Bán dầu tịch thu từ tàu thuộc “hạm đội bóng tối”: Việc không hề dễ dàng

Một con tàu khổng lồ bị nghi ngờ là một phần của "hạm đội bóng tối" chở gần 100.000 tấn dầu Nga đã neo đậu bất động ngoài khơi một hòn đảo nghỉ dưỡng nổi tiếng ở Biển Baltic suốt hơn một năm rưỡi.

Đức muốn tịch thu và bán số dầu đó để thực thi lệnh trừng phạt. Chủ tàu thì phản đối quyết liệt và khởi kiện ra tòa, dẫn đến cuộc chiến pháp lý dai dẳng. Và người dân địa phương thì ngày càng mất kiên nhẫn.

Câu chuyện về tàu chở dầu Eventin, trọng tải 152.000 DWT, mắc kẹt ngoài khơi bờ biển Đức từ đầu năm ngoái do sự cố kỹ thuật, đang chứng minh một điều: Bán dầu tịch thu từ những con tàu như thế này không hề dễ dàng.

Con tàu dài 274 mét khởi hành từ Nga vào tháng 1/2025 với 99.000 tấn dầu thô, với đích đến là Ấn Độ. Tàu đăng ký tại Panama, nhưng không loại trừ thông tin này có thể là giả mạo.

Vào thời điểm đó, bản thân con tàu không nằm trong danh sách trừng phạt, nhưng đơn vị quản lý nó thì có.

Trong hành trình của mình, con tàu đã gặp sự cố nghiêm trọng với động cơ khi đi qua Biển Baltic, khiến nó không thể tự điều hướng được và trôi dạt vào lãnh hải Đức do dòng chảy và gió.

Các nhà chức trách địa phương đã kéo tàu về neo đậu an toàn cách đảo Ruegen khoảng 5 dặm (8 km) và ban hành lệnh tạm giữ tàu để kiểm tra do nghi ngờ con tàu có thể đã vi phạm lệnh cấm vận xuất khẩu dầu Nga của EU.

Đức tuyên bố ý định tịch thu tàu và bán hàng hóa trên tàu, nhưng chủ tàu đã phản đối mạnh mẽ.

Tàu Eventin bị đưa vào danh sách trừng phạt của EU vào cuối tháng 2/2025, khi đang mắc kẹt ngoài khơi Biển Baltic thuộc Đức, do có liên hệ với “hạm đội bóng tối”. Ảnh: The Insider

Trọng tâm của vụ kiện nằm ở lập luận của chủ tàu rằng con tàu chưa bao giờ có ý định đi vào lãnh thổ EU hay giao hàng vi phạm lệnh cấm. Chủ tàu khẳng định họ chỉ đi vào vùng biển Đức do hỏng động cơ và có quyền tìm nơi trú ẩn an toàn để sửa chữa.

Vào ngày 25/3/2026, chủ tàu đã đệ đơn kiện và yêu cầu Tòa án Tài chính Hamburg giải quyết theo thủ tục khẩn cấp nhằm ngăn chặn việc tịch thu tàu và bán lô hàng dầu trên tàu. Tiếp đó, vào ngày 8/4/2026, một vụ kiện thứ hai đã được đệ trình, cũng với mục đích ngăn chặn việc bán lô hàng.

Cả tòa án thuế và Tòa án Tài chính Liên bang tại Munich đều bày tỏ nghi ngờ về tính hợp pháp của việc tịch thu tàu và hàng hóa. Vụ kiện chính đã được chuyển sang các tòa án để xem xét.

Mới đây nhất, vào ngày 20/8/2026, Tòa án Tài chính Hamburg thông báo đã có quyết định chấm dứt thủ tục giải quyết khẩn cấp và chờ phán quyết trong vụ kiện chính. Cho đến lúc đó, Cơ quan Hải quan Liên bang Đức vẫn bị ngăn cản hoàn tất việc tịch thu hoặc xử lý lô hàng.

Tòa thường mất một năm hoặc hơn để ra quyết định, nên tàu Eventin có thể sẽ tiếp tục neo đậu ngoài khơi Ruegen trong nhiều tháng tới.

Một trường hợp tương tự từng xảy ra năm 2024 với một tàu chở gỗ, cũng xin trú ẩn để sửa chữa rồi bị giữ vì nghi vi phạm lệnh trừng phạt. Tòa án cuối cùng đã ra lệnh thả tàu, khẳng định nguyên tắc về nơi trú ẩn an toàn và việc tàu không có ý định đưa hàng vào Đức.

Trở lại với trường hợp của tàu Eventin, chính quyền và cư dân đảo Ruegen liên tục đòi di chuyển tàu vì lo ngại ảnh hưởng du lịch và rủi ro môi trường. Tuy nhiên, cơ quan liên bang khẳng định vị trí neo đậu tàu là an toàn, có lực lượng bảo vệ và tàu kéo giám sát.

Vụ việc còn có thể ảnh hưởng đến Anh và Pháp – những nước cũng từng bắt giữ các tàu bị nghi ngờ thuộc "hạm đội bóng tối" và cân nhắc bán dầu tịch thu.

EU đã liệt Eventin vào danh sách "hạm đội bóng tối" chuyên được dùng để né trừng phạt, nhưng lập luận của chủ tàu rằng "con tàu chưa bao giờ có ý định đi vào lãnh thổ EU hay giao hàng vi phạm lệnh cấm" đang khiến mọi nỗ lực tịch thu bị treo.

Minh Đức (Theo Index Box, Yahoo!News)