Kế hoạch đáng chú ý của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine sau lời kêu gọi bầu cử thời chiến

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov đang lên kế hoạch cho một chuyến thăm Mỹ trong tương lai gần trong bối cảnh lời kêu gọi bầu cử thời chiến gây chấn động đất nước, truyền thông địa phương đưa tin.

Đài phát thanh công cộng Suspilne (Ukraine) dẫn thông tin từ văn phòng báo chí của ông Fedorov xác nhận về kế hoạch trên. Theo nguồn tin này, chuyến thăm sẽ tập trung vào việc phát triển các sáng kiến quốc phòng chung.

"Mục tiêu chính của chuyến đi, có thể đã được lên kế hoạch, là thu hút nguồn lực cho các dự án mới trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng", văn phòng báo chí của ông Fedorov nói với Suspilne.

Theo Kyiv Independent, chuyến đi có thể diễn ra ngay trong tuần tới. Nhóm của ông Fedorov cho biết hiện chưa có cuộc gặp nào với các chính trị gia hoặc quan chức chính phủ Mỹ được lên lịch.

Kế hoạch về chuyến thăm Mỹ gây chú ý vì nó diễn ra chỉ vài ngày sau khi ông Fedorov công khai kêu gọi xây dựng một "cơ chế hợp pháp, an toàn và thực tế" để tổ chức bầu cử Tổng thống ngay cả trong điều kiện xung đột đang tiếp diễn.

Theo ông Fedorov, cơ chế này cần bảo đảm quyền bầu cử cho quân nhân, người Ukraine ở nước ngoài và cư dân vùng tuyến đầu.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov. Ảnh: Mezha

Trước đó, trong một video được phát trên mạng xã hội đầu tuần này, ông Fedorov nói rằng Nga không nên được phép quyết định khi nào người dân Ukraine có thể bầu ra chính phủ của mình.

Vị cựu Bộ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu trách nhiệm giải trình cao hơn đối với quan chức, chỉ trích tham nhũng và sự kém hiệu quả quan liêu làm ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chiến đấu khi làm thiếu hụt drone, đạn dược, hệ thống tác chiến điện tử và phương tiện khác.

Ông mô tả Ukraine đang đối mặt với "khủng hoảng quản trị mang tính hệ thống", các thể chế "sợ thay đổi", dù không nêu đích danh Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Trang The Guardian cho rằng chuyến thăm Mỹ có thể nhằm mục đích xây dựng sự ủng hộ ở Washington cho lập trường đó. Tuy nhiên, nhóm của ông Fedorov khẳng định chuyến đi được lên kế hoạch tập trung vào công nghệ quốc phòng.

Lời kêu gọi bầu cử thời chiến trở thành một trong những thách thức nội bộ lớn nhất đối với ông Zelensky kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự ở quốc gia Đông Âu vào năm 2022.

Đây là lần đầu tiên một nhân vật chính trị nổi bật của Ukraine công khai đòi hỏi bầu cử thời chiến. Luật Ukraine hiện cấm tổ chức bầu cử trong thời kỳ thiết quân luật. Nhiệm kỳ của ông Zelensky đã kết thúc vào tháng 5/2024 nhưng bị trì hoãn vì lý do đó.

Ông Fedorov, 35 tuổi, từng là đồng minh lâu năm của ông Zelensky trước khi bị cách chức bất ngờ vào giữa tháng 7, chỉ sau khoảng 6 tháng giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng.

Việc sa thải gây bất ngờ vì ông Fedorov được xem là một trong những quan chức chính phủ được yêu thích nhất, nổi tiếng với các cải cách và sáng kiến tăng cường quân sự.

Ông Zelensky giải thích việc này bằng xung đột giữa ông Fedorov và Tổng tư lệnh khi đó là ông Oleksandr Syrskyi, người sau đó cũng bị thay thế.

Tổng thống từng đề nghị ông Fedorov các vị trí khác như Phó Thủ tướng phụ trách đổi mới quân sự hoặc đứng đầu tập đoàn quốc phòng nhà nước Ukroboronprom, nhưng ông Fedorov đều từ chối và chỉ muốn quay lại ghế Bộ trưởng Quốc phòng.

Ngay trước video của ông Fedorov, ông Zelensky đã đề cử ông Yevhenii Khmara làm Bộ trưởng Quốc phòng chính thức. Quốc hội Ukraine (Verkhovna Rada) đã thông qua đề cử này vào ngày 19/8.

Văn phòng Tổng thống Ukraine cho biết họ không nắm được thông tin về bất kỳ kế hoạch thăm Mỹ nào của ông Fedorov. Ông Fedorov cũng không phản hồi yêu cầu bình luận.

Hiện chưa rõ ông Fedorov dự định gặp gỡ ai tại Mỹ. Tuy nhiên, vị chính trị gia trẻ tuổi vẫn duy trì liên lạc chặt chẽ với CEO của SpaceX, Elon Musk, về khả năng sử dụng các trạm thu phát Starlink để đối phó với các hệ thống tên lửa đạn đạo được triển khai trên lãnh thổ Nga, Kyiv Independent cho biết.

Lời kêu gọi bầu cử đã gây phản ứng trái chiều trong phong trào ủng hộ ông Fedorov. Ông Dmytro Koziatynskyi, một cựu quân y, người đã tham gia tổ chức các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tuần tại Kiev, gần đây dường như đã kêu gọi dừng biểu tình.

Ông Koziatynskyi cho biết, ông không thể hình dung việc tổ chức bầu cử khi quân đội đang ở tiền tuyến, và các cuộc biểu tình ban đầu nhằm tìm kiếm đối thoại với chính phủ chứ không phải bàn về bầu cử.

"Tôi cũng vô cùng lo ngại về sự chia rẽ trong xã hội trong quá trình bầu cử và việc điều này có thể ảnh hưởng thế nào đến cục diện cuộc chiến", ông Koziatynskyi nói. "Dù sao đi nữa, các cuộc biểu tình trên đường phố chắc chắn không phải là nơi để bàn luận về bầu cử".

Theo ghi nhận của Reuters, vào ngày 19/8, chỉ còn lại vài chục người tại quảng trường trung tâm Kiev – nơi từng có hàng nghìn người tham gia biểu tình. Một số người biểu tình cũng cho biết họ không ủng hộ ý tưởng bầu cử.

Minh Đức (Theo Kyiv Independent, Al Jazeera, The Guardian)