Phương tiện xanh trở thành một phần của trải nghiệm du lịch

Phương tiện xanh trở thành một phần của trải nghiệm du lịch

Xe điện, xe đạp điện, nền tảng số và những mô hình di chuyển linh hoạt đang mở ra cách tiếp cận mới đối với điểm đến. Trong tương lai, sức hấp dẫn của một thành phố có thể không chỉ nằm ở cảnh quan hay sản phẩm vui chơi, mà còn ở khả năng đưa du khách đi xa hơn với dấu chân carbon nhỏ hơn.

Trong mỗi chuyến du lịch, phần lớn ký ức đẹp thường gắn với điểm đến: một công trình kiến trúc, con phố ẩm thực, bãi biển hay khu vui chơi sôi động. Nhưng để chạm tới những trải nghiệm ấy, du khách luôn cần một mắt xích quan trọng: phương tiện di chuyển.

Một chiếc xe thuận tiện có thể giúp hành trình trở nên nhẹ nhàng. Ngược lại, tình trạng ùn tắc, thiếu chỗ đỗ, khó tìm trạm sạc hay kết nối rời rạc giữa các loại hình vận tải có thể làm giảm đáng kể cảm xúc của chuyến đi.

Bởi vậy, câu chuyện được đặt ra tại hội thảo “Tương lai của di chuyển - Future Mobility” không chỉ dành riêng cho ngành sản xuất phương tiện. Sự phát triển của xe điện, năng lượng mới và công nghệ số đang từng bước mở rộng sang du lịch, giải trí, dịch vụ đô thị và cách con người khám phá điểm đến.

Hội thảo do Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam (VAMOBA) tổ chức ngày 14/8 tại TP.HCM, trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế Xe hai bánh Việt Nam 2026. Sự kiện có sự tham dự của đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia, cơ sở đào tạo cùng các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực ô tô, xe máy, xe đạp, phương tiện điện, công nghệ và công nghiệp hỗ trợ.

Một hành trình mới bắt đầu từ phương tiện

Xu hướng khám phá điểm đến bằng xe máy, xe đạp và các phương tiện cá nhân cỡ nhỏ vốn không xa lạ với du khách. Tuy nhiên, khi những phương tiện này được điện hóa và kết nối với nền tảng số, trải nghiệm di chuyển có thể bước sang một giai đoạn khác.

Du khách có thể thuê xe qua ứng dụng, tìm trạm sạc trên bản đồ số, lựa chọn lộ trình phù hợp hoặc kết hợp nhiều phương tiện trong cùng một hành trình. Một chặng đường ngắn từ khách sạn đến khu vui chơi có thể thực hiện bằng xe đạp điện; hành trình dài hơn có thể sử dụng xe máy điện, ô tô điện hoặc dịch vụ vận tải công cộng kết nối.

Với các đô thị du lịch, mô hình ấy tạo điều kiện phân bổ dòng khách ra ngoài những khu vực trung tâm thường xuyên quá tải. Với các điểm đến sinh thái, phương tiện ít phát thải và hạn chế tiếng ồn cũng phù hợp hơn với yêu cầu bảo vệ cảnh quan.

Nhưng để tạo nên trải nghiệm liền mạch, thị trường không thể chỉ có những chiếc xe điện.

Theo VAMOBA, chuỗi giá trị của ngành phương tiện hiện mở rộng sang pin, năng lượng, hạ tầng sạc, công nghệ điều khiển, dữ liệu, nền tảng số và dịch vụ sau bán hàng. Các thành tố này ngày càng liên kết chặt chẽ, khiến cạnh tranh không còn dừng ở năng lực sản xuất hay đặc tính của một mẫu xe.

Điều người sử dụng quan tâm không chỉ là chiếc xe đi được bao xa, mà còn là tìm trạm sạc ở đâu, thời gian sạc bao lâu, việc thanh toán có thuận tiện hay không và dịch vụ hỗ trợ được tổ chức thế nào khi xảy ra sự cố.

Trong du lịch, những chi tiết tưởng như thuần túy kỹ thuật ấy lại tác động trực tiếp đến trải nghiệm. Một phương tiện đẹp chưa chắc tạo nên hành trình tốt nếu du khách phải mất quá nhiều thời gian tìm điểm sạc hoặc không nhận được hỗ trợ tại một địa bàn xa trung tâm.

Người tiêu dùng đang lựa chọn khác đi

Sự chuyển dịch sang phương tiện điện không còn chỉ nằm trong các dự báo dài hạn mà đã được phản ánh bằng những thay đổi trên thị trường.

Theo ông Chu Quang Thái - Phó Tổng thư ký Hiệp hội Ô tô, xe máy, xe đạp Việt Nam, tổng nhu cầu phương tiện tại Việt Nam vẫn được duy trì nhưng cơ cấu sản phẩm đã thay đổi đáng kể. Năm 2025, doanh số xe máy của các thành viên Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) đạt hơn 2,61 triệu chiếc, giảm 1,5% so với năm 2024.

Ở chiều ngược lại, thị trường xe máy điện ghi nhận tốc độ tăng nhanh, trong đó VinFast công bố đã bán hơn 406.000 xe trong năm 2025. Đối với ô tô, tỷ trọng xe thuần điện và xe hybrid được ông Thái dẫn chứng đã tăng từ 14% năm 2024 lên 28,7% trong chín tháng năm 2025.

Theo ông, những diễn biến này cho thấy người tiêu dùng đang dần thay đổi lựa chọn và phương tiện điện ngày càng chiếm vị trí đáng kể trên thị trường.

Quá trình điện hóa phương tiện cũng có thể tạo thêm không gian cho những sản phẩm du lịch mới. Các tuyến tham quan bằng xe điện, hành trình xe đạp điện ven biển, dịch vụ thuê phương tiện tự lái hay tour khám phá đô thị ít phát thải đều có khả năng trở thành một phần của hệ sinh thái du lịch - giải trí.

Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể chuyển hóa thành sản phẩm thực tế khi phương tiện bảo đảm an toàn, dễ sử dụng và có hạ tầng hỗ trợ tương ứng.

Không doanh nghiệp nào có thể đi một mình

Một chiếc xe điện là sự kết hợp của nhiều lĩnh vực, từ phần mềm, phần cứng, pin, năng lượng đến công nghệ điều khiển động cơ. Điều đó khiến việc một doanh nghiệp tự xây dựng toàn bộ hệ sinh thái trở nên khó khăn, đặc biệt với các đơn vị quy mô vừa và nhỏ.

TS Nguyễn Hữu Phước Nguyên cho rằng phát triển sản phẩm có hàm lượng khoa học, công nghệ cao, nhất là trong lĩnh vực xe điện, cần nguồn lực lớn, thời gian dài và quá trình tích lũy liên tục.

Theo ông, ba điểm nghẽn đối với doanh nghiệp công nghệ hiện nay là nguồn vốn, nhân lực chất lượng cao và môi trường chính sách. Trong đó, vốn mạo hiểm và chính sách đồng hành theo từng giai đoạn phát triển có vai trò quan trọng.

Đây cũng là bài toán chung của những doanh nghiệp muốn tham gia thị trường di chuyển phục vụ du lịch. Việc vận hành một đội xe điện cho thuê chẳng hạn, không chỉ cần kinh phí mua phương tiện. Doanh nghiệp còn phải đầu tư vào phần mềm quản lý, điểm sạc, bảo dưỡng, cứu hộ, bảo hiểm và quy trình hỗ trợ du khách.

Nếu các mắt xích hoạt động rời rạc, trải nghiệm rất dễ bị đứt đoạn. Ngược lại, khi doanh nghiệp phương tiện, công nghệ, năng lượng, vận tải và du lịch cùng tham gia, mỗi bên có thể tập trung vào năng lực cốt lõi của mình để tạo nên một dịch vụ hoàn chỉnh hơn.

Ở góc độ ngành xe hai bánh điện, ông Vũ Trọng Thanh cho rằng doanh nghiệp cần chú trọng năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm và chiến lược phát triển bền vững. Đây là nền tảng để các đơn vị, đặc biệt là doanh nghiệp quy mô nhỏ, từng bước nâng cao năng lực và tham gia thị trường xe điện.

Chất lượng và sự bền vững càng quan trọng khi phương tiện được đưa vào phục vụ du khách. Khác với người sở hữu xe cá nhân, khách thuê phương tiện thường ít thời gian làm quen và có thể không hiểu rõ điều kiện giao thông tại điểm đến. Vì vậy, thiết kế dễ sử dụng, hướng dẫn minh bạch, tiêu chuẩn an toàn và khả năng hỗ trợ nhanh cần được đặt ở vị trí trung tâm.

Điểm đến hấp dẫn cần một hệ sinh thái di chuyển tốt

Tại hội thảo, các diễn giả trao đổi về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, công nghệ, năng lượng mới và cơ hội phát triển của ngành xe hai bánh. Một trong những vấn đề nổi bật được đặt ra là tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý, chuyên gia và các tổ chức trong ngành.

VAMOBA đồng thời công bố thành lập Văn phòng đại diện tại TP.HCM, định hướng trở thành đầu mối kết nối hiệp hội với doanh nghiệp, đối tác, cơ quan quản lý và các tổ chức ở khu vực phía Nam.

Hiệp hội cũng phát động chương trình “VAMOBA Future Mobility 2030”, hướng tới kết nối doanh nghiệp, chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức đào tạo và đối tác công nghệ để nghiên cứu, chia sẻ và thúc đẩy các giải pháp dành cho ngành phương tiện Việt Nam.

Theo định hướng chương trình, đổi mới công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực sẽ là những yếu tố trọng tâm trong những năm tới. VAMOBA cũng thực hiện ký kết hợp tác với các đối tác trong đào tạo, công nghệ, phát triển thị trường và công nghiệp hỗ trợ nhằm mở rộng cơ hội hợp tác, đưa nguồn lực và công nghệ mới đến gần hơn với doanh nghiệp Việt.

Từ góc nhìn du lịch, chương trình đến năm 2030 gợi mở một câu hỏi đáng chú ý: Những điểm đến của tương lai sẽ tổ chức việc di chuyển cho du khách như thế nào?

Một đô thị vui chơi, giải trí hấp dẫn không thể chỉ đầu tư vào khu nghỉ dưỡng, nhà hàng, trung tâm mua sắm hay các chương trình biểu diễn. Khả năng kết nối giữa sân bay, nhà ga, khách sạn và điểm tham quan cũng là một phần của chất lượng điểm đến.

Nếu được tổ chức phù hợp, phương tiện điện có thể tham gia giải quyết “chặng cuối” của hành trình – khoảng cách từ điểm dừng của giao thông công cộng đến nơi du khách thực sự muốn đến. Xe máy điện, xe đạp điện và những phương tiện cỡ nhỏ cũng có thể giúp du khách khám phá sâu hơn những khu phố, làng nghề hay không gian ven đô mà phương tiện lớn khó tiếp cận.

Tương lai di chuyển vì thế không chỉ nằm trong một mẫu xe mới. Nó được tạo nên từ cách phương tiện kết nối với năng lượng, hạ tầng, dữ liệu và dịch vụ; đồng thời hòa vào đời sống của điểm đến một cách an toàn, thuận tiện và có trách nhiệm.

Khi ấy, chuyển đổi xanh sẽ không còn là khái niệm xa xôi. Nó hiện diện trong chính cách du khách rời khách sạn, đi qua một thành phố và tìm thấy những trải nghiệm mới trên hành trình của mình.