được nhìn nhận như một hệ sinh thái hoàn chỉnh gồm hạ tầng, dịch vụ, công nghệ và trải nghiệm, chứ không đơn thuần là vận chuyển.

Ông Phạm Văn Binh, đại diện Tập đoàn Đức Long Gia Lai chia sẻ tại hội thảo.

 "Giao thông đi đến đâu, không gian phát triển mở ra đến đó, hình thành vùng du lịch, tăng trải nghiệm cho du khách, khách ở lại chi tiêu nhiều hơn, tiêu thụ sản phẩm địa phương, như vùng Gia Lai chẳng hạn là nông sản của người dân", ông Binh cho hay. Từ thực tế đó, ông đề xuất cơ chế phối hợp liên vùng, dữ liệu dùng chung, mô hình đối tác công – tư linh hoạt. Nhà nước lo quy hoạch, mặt bằng, hạ tầng khung; doanh nghiệp đảm nhận đầu tư trạm dừng nghỉ, trung tâm logistics, công nghệ số…

Ông Trần Sơn Tùng, Giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh Vận tải Sơn Tùng chia sẻ tại phiên thảo luận

Ở phương diện đơn vị vận tải và dịch vụ du lịch, ông Trần Sơn Tùng, Giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh Vận tải Sơn Tùng mang đến câu chuyện thực tế đầy trăn trở trong phát triển dịch vụ du lịch ở địa phương. Ông chia sẻ, là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận tải hành khách, nhiều năm qua ông nhận thấy hạ tầng giao thông ở khu vực đã thay đổi rất rõ nét. Các tuyến giao thông được đầu tư, mở ra những trục giao thương mới, tăng cường kết nối giữa các địa phương và tạo thuận lợi cho phát triển kinh tế- xã hội.

Nhận thấy xu hướng phát triển đó, doanh nghiệp đã đầu tư du thuyền, ca nô siêu tốc, xây dựng những tour du lịch biển cao cấp dọc vùng biển Quy Nhơn, Nha Trang, Đà Nẵng, Phú Quốc, với thiết bị chống lật, chống chìm giúp phương tiện tự cân bằng trong vòng chưa đầy 30 giây nếu gặp sự cố.

Nắm bắt xu hướng phát triển, doanh nghiệp Sơn Tùng đã đầu tư du thuyền, ca nô siêu tốc xây dựng các sản phẩm du lịch biển hiện đại sang trọng dọc vùng biển miền Trung

"Nhưng doanh nghiệp đầu tư hàng chục tỷ đồng như thế lại phải cạnh tranh với những đơn vị kinh doanh không đảm bảo, dẫn tới sự lệch pha trong hoạt động dịch vụ du lịch, khi phương tiện vận chuyển du khách trên đảo vẫn là những chiếc xe cũ, hết niên hạn sử dụng. Chuỗi dịch vụ vì thế không được đồng bộ, hoạt động du lịch manh mún chưa tương xứng với nguồn lực bỏ ra", ông Tùng nói. Và theo ông, nút thắt lớn nhất không phải là cơ chế chính sách, mà ở khâu tổ chức thực thi, làm sao để các quy định được áp dụng đồng bộ, nghiêm túc và công bằng cho các doanh nghiệp.

Trả lời trực tiếp những trăn trở ấy của doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, khẳng định kinh tế tư nhân đóng vai trò không thể thay thế trong quá trình phát triển hạ tầng du lịch. Bà cho biết, tỉnh Gia Lai đã ưu tiên nguồn lực để phát triển hạ tầng, song nếu chỉ trông chờ vào nguồn lực từ nhà nước thì Gia Lai sẽ không đủ lực đi xa. Do đó, sự đầu tư và đồng hành của kinh tế tư nhân là rất quan trọng.

 "Chúng tôi xác định không chỉ xúc tiến mời gọi mà đồng hành cùng doanh nghiệp, cùng chia sẻ trong lúc khó khăn và cả những lúc thuận lợi. Đồng thời cam kết lắng nghe, tháo gỡ từng vướng mắc cụ thể, để mọi việc không chỉ dừng lại ở những phát biểu trên diễn đàn", bà nói. 

Theo bà Lịch chia sẻ ý kiến của doanh nghiệp là rất xác đáng, tỉnh sẽ có giải pháp để tháo gỡ những khó khăn mà doanh nghiệp đã nếu ra, làm sao cho các doanh nghiệp làm thật, xây dựng hình ảnh thực sự, tạo môi trường du lịch chuyên nghiệp.

Bà cũng cho rằng, điểm nghẽn trong việc kết nối các điểm đến, địa chỉ du lịch hiện nay của tỉnh Gia Lai là hạ tầng giao thông chưa đồng bộ. Định hướng của tỉnh trong thời gian tới tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông kết, phát triển đồng bộ dịch vụ - du lịch để phát triển kinh tế địa phương.

Khép lại phiên thảo luận, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch, chia sẻ, Gia Lai là địa phương có nhiều tiềm năng, thế mạnh, sau sáp nhập không giản mở rộng, là tỉnh có diện tích lớn thứ 2 cả nước. "Chúng tôi có cao tốc Quy Nhơn- Pleiku không chỉ tạo hành lang giao thương mà còn nằm trong vùng tam giác phát triển Campuchia - Lào -Việt Nam. Đây là sáng kiến phát triển liên kết rất giá trị. Nếu tiếp tục phát triển kết nối từ cảng bên Quy Nhơn lên cao nguyên Pleiku, đến cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, chúng ta sẽ mở ra không gian phá triển không chỉ cho Gia Lai, Việt Nam mà cả khu vực Đông Nam Á", bà Lịch nói.

Một ký cà phê 5 triệu đồng ở thị trường Mỹ và câu chuyện đổi mới hợp tác xã ở Gia Lai

Gặp một đối tác ở Quảng Trị và nghe được câu chuyện họ bán cà phê sang thị trường Mỹ với giá 5 triệu đồng/kg; bà Đặng Thị Lanh, Giám đốc HTX Nông nghiệp Ia Púch (tỉnh Gia Lai) trăn trở, vì sao ở Quảng Trị có người bán cà phê với mức giá đó, trong khi ở Gia Lai làm chưa được.