Tôm càng xanh “vượt lũ”, nông dân Quảng Trị thu 2,3 tỷ đồng/năm

Doanh thu vượt trội

Nếu như cách đây khoảng 2 năm, chị Châu Thị Mai, Giám đốc HTX Lộc Phát, xã Lệ Ninh, tỉnh Quảng Trị, cùng các thành viên trong HTX phải tất tả thu hoạch sớm những lứa tôm càng xanh nuôi tại phá Hạc Hải để tránh thiệt hại do mưa lũ, thì nay, mô hình nuôi tôm càng xanh “vượt lũ” đã giúp người dân nơi đây giảm bớt nỗi lo mỗi khi mùa lũ về.

Nuôi tôm tại phá Hạc Hải theo mô hình kết hợp lúa – tôm đã trở thành một trong những sinh kế nổi bật của người dân địa phương. Mô hình tận dụng lợi thế sinh thái tự nhiên, góp phần nâng cao thu nhập, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro do mưa lũ theo mùa. 

Khi nước lũ dâng, người dân thường phải thu hoạch sớm để tránh nguy cơ mất trắng. Khi đó, tôm chưa đạt kích cỡ thương phẩm, giá bán thấp, khiến hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với công sức và chi phí đầu tư.

Tôm càng xanh được nuôi trong điều kiện thuận tự nhiên tại phá Hạc Hải.

Tuy nhiên, nếu cố giữ lại chờ tôm lớn, nguy cơ mất toàn bộ sản lượng chỉ sau một trận lũ là điều hoàn toàn có thể xảy ra. 

Năm 2024, nhiều hộ nuôi tôm đã thiệt hại nặng khi lũ về bất thường, cuốn trôi toàn bộ diện tích nuôi. Nhưng cũng chính từ mùa lũ này, vợ chồng chị Châu Thị Mai mới vỡ lẽ một điều: Những con tôm còn sót lại sau mùa lũ đã phát triển vượt trội, đạt trọng lượng gấp đôi.

Tôm càng xanh "vượt lũ" đạt kích cỡ gấp đôi với cách nuôi truyền thống.

Trao đổi với Người Đưa Tin, chị Châu Thị Mai, Giám đốc HTX Lộc Phát, chia sẻ: “Những mùa sau, chúng tôi chỉ thu hoạch những con tôm lớn nhất, số còn lại để chúng sinh trưởng trong môi trường tự nhiên của vùng đầm phá. Chúng tôi nhận thấy mô hình này mang lại hiệu quả cao. Ngoài vùng đầm phá, phần thành đê được trồng cỏ phát triển tốt, tạo nơi trú ẩn cho tôm nên khi lũ về, tôm ít bị cuốn trôi.

Điều đặc biệt là chỉ cần vượt qua mùa lũ kéo dài khoảng 2 tháng, trọng lượng tôm có thể tăng gấp đôi. Từ đó, vợ chồng tôi nảy ra ý tưởng thực hiện mô hình tôm "vượt lũ" và bàn bạc với các thành viên còn lại để cùng triển khai”.

Theo chị Mai, thời gian nuôi tôm "vượt lũ" được kéo dài từ 150-180 ngày lên 230-250 ngày. Tôm có đủ thời gian phát triển đạt kích cỡ thương phẩm lớn từ 20 – 25 con/kg lên 10 – 15 con/kg, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các nhà hàng, siêu thị.

"Nếu như trước đây, giá bán tôm giao động từ 250.000 đến 300.000/kg thì nay giá tôm đạt khoảng 600.000 đến 700.000 đồng/kg. Với diện tích nuôi trên 5ha, doanh thu đạt 2,3 tỷ/năm, cao gấp 2 lần so với phương thức nuôi truyền thống", chị Châu Thị Mai cho biết.

Chị Châu Thị Mai, Giám đốc HTX Lộc Phát chia sẻ mô hình nuôi tôm càng xanh "vượt lũ".

Nhờ môi trường sông nước đặc trưng cùng kinh nghiệm đúc rút từ quá trình chăn nuôi nên tôm càng xanh ở phá Hạc Hải cho chất lượng vượt trội. 

"Nghe tôm càng xanh thì ai cũng thấy bình thường nhưng con tôm càng xanh ở đây sẽ có chất lượng hoàn toàn khác: thịt rất chắc, nhiều gạch và béo. Nhờ vậy, chúng tôi đã có một lượng khách hàng ổn định thậm chí có năm "cung không đủ cầu", chị Mai nhấn mạnh.

Tôm càng xanh được nuôi trong ruộng lúa ở vùng phá Hạc Hải.

Chị Mai chia sẻ thêm bí quyết nuôi tôm càng xanh tại phá Hạc Hải: "Khi mới đưa con giống về, tôm sẽ được nuôi trong hồ ươm bằng thức ăn công nghiệp. Sau đó tôm được thả ra ruộng lúa, sống hoàn toàn trong môi trường tự nhiên và kết hợp thức ăn công nghiệp. Nhưng đến khoảng thời gian 2 tháng trước khi thu hoạch, chúng tôi sẽ cắt hoàn toàn thức ăn công nghiệp và chỉ cho tôm ăn thức ăn chế biến từ gạo nếp và cá. Chính vì vậy, chất lượng thịt của tôm càng xanh nuôi tại phá Hạc Hải rất khác biệt".

Mô hình nuôi tôm càng xanh "vượt lũ" thích ứng với biến đổi khí hậu của HTX Lộc Phát đã đoạt giải nhất tại cuộc thi "Sáng tạo khoa học kỹ thuật trong phát triển kinh tế nông nghiệp, thích ứng với biến đổi khí hậu" tỉnh Quảng Trị. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với những nỗ lực đổi mới của HTX Lộc Phát mà còn khẳng định giá trị của những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn sản xuất.

Tôm càng xanh nuôi tại phá Hạc Hải có chất lượng thịt vượt trội.

Điều đặc biệt của sáng kiến không nằm ở việc thay đổi giống tôm hay quy trình chăm sóc, mà ở giải pháp kỹ thuật giúp đàn tôm được bảo vệ an toàn trong mùa lũ bằng hệ thống lưới kết hợp phao nổi tự động nâng theo mực nước. Khi nước dâng, phao sẽ kéo lưới nổi lên, tạo thành hàng rào di động giữ tôm không bị cuốn trôi; khi nước rút, hệ thống trở về trạng thái ban đầu mà không cần điện hay máy móc vận hành.

Không chỉ mang lại giá trị kinh tế vượt trội, tôm được nuôi theo quy trình "thuận tự nhiên" trong ruộng lúa còn giúp cắt giảm đáng kể lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, phát huy tối đa hiệu quả hệ sinh thái lúa-tôm.

Những bờ đê ở phá Hạc Hải với cây cỏ tươi tốt, rậm rạp là nơi trú ẩn an toàn cho tôm mùa lũ.

Chia sẻ về ý tưởng hình thành sáng kiến, Giám đốc HTX Lộc Phát cho biết: "Chúng tôi không nghĩ đến việc chống lại thiên nhiên mà tìm cách thích ứng. Nếu trước đây cứ đến mùa lũ phải thu hoạch non, thì nay mục tiêu là giữ tôm an toàn ngay trong lũ, tạo thêm thời gian để tôm đạt kích cỡ thương phẩm. Nguyên tắc của hệ thống rất đơn giản, chi phí phù hợp, người dân ai cũng có thể tự làm và dễ dàng nhân rộng".

Trao đổi với PV, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Lệ Ninh Nguyễn Thị Thắm cho hay, mô hình nuôi tôm càng xanh "vượt lũ" xuất phát từ chính nhu cầu thực tế của người dân, có tính sáng tạo, dễ áp dụng và phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu.

"Mô hình nuôi tôm càng xanh "vượt lũ" là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế của vùng phá Hạc Hải. Nếu triển khai thành công sẽ tạo tiền đề để nhân rộng ra nhiều địa phương có điều kiện tương đồng", bà Nguyễn Thị Thắm cho biết thêm.

Theo kế hoạch, thời gian tới, HTX Lộc Phát sẽ tiếp tục mở rộng mô hình cho nhiều hộ dân tại xã Lệ Ninh và các vùng lân cận ven phá Hạc Hải; đồng thời hướng tới xây dựng vùng nuôi đạt tiêu chuẩn VietGAP, OCOP, gắn với truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ sản phẩm.