Máy bay Mỹ, Na Uy tham gia tập trận NATO ngay sát vùng Kaliningrad

Theo thông tin từ đài truyền hình TVP World của Ba Lan, NATO ngày 18/8 đã tổ chức một cuộc tập trận không quân ngay sát vùng Kaliningrad của Nga.

Cuộc tập trận có sự tham gia của các máy bay chiến đấu từ Mỹ và Na Uy, máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AWACS) E-3A Sentry của NATO, các máy bay tiếp nhiên liệu trên không cùng một máy bay tác chiến điện tử EA-37B của Mỹ. Số lượng máy bay tham gia ước tính dao động từ khoảng 25-50 chiếc.

Bộ Chỉ huy Tác chiến Lực lượng Vũ trang Ba Lan cho biết, cuộc tập trận do NATO điều phối, đã được lên kế hoạch từ trước, và không liên quan đến bất kỳ hoạt động không quân nào của Nga.

Theo cơ quan này, hoạt động trên nhằm tăng cường khả năng phối hợp tác chiến giữa các lực lượng đồng minh và diễn tập các kịch bản tác chiến không quân chung.

Theo Anadolu, cuộc tập trận diễn ra vài ngày sau khi tờ Bild của Đức đưa tin chi tiết về "Khái niệm Tác chiến Lục quân của NATO" nhằm ứng phó với một cuộc tấn công tiềm tàng nhằm vào các nước vùng Baltic, bao gồm Litva, Latvia và Estonia.

NATO gần đây cũng đã gia tăng các cuộc tập trận quân sự xung quanh Hành lang Suwalki – một dải lãnh thổ hẹp có vị trí chiến lược quan trọng, nối liền Ba Lan và Litva, nằm giữa Kaliningrad và Belarus.

Một máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AWACS) E-3A Sentry của NATO trong một hoạt động trên không đầu tháng 8/2026. Ảnh: TRT World

Với diện tích xấp xỉ một nửa nước Bỉ và dân số khoảng một triệu người, Kaliningrad là vùng lãnh thổ nằm xa nhất về phía Tây của Nga. Nằm giáp Ba Lan và Litva, cách phần lãnh thổ chính của Nga 360 km nhưng vẫn được kết nối qua đường biển, Kaliningrad được coi là một vùng lãnh thổ tách rời một phần.

Khu vực này cũng nằm gần Belarus – một đồng minh của Nga – quốc gia tọa lạc ở phía bên kia của Hành lang Suwalki; đây là dải đất dài khoảng 65 km bị chia cắt bởi biên giới giữa Ba Lan và Litva.

Trong bối cảnh xung đột kéo dài giữa Nga và Ukraine, vị trí địa lý của Kaliningrad cùng Hành lang Suwalki đang đặt ra những thách thức đối với an ninh khu vực.

Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc và nhiều đợt mở rộng của NATO, Biển Baltic gần như bị bao vây bởi các thành viên liên minh, chỉ còn lại bờ biển Kaliningrad và một đoạn bờ biển đất liền Nga giữa Estonia và Phần Lan.

Việc Phần Lan và Thụy Điển gia nhập NATO năm 2023 và 2024 càng làm tăng sự bao vây này. Do đó, đường tiếp cận của Nga tới Kaliningrad trở nên phức tạp: Đường bộ phải đi qua Litva và Latvia hoặc Belarus; đường biển dài gần 900 km qua Vịnh Phần Lan và Biển Baltic; còn đường không phải tránh không phận NATO.

Kaliningrad vẫn giữ vai trò then chốt về quân sự và hậu cần. Đây là nơi đặt cảng không đóng băng duy nhất của Nga trên Biển Baltic, đồng thời là căn cứ chính và trung tâm chỉ huy của Hạm đội Baltic thuộc Hải quân Nga.

Các tàu chiến và máy bay đóng tại đây bảo vệ các tuyến thương mại của Nga trên Biển Baltic – một trong 2 hành lang xuất khẩu dầu khí chính của Moscow, bên cạnh Biển Đen.

Nga được cho là duy trì nhiều hệ thống tấn công và phòng thủ tại đây, bao gồm tên lửa Iskander-M (tầm xa tới 1.000 km), tên lửa chống hạm Kh-35 và Oniks, máy bay MiG-31 mang tên lửa siêu thanh Kinzhal, cũng như hệ thống phòng không S-400 và Pantsir-S1.

Những vũ khí này có thể vươn tới nhiều mục tiêu ở Bắc Âu và Trung Âu, đồng thời cả Iskander và Kinzhal đều có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.

Cuộc tập trận không quân gần đây với sự tham gia của máy bay Mỹ và Na Uy diễn ra trong bối cảnh cả hai phía đều tăng cường phòng thủ quanh Kaliningrad.

Dù lực lượng lục quân của Nga tại đây đã giảm mạnh do chiến sự ở Ukraine, các lực lượng không quân và hải quân vẫn được duy trì.

Việc NATO tổ chức diễn tập sát khu vực nhạy cảm này phản ánh sự sẵn sàng và quyết tâm củng cố sườn Đông, đồng thời nhấn mạnh rằng bất kỳ xung đột nào giữa Nga và liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương gần như chắc chắn sẽ liên quan đến Kaliningrad và Hành lang Suwalki.

Minh Đức (Theo Anadolu, Crisis Group)