Nga vượt qua trở ngại của mùa đông Bắc Cực với tàu chở LNG có khả năng phá băng thứ hai tự đóng

Cuối tuần qua, tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớp Arc7 thứ hai do Nga tự đóng, mang tên Konstantin Posiet, đã khởi hành từ vịnh Ussuri thuộc vùng Primorsky và hướng tới Bắc Cực trong chuyến đi đầu tiên.

Theo dữ liệu từ LSEG được Reuters dẫn lại, con tàu có khả năng phá băng này dự kiến sẽ đến điểm đến chưa được tiết lộ vào ngày 30/8.

Konstantin Posiet được đóng tại Khu phức hợp Đóng tàu Zvezda ở vùng Viễn Đông thuộc Nga. Đây là con tàu thứ hai thuộc lớp Arc7 do Nga sản xuất trong nước, sau Alexey Kosygin được giao vào tháng 12/2025.

Con tàu mới được đặt tên vào ngày 18/6 tại chính xưởng Zvezda, với sự tham dự từ xa của Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin cùng lãnh đạo các đơn vị liên quan như Sovcomflot, VEB.RF và Rosneft.

Tàu Konstantin Posiet sẽ do Sovcomflot vận hành theo hợp đồng thuê dài hạn với dự án Arctic LNG 2, treo cờ Nga và đăng ký tại St. Petersburg.

Các tàu lớp Arc7 có khả năng tự hành qua lớp băng dày tới 2 mét mà không cần sự hỗ trợ của tàu phá băng chuyên dụng.

Đặc điểm này rất quan trọng đối với hoạt động tại Biển Kara và Vịnh Ob trong mùa đông (từ tháng 12 năm trước đến tháng 5 năm sau), khi băng thường dày hơn 1,5 mét và các gờ áp lực cản trở các tàu lớp thấp hơn di chuyển.

Tàu chở LNG có khả năng phá băng Konstantin Posiet bắt đầu hành trình dọc theo Tuyến đường biển phía Bắc vào ngày 14/8/2026. Ảnh: TAdviser

Theo chuyên gia Anna Orlova từ Arctida, một tổ chức phi chính phủ (NGO) chuyên nghiên cứu về vùng Bắc Cực của Nga, trước đây, dự án Arctic LNG 2 do gã khổng lồ Novatek dẫn đầu gặp khó khăn vì nhà máy vẫn sản xuất nhưng không thể đưa hàng ra khỏi Bắc Cực vào mùa đông do thiếu tàu phù hợp.

Với tàu mới, Nga có thể thực hiện 2-3 chuyến hàng mỗi tháng ngay cả trong điều kiện băng giá khắc nghiệt nhất, xuất khẩu lên tới 250.000 tấn LNG mỗi tháng, bà Orlova nói với trang The Insider.

Điều này giúp tránh tình trạng tồn kho quá mức và duy trì chu kỳ sản xuất liên tục, vì nếu các bồn chứa đã đầy mà không có tàu đến nhận hàng, hoạt động sản xuất buộc phải dừng lại.

Việc dừng toàn bộ hệ thống và sau đó khởi động lại các dây chuyền hóa lỏng trong điều kiện khắc nghiệt tại Bắc Cực là một quy trình tiềm ẩn nhiều rủi ro và tốn kém, vị chuyên gia cho biết.

Theo đó, một con tàu thuộc lớp Arc7 sẽ đảm bảo tần suất vận chuyển tối thiểu cần thiết, đồng thời giúp duy trì sự liên tục của chu trình sản xuất.

Giống như tàu Alexey Kosygin, con tàu mới – Konstantin Posiet – được đóng để phục vụ dự án Arctic LNG 2 đang bị bủa vây bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ. Zvezda từng lên kế hoạch đóng 15 tàu loại này, nhưng các biện pháp trừng phạt đã gây chậm trễ.

Ngoài 2 tàu do Zvezda đóng và đã bàn giao, còn có tàu Merkuriy cũng phục vụ Arctic LNG 2.

Chương trình đóng tàu chở LNG ra khỏi Bắc Cực ban đầu dự kiến lên tới 21 tàu. Trước đây, một số thân tàu được đóng tại Hàn Quốc, với việc Samsung Heavy Industries đã bàn giao 5 thân tàu, nhưng các lệnh trừng phạt đã gây gián đoạn và buộc Nga chuyển sang dựa nhiều hơn vào năng lực đóng tàu trong nước tại Zvezda.

Trong bối cảnh rộng hơn, Nga đang chạy đua với thời gian mở rộng năng lực LNG trước khi lệnh cấm của EU dự kiến có hiệu lực vào đầu năm 2027.

Theo Financial Times, ít nhất 8 tàu chở LNG cũ đã được mua và dùng để vận chuyển hàng Nga trong 6 tháng qua, nâng tổng số lên khoảng 25 tàu, bao gồm 2 tàu đóng tại Zvezda.

Các tàu này giúp gã khổng lồ Á-Âu duy trì xuất khẩu LNG khi lệnh trừng phạt siết chặt, tương tự cách Nga vận hành "hạm đội bóng tối" gồm hàng trăm tàu chở dầu cũ kỹ.

Một số tàu mới mua đã vận chuyển hàng từ các điểm trung chuyển liên quan đến LNG Nga bị trừng phạt và hiện hoạt động dưới cờ Nga với tên như Kosmos, Orion, Merkuriy và Luch.

Trung Quốc hiện là khách hàng duy nhất của LNG từ dự án Arctic LNG 2 bị trừng phạt. Hàng được chuyển tại các kho nổi sang tàu thông thường rồi "hướng đông" đến khách hàng hàng đầu châu Á.

Các nhà máy Yamal LNG và Arctic LNG 2 của Novatek chiếm hơn 65% sản lượng LNG Nga, trong khi Sakhalin-2 của Gazprom chiếm khoảng 30%.

Nga vẫn đối mặt khó khăn trong việc đóng thêm tàu chở LNG vì công nghệ màng chứa chuyên dụng gần như do công ty Pháp GTT độc quyền, và hợp đồng với Moscow đã bị dừng từ đầu năm 2023 do lệnh trừng phạt của EU.

Việc tàu Konstantin Posiet lên đường tới Bắc Cực đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực của Nga nhằm duy trì vận tải LNG quanh năm qua Tuyến đường biển phía Bắc (NSR), giảm phụ thuộc vào công nghệ và dịch vụ đóng tàu nước ngoài, đồng thời thích ứng với áp lực trừng phạt ngày càng tăng.

Cùng với nhau, tàu Konstantin Posiet và tàu Alexey Kosygin góp phần củng cố năng lực vận chuyển cho các dự án LNG Bắc Cực của Nga.

Minh Đức (Theo The Insider, Marine Insight)