Chính sách đối với khu đô thị lấn biển: Phải phù hợp với quy hoạch, bảo đảm quốc phòng, an ninh

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, qua hơn 50 ý kiến tại tổ và 11 lượt phát biểu tại hội trường, các ý kiến tập trung vào 2 vấn đề lớn.

Thứ nhất, các đại biểu cơ bản thống nhất cần có cơ chế để triển khai hoạt động lấn biển xây dựng đô thị, qua đó hình thành những cực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Thứ hai, nhiều đại biểu đặc biệt quan tâm yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, nhất là môi trường biển, cũng như quyền và lợi ích của người dân.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, trong quá trình hoàn thiện dự thảo, trên cơ sở ý kiến của các cơ quan thẩm tra, Bộ Tư pháp, các cơ quan liên quan, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội, cơ quan soạn thảo đã phối hợp với các cơ quan của Quốc hội rà soát, thiết kế lại các quy định nhằm đáp ứng đồng thời hai yêu cầu trên.

Cơ quan soạn thảo đã thiết kế một điều luật riêng về dự án lấn biển xây dựng khu đô thị để tích hợp vào Luật Phát triển đô thị.

Theo Bộ trưởng, đặc thù đầu tiên của loại dự án này là hình thành một khu vực lấn biển chưa tồn tại trên thực tế để phát triển đô thị. Đây không chỉ là hoạt động lấn biển tạo quỹ đất mà hướng tới hình thành những khu đô thị mới trên biển theo hướng xanh, hiện đại, thông minh, mang tầm quốc gia, tạo cực tăng trưởng mới và thu hút các nhà đầu tư có tiềm lực.

Đặc thù thứ hai là các dự án có quy mô rất lớn, thời gian thực hiện dài, nhu cầu nguyên vật liệu phục vụ san lấp, xây dựng lớn. Vì vậy, cơ chế áp dụng không thể hoàn toàn giống với các dự án đô thị thông thường.

Bảo đảm quốc phòng, môi trường và quyền tiếp cận biển

Để đáp ứng các yêu cầu mà đại biểu Quốc hội đặt ra, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo đã thiết kế các nguyên tắc áp dụng đối với khu đô thị lấn biển.

Theo đó, dự án phải phù hợp với quy hoạch; bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và lợi ích quốc gia trên biển; không cản trở hoạt động hàng hải. Việc quyết định dự án phải dựa trên đánh giá đầy đủ về điều kiện tự nhiên, hải văn, hệ sinh thái, tác động đến khu vực ven biển và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

Các khu đô thị lấn biển phải được phát triển theo hướng hiện đại, xanh, thông minh; kết nối đồng bộ hạ tầng với đất liền; bảo đảm quyền tiếp cận biển của người dân; triển khai theo từng giai đoạn và gắn với trách nhiệm bảo vệ môi trường của nhà đầu tư.

Khu đô thị lấn biển không hình thành đơn vị hành chính mới và phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam cũng như Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982.

Liên quan đến nhà đầu tư chiến lược, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến đại biểu theo hướng quy định các điều kiện, tiêu chí và giao Thủ tướng Chính phủ quyết định, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Dự thảo đồng thời quy định chặt chẽ việc chuyển nhượng dự án. Theo đó, nhà đầu tư được chuyển nhượng không quá 50% phần dự án đã có đầy đủ hạ tầng. Quy định này vừa nhằm gắn trách nhiệm của nhà đầu tư với dự án, vừa tạo điều kiện huy động nguồn lực, bảo đảm dự án được triển khai thông suốt.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết các dự án thuộc diện áp dụng cơ chế này có quy mô rất lớn, từ 100.000 tỷ đồng đến 200.000 tỷ đồng và trên 200.000 tỷ đồng, tương đương mức đầu tư tối thiểu khoảng 4 tỷ USD. Việc huy động vốn cho những dự án như vậy rất khó khăn, do đó cần có cơ chế, chính sách đủ sức hấp dẫn các nhà đầu tư có tiềm lực về vốn, kinh nghiệm quản lý và năng lực từ xây dựng đến tổ chức vận hành, quản lý dự án.

Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiêm túc tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, bảo đảm các quy định sau khi được tích hợp vào luật có tính khả thi, đồng thời đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường biển, quyền lợi của người dân và hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư.

Hải Liên