Bảo đảm không để gián đoạn trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ những vấn đề được đại biểu Quốc hội nêu tại thảo luận - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 được Chính phủ đề xuất là chương trình tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Việc tích hợp, tổ chức lại nhằm cơ cấu chương trình theo các nhóm vấn đề cần giải quyết, khắc phục tình trạng chồng chéo, dàn trải; thu gọn đầu mối quản lý, đơn giản hóa thủ tục, tăng khả năng lồng ghép nguồn lực, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, đồng thời bảo đảm hoàn thành các mục tiêu đã được Quốc hội quyết nghị.

Việc tích hợp không thực hiện theo hướng "cơ học", không làm thay đổi, thu hẹp hoặc sai lệch mục tiêu của 4 chương trình hiện hành mà tập trung cơ cấu lại nhiệm vụ để tránh trùng lặp. Chương trình được thiết kế theo một logic chính sách chung, chuẩn hóa về mục tiêu, đối tượng, địa bàn, nguồn lực và sản phẩm đầu ra, đồng thời có cơ chế chuyển tiếp để bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai liên tục.

Đa số ý kiến đại biểu Quốc hội thống nhất với việc tích hợp

Phát biểu giải trình, làm rõ những vấn đề đại biểu Quốc hội nêu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, đa số ý kiến đại biểu Quốc hội thống nhất cao với việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình; đánh giá đây là sự đột phá trong xây dựng pháp luật và phù hợp với mong muốn của các địa phương.

Theo Bộ trưởng, sau khi tích hợp, nguồn lực thực hiện vẫn giữ nguyên nguồn lực của từng chương trình đã được Quốc hội quyết định. Việc tích hợp không làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng, mức độ ưu đãi mà chủ yếu thay đổi phương thức tổ chức thực hiện, nhằm sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực của Nhà nước và nhân dân.

Về phân bổ nguồn lực và mức độ ưu đãi, ngân sách Trung ương sẽ hỗ trợ các địa phương không tự cân đối được ngân sách, căn cứ mức độ khó khăn và khoảng cách giữa hiện trạng với mục tiêu đặt ra; đồng thời xem xét tiến độ giải ngân, hiệu quả quản lý, sử dụng vốn.

Về bảo đảm chuyển tiếp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo ngay sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết thống nhất chủ trương đầu tư Chương trình, Chính phủ sẽ ban hành Nghị quyết để triển khai, trên cơ sở tích hợp hơn 50 văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành liên quan, bảo đảm có thể triển khai ngay trên thực tế.

Sau đó, Chính phủ sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết của Quốc hội và Nghị quyết của Chính phủ, trong đó phân công nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành liên quan.

Về điều kiện chuyển tiếp, Bộ trưởng cho biết dự thảo Nghị quyết quy định dự toán năm 2026 tiếp tục được triển khai và quyết toán theo quy định; việc xây dựng dự toán năm 2027 cũng thực hiện theo quy định hiện hành. Bộ Tài chính có trách nhiệm tổng hợp nguồn lực, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Quốc hội để phân bổ, triển khai kịp thời.

Bảo đảm nguồn lực được phân bổ có trọng tâm, trọng điểm

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cho biết, qua thảo luận, đa số đại biểu Quốc hội đánh giá cao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội, cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra đã nỗ lực, chủ động, trách nhiệm, trong thời gian ngắn chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, có chất lượng, bám sát chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền để trình Quốc hội xem xét.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến đề nghị Chính phủ, trực tiếp là cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra, tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, hoàn thiện một số nội dung trọng tâm, trong đó bảo đảm việc tích hợp thực chất, khả thi và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách.

Đồng thời, bảo đảm nguồn lực được phân bổ có trọng tâm, trọng điểm, không thu hẹp mục tiêu, đối tượng thụ hưởng chính sách; ưu tiên các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và hoàn thiện cơ chế quản lý theo kết quả đầu ra.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cũng đề nghị hoàn thiện cơ chế chuyển tiếp theo hướng khả thi, sát thực tiễn, không làm gián đoạn việc thực hiện chương trình, nhất là các chính sách đối với người thụ hưởng và hỗ trợ sinh kế cho đồng bào ở những vùng còn khó khăn.

Hải Liên