Đưa pháp luật đến gần dân, giúp dân bảo vệ quyền lợi, tránh "tìm nhầm cơ quan"

Gửi đúng nơi để không mất thời gian, quyền lợi

Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng vừa phối hợp UBND hai xã Tam Anh và Lãnh Ngọc tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Trao đổi với người dân, ông Trần Hữu Quang, Trưởng phòng Thanh tra, giải quyết khiếu nại tố cáo 1, Thanh tra thành phố Đà Nẵng, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Luật gia Đà Nẵng, cho rằng, điều cần làm trước tiên khi phát sinh khiếu nại là xác định đúng nội dung vụ việc và cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Ông Trần Hữu Quang trao đổi về trình tự khiếu nại, đối thoại và những lưu ý để người dân tránh gửi đơn sai nơi.

Một vụ việc khiếu nại hành chính có thể trải qua nhiều bước, nhưng với người dân, điều quan trọng nhất là hiểu mình đang khiếu nại quyết định hay hành vi nào, thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan nào và đang ở lần khiếu nại thứ nhất hay thứ hai.

Nếu gửi đơn không đúng cơ quan hoặc không xác định rõ nội dung yêu cầu, quá trình xử lý có thể mất thêm thời gian. Ngược lại, khi người dân nắm được trình tự cơ bản, chuẩn bị đầy đủ thông tin và tài liệu liên quan, việc tiếp nhận và giải quyết sẽ thuận lợi hơn.

Ông Quang cũng lưu ý, khi tiếp nhận khiếu nại, cơ quan có thẩm quyền phải kiểm tra lại quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính bị khiếu nại, từ căn cứ pháp lý, thẩm quyền đến trình tự thực hiện. Trường hợp đã đủ cơ sở xác định khiếu nại đúng thì có thể giải quyết; nếu chưa đủ căn cứ mới tiếp tục xác minh, thu thập tài liệu và làm việc với các bên liên quan.

Người dân trao đổi những vướng mắc pháp lý với báo cáo viên Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng.

Một nội dung được ông Quang nhấn mạnh là đối thoại. Theo ông, đây không chỉ là thủ tục trong quá trình giải quyết khiếu nại mà còn là cơ hội để người dân trình bày rõ yêu cầu, cơ quan giải quyết thông tin kết quả xác minh và các bên làm rõ những vấn đề còn khác nhau.

Qua đối thoại, vụ việc có thêm cơ sở để được xem xét công khai, khách quan, đúng pháp luật và hạn chế tình trạng khiếu nại kéo dài do các bên chưa hiểu đầy đủ nội dung của nhau.

Từ những vướng mắc trong khiếu nại, bà Nguyễn Thị Thu Ba, báo cáo viên pháp luật, trao đổi thêm về một lĩnh vực luôn nhận được nhiều sự quan tâm tại cơ sở là đất đai.

Bà Nguyễn Thị Thu Ba chia sẻ những lưu ý giúp người dân chủ động hơn khi thực hiện các thủ tục về đất đai.

Bà Ba cho biết, các vấn đề liên quan đất đai xuất hiện trong nhiều hoạt động thường ngày của mỗi gia đình, từ giấy tờ về quyền sử dụng đất, sử dụng đất đến thực hiện các thủ tục hành chính hoặc xử lý tranh chấp phát sinh.

Theo bà, người dân không nên chờ đến khi xảy ra tranh chấp hoặc hồ sơ bị vướng mới bắt đầu tìm hiểu quy định. Việc nắm các quy định cơ bản từ đầu giúp xác định đúng thủ tục cần thực hiện, chuẩn bị giấy tờ phù hợp và biết cơ quan nào có trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết.

"Biết mình cần làm gì và phải đến đâu sẽ giúp người dân tránh việc hồ sơ thiếu sót, phải đi lại nhiều lần hoặc gửi kiến nghị, khiếu nại không đúng nơi", bà Ba trao đổi.

Ai được trợ giúp pháp lý miễn phí?

Ông Đoàn Văn Tri, báo cáo viên pháp luật, cho hay, trợ giúp pháp lý là chính sách của Nhà nước nhằm cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho những người thuộc diện được hưởng, qua đó giúp họ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật.

Ông Đoàn Văn Tri thông tin về các nhóm đối tượng được hưởng trợ giúp pháp lý miễn phí theo quy định.

Điều ông Tri muốn người dân nhớ rõ nhất là người thuộc diện được trợ giúp pháp lý không phải trả bất kỳ khoản phí nào.

Người thực hiện trợ giúp pháp lý cũng không được nhận tiền, lợi ích vật chất hoặc lợi ích khác từ người được trợ giúp. Vì vậy, nếu thuộc diện được hưởng, người dân có thể chủ động tìm đến cơ quan trợ giúp pháp lý thay vì vì khó khăn kinh tế mà từ bỏ việc bảo vệ quyền lợi của mình.

Sự hỗ trợ này cũng không chỉ là giải thích một điều luật. Tùy từng vụ việc, người dân có thể được tư vấn pháp luật, được trợ giúp viên pháp lý hoặc luật sư tham gia tố tụng để bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp hoặc đại diện ngoài tố tụng.

Buổi tuyên truyền pháp luật tại cơ sở giúp người dân hiểu rõ hơn nơi tiếp nhận, trình tự và thủ tục khi phát sinh vướng mắc.

Ông Tri cho biết, hiện nay, pháp luật quy định nhiều nhóm được hưởng trợ giúp pháp lý như: người thuộc hộ nghèo, một số trường hợp thuộc hộ cận nghèo, người có công với cách mạng, trẻ em, người khuyết tật và những nhóm yếu thế khác theo quy định.

Từ ngày 1/1/2027, khi các quy định sửa đổi về trợ giúp pháp lý có hiệu lực, đối tượng được hưởng tiếp tục được mở rộng thêm. Vì vậy, người dân cần cập nhật để biết mình hoặc người thân có thuộc diện được hỗ trợ hay không.

Khi có nhu cầu, người dân có thể liên hệ Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước, các chi nhánh hoặc những đợt trợ giúp pháp lý lưu động, đồng thời cung cấp giấy tờ chứng minh thuộc diện được hưởng theo quy định.

Ông Lê Văn Hương cập nhật một số quy định mới của thành phố Đà Nẵng liên quan đến thủ tục hành chính và thẩm quyền giải quyết.

Khép lại các nội dung trao đổi, ông Lê Văn Hương, báo cáo viên pháp luật, thông tin đến người dân một số quy định mới của thành phố Đà Nẵng, nhất là những nội dung liên quan đến tổ chức bộ máy và việc thực hiện thủ tục hành chính trong điều kiện mới. 

Theo ông Hương, khi bộ máy quản lý nhà nước có sự thay đổi, điều người dân quan tâm nhất là thủ tục của mình hiện do cơ quan nào tiếp nhận, thẩm quyền giải quyết có thay đổi hay không và cần liên hệ ở đâu.

Do đó, việc cập nhật các quy định mới không chỉ để "biết văn bản", mà quan trọng hơn là để người dân tránh tìm nhầm cơ quan, thực hiện sai quy trình hoặc mất thời gian khi cần giải quyết một công việc cụ thể.