Tp.HCM trước cuộc “thay áo” đô thị, di dời hơn 41.000 căn nhà ven kênh rạch

Những căn nhà nằm san sát dọc các tuyến kênh rạch ở Tp.HCM. Qua nhiều năm, không ít khu dân cư ven kênh rạch hình thành trong điều kiện hạ tầng hạn chế, nhà cửa nằm sát mép nước. Đây là một trong những bài toán chỉnh trang đô thị lớn mà Tp.HCM đang từng bước giải quyết.

Không gian sống chật hẹp, thiếu hạ tầng đồng bộ khiến nhiều khu vực ven kênh rạch trở thành điểm nghẽn trong quá trình phát triển đô thị.

Những khu nhà ven kênh không chỉ là câu chuyện về hạ tầng mà còn gắn với cuộc sống của hàng chục nghìn hộ dân. Theo kế hoạch, Tp.HCM sẽ phải bảo đảm người dân sau di dời có nơi ở mới an toàn, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Việc di dời nhà ven kênh được đặt trong tổng thể chỉnh trang đô thị, gắn với mục tiêu khai thông dòng chảy, giảm ngập, kiểm soát triều cường và cải thiện môi trường sống.

Tp.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành di dời 41.540 căn nhà trên và ven sông, kênh, rạch. Để thực hiện, thành phố dự kiến triển khai 115 dự án chỉnh trang đô thị tại 53 phường, xã, với tổng vốn khoảng 396.875 tỷ đồng. Trong ảnh là khu nhà ven kênh Rạch Văn Thánh, nằm sát bên những khu đô thị, khu dân cư sầm uất.

Nhiều căn nhà ven kênh nằm chơi với tại khu vực Rạch Văn Thánh, người dân cũng kỳ vọng Tp.HCM triển khai di dời giải tỏa những căn nhà này để người dân được an cư.

Những căn nhà ven kênh Rạch Văn Thánh cũng đã được Tp.HCM lên kế hoạch di dời. 

Khu vực quận 8 cũ là nơi có quy mô di dời lớn nhất, với 19 tuyến kênh, rạch và khoảng 14.950 căn nhà thuộc diện di dời.

Không chỉ di dời nhà ở, các dự án còn hướng tới xây dựng bờ kè, đường giao thông dọc kênh, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và các không gian công cộng đồng bộ. Những căn nhà đang được di dời trên địa bàn quận 8 cũ.

Trong năm 2026, Tp.HCM đặt mục tiêu di dời khoảng 2.921 căn nhà, đồng thời khởi công dự án rạch Văn Thánh. Trong ảnh là dự án cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng Rạch Xuyên Tâm, khu vực trên hàng trăm căn nhà được di dời, xây dựng tuyến đường ven kênh.

Những căn nhà ven Rạch Văn Thánh có tuyến metro đi ngang.

Năm 2027, số căn nhà được di dời lũy kế dự kiến đạt 5.139 căn. Thành phố đồng thời đặt mục tiêu đưa vào sử dụng 3.510 căn nhà ở xã hội từ nguồn vốn ngoài ngân sách và khởi công 11 dự án đầu tư công.

Theo lộ trình, đến 2029-2030, Tp.HCM đặt mục tiêu hoàn thành di dời toàn bộ 41.540 căn nhà ven kênh, rạch. Sau đó, các dự án tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, công viên cây xanh và đưa các công trình vào sử dụng. Một diện mạo mới được kỳ vọng hình thành dọc những dòng kênh từng gắn với những khu nhà lụp xụp trong lòng đô thị.

Mục tiêu cuối cùng Tp.HCM không chỉ là đưa người dân ra khỏi những căn nhà ven kênh mà còn trả lại không gian mặt nước, tạo hành lang cây xanh, đường giao thông và hạ tầng đô thị đồng bộ.

Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè từng là một trong những dòng kênh đen, tuy nhiên sau khi được Tp.HCM cải tạo, hiện nay đây là một con kênh sạch đẹp bậc nhất của thành phố. Không chỉ tạo tuyến lưu thông 2 bên bờ, không gian cây xanh, công viên cũng là nơi phục vụ người dân.