Thống đốc NHNN nêu nhiệm vụ cho ngân hàng trong kỷ nguyên AI

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn phát biểu tại sự kiện - Ảnh: chinhphu.vn

Chuyển đổi số ngân hàng phải tạo giá trị thực, an toàn

Ngày 18/8 tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức sự kiện “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” với chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI”, thông điệp “Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số”.

Phát biểu tại sự kiện, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, chuyển đổi số ngành Ngân hàng diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ. Vì vậy, chuyển đổi số phải gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, hướng tới sản phẩm cụ thể, hiệu quả thực chất và tạo giá trị cho người dân, doanh nghiệp, nền kinh tế.

Sau 5 năm, chuyển đổi số ngành Ngân hàng đạt nhiều kết quả tích cực. Thể chế cho hoạt động ngân hàng số từng bước hoàn thiện; hạ tầng thanh toán, hạ tầng số được đầu tư; kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia ngày càng mở rộng. Hiện gần 89% người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 vượt 28 lần GDP; số lượng giao dịch tăng bình quân khoảng 59% mỗi năm trong 5 năm qua, riêng giao dịch qua mã QR tăng trên 100% mỗi năm.

Việc khai thác dữ liệu dân cư, định danh điện tử cùng các giải pháp xác thực, cảnh báo và phòng chống gian lận đã góp phần nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ trực tuyến và bảo vệ khách hàng.

Tuy nhiên, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho rằng đây mới là bước đầu. Chuyển đổi số càng sâu, những thách thức về thể chế, dữ liệu, an ninh mạng, gian lận số, quyền riêng tư và quản trị AI càng gia tăng. Do đó, ngành Ngân hàng phải đổi mới mạnh mẽ nhưng có trọng tâm, kiểm soát rủi ro và lấy hiệu quả thực chất làm thước đo.

Thống đốc đề nghị toàn ngành tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nhất là với AI, dữ liệu và ngân hàng mở; nâng cấp hạ tầng số, hiện đại hóa hệ thống thanh toán; xây dựng kiến trúc dữ liệu thống nhất, nâng cao chất lượng dữ liệu theo hướng “đúng, đủ, sạch, sống” và đẩy mạnh kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Đặc biệt, AI phải được ứng dụng thực chất, có trách nhiệm, tập trung vào phân tích dữ liệu, quản trị rủi ro, phát hiện gian lận, tối ưu quy trình, chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm. Mỗi ứng dụng AI phải làm rõ vấn đề cần giải quyết, giá trị tạo ra và rủi ro được kiểm soát như thế nào, đồng thời bảo đảm trách nhiệm giải trình, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi khách hàng.

SHB là ngân hàng tích cực triển khai chuyển đổi số, đồng hành phát triển kinh tế số

An ninh, an toàn và niềm tin số phải được đặt ở vị trí trung tâm. Ngành Ngân hàng cần chuyển từ ứng phó sự cố sang chủ động phòng ngừa “từ sớm, từ xa”, tăng cường an ninh mạng, an ninh dữ liệu và phòng chống gian lận trước các thủ đoạn sử dụng AI, Deepfake ngày càng tinh vi. “Không đánh đổi an toàn, quyền riêng tư và niềm tin của người dùng để tăng trưởng về chuyển đổi số”, Thống đốc nhấn mạnh.

Chuyển đổi số cũng phải trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tài chính toàn diện. Ngành Ngân hàng cần khai thác dữ liệu để đổi mới đánh giá khách hàng, quản trị tín dụng, phát triển sản phẩm phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã, người lao động và khu vực nông thôn; đồng thời quan tâm người cao tuổi, người yếu thế và người dân vùng sâu, vùng xa.

Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh: “Mỗi nhiệm vụ phải rõ mục tiêu, rõ sản phẩm, rõ người chịu trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ thời hạn và có chỉ tiêu đo lường được”. Chuyển đổi số không thể làm dàn trải hay theo phong trào, mà phải được đánh giá bằng những vấn đề đã giải quyết và giá trị thực tế tạo ra.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Ngân hàng Bán lẻ & Ngân hàng Cao cấp Techcombank - Ảnh: chinhphu.vn

Ngân hàng doanh nghiệp tích cực triển khai các giải pháp

Dưới góc độ NHTM, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Ngân hàng Bán lẻ & Ngân hàng Cao cấp Techcombank cho rằng: Chủ đề Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026 phản ánh xu thế dữ liệu và AI đang định hình lại hoạt động của các tổ chức tài chính. Với Techcombank, dữ liệu và AI là năng lực cốt lõi giúp thấu hiểu khách hàng, đưa ra giải pháp phù hợp và nâng cao trải nghiệm tài chính cho cá nhân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, dữ liệu và AI chỉ thực sự tạo giá trị khi giúp người dân, doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp tài chính thuận tiện, thông minh và phù hợp hơn. Đây cũng là cơ sở để Techcombank từng bước thực hiện chiến lược AI-first, đưa dữ liệu và AI trở thành động lực phục vụ khách hàng và xây dựng hệ sinh thái tài chính số kết nối, minh bạch, toàn diện.

Đại diện TPBank nhấn mạnh yêu cầu kết hợp giữa AI, Big Data và phân tích thời gian thực giúp phát hiện các hành vi bất thường - Ảnh: chinhphu.vn

Nhấn mạnh yếu tố quản trị rủi ro, ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank cho biết: Ngân hàng triển khai AI trên nhiều mặt trận vận hành, đặc biệt trong quản trị rủi ro và cảnh báo sớm. Sự kết hợp giữa AI, Big Data và phân tích thời gian thực giúp phát hiện các hành vi bất thường. Khi tài khoản đột ngột đổi thiết bị đăng nhập rồi chuyển số tiền lớn đến tài khoản lạ, hệ thống có thể kích hoạt "điểm dừng thông minh", kết hợp xác thực sinh trắc học và tạo thời gian để khách hàng kiểm tra giao dịch.

TPBank cũng liên thông dữ liệu với hệ thống SIMO và danh sách cảnh báo của Cục A05 (Bộ Công an).

"Giải pháp đã cảnh báo gần 52.000 giao dịch đáng ngờ, ngăn chặn nguy cơ chiếm đoạt gần 300 tỷ đồng. Phòng chống lừa đảo trực tuyến không chỉ là quản trị rủi ro mà còn nhằm bảo vệ tài sản và niềm tin của khách hàng", lãnh đạo TPBank cho hay.

Đại diện Tập đoàn FPT giới thiệu hệ sinh thái Made by FPT với định hướng chuyển dịch từ Digital Banking sang AI-First Banking - Ảnh: chinhphu.vn

Tại triển lãm công nghệ trong khuôn khổ sự kiện , đại diện Tập đoàn FPT giới thiệu hệ sinh thái Made by FPT với định hướng chuyển dịch từ Digital Banking sang AI-First Banking. FPT cho biết đang hợp tác với các ngân hàng phát triển các sáng kiến Công nghệ - Ngân hàng; trong đó có Techcombank T-shop, ứng dụng quản lý bán hàng dành cho hộ kinh doanh, tích hợp quản lý bán hàng, vận hành, thanh toán và tiếp cận giải pháp tài chính trên một nền tảng.

FPT cũng kiến nghị FPT CASAN, khung năng lực AI-Native 5 cấp độ cùng hệ sinh thái AI & Data, hướng tới tự động hóa ngân hàng toàn trình ở các nghiệp vụ như tự động hóa vận hành, số hóa thẩm định và quản lý khoản vay, tài trợ thương mại và tuyển dụng.

Anh Minh

Tham khảo thêm

Kết luận của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và hệ thống các tổ chức tín dụng

Tham khảo thêm

Chuyển đổi số tiếp tục là điểm sáng của ngành Thuế

Tham khảo thêm

Kiện toàn nhân sự Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số