Washington vừa công bố các lệnh trừng phạt mới nhằm gây sức ép buộc Iran phải khuất phục. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đe dọa Cộng hòa Hồi giáo Iran bằng cái gọi là "bóp nghẹt kinh tế".

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (bên phải) cùng người đồng cấp Oman Sayyid Badr Al-Busaidi tại Tehran ngày 25/8/2026, trong bối cảnh Tehran và Muscat đang tìm cách điều chỉnh việc lưu thông tàu thuyền qua eo biển Hormuz. (Văn phòng Bộ Ngoại giao Iran/AFP qua Arabnews)
Trong cuộc đàm phán tại Tehran, ngoại trưởng Iran và Oman đã thảo luận về một "khuôn khổ theo từng giai đoạn", trong đó bao gồm việc thiết lập một "hành lang hàng hải tạm thời chung qua eo biển Hormuz" và thỏa thuận triển khai "một dự án chung nhằm rà phá thủy lôi tại eo biển", theo một tuyên bố.
Hai nước, đều là những quốc gia ven biển giáp eo biển Hormuz, đã tìm cách xây dựng kế hoạch điều tiết hoạt động quá cảnh qua tuyến đường thủy này, theo những nội dung được đề cập trong bản ghi nhớ thỏa thuận giữa Mỹ và Iran hồi tháng 6.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm thứ Ba cho biết, khuôn khổ được đề xuất là "một ví dụ điển hình" cho thấy "cam kết đối với hòa bình và ổn định của Iran được thể hiện bằng hoạt động ngoại giao kiên định với các nước láng giềng".
Gần 6 tháng sau khi Mỹ và Israel tiến hành chiến tranh với Iran, hoạt động giao thông qua eo biển Hormuz vẫn gần như tê liệt, gây xáo trộn thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Tehran đã phong tỏa tuyến đường thủy chiến lược này trong khi Washington áp đặt một cuộc phong tỏa đường biển nhằm vào các cảng của Iran.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi hôm thứ Tư cảnh báo không một tàu quân sự nào được phép đi qua eo biển Hormuz.
"Chúng tôi đã đóng cửa eo biển Hormuz trước khi Mỹ áp đặt phong tỏa kinh tế, bởi Mỹ đã không thực hiện các cam kết theo bản ghi nhớ thỏa thuận", ông Gharibabadi nói, theo hãng thông tấn nhà nước IRNA.
Ông Gharibabadi cho biết, tàu quân sự của bất kỳ quốc gia nào cũng sẽ không được phép đi qua eo biển, trong khi chính quyền Iran sẽ giám sát các tàu thương mại tìm cách đi qua tuyến đường này.
"Trước khi có bất kỳ hành động nào nhằm mở lại eo biển Hormuz, Mỹ phải thực hiện đầy đủ tất cả những cam kết mà họ đã vi phạm", ông nói, đồng thời kêu gọi Washington chấm dứt xung đột, dỡ bỏ phong tỏa và giải quyết tình hình tại Yemen.
Yemen, quốc gia chìm trong cuộc nội chiến kéo dài hơn một thập kỷ, hồi tháng 7 trở thành quốc gia mới nhất bị cuốn vào cuộc xung đột tại Trung Đông, khi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn phá vỡ lệnh ngừng bắn.
Dự án rà phá thủy lôi
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Truth Social rằng "tất cả thủy lôi đã được loại bỏ và/hoặc kích nổ khỏi vùng biển quốc tế của eo biển Hormuz", đồng thời dẫn nguồn từ Hải quân Mỹ.
Tuy nhiên, ông Gharibabadi hôm thứ Tư cho rằng những tuyên bố như vậy là "tuyên truyền mang tính đánh lừa", đồng thời cảnh báo Iran sẽ tấn công các tàu quét thủy lôi của Mỹ nếu chúng tiến vào khu vực.
Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi viết trên X sau cuộc đàm phán tại Tehran: "Việc quản lý eo biển trong tương lai và một giải pháp lâu dài sẽ được triển khai theo đúng tiến trình".
Các cuộc đàm phán kỹ thuật sẽ tiếp tục nhằm xác định "một hành lang hàng hải lâu dài và cơ chế quản lý eo biển trong tương lai, cũng như cơ chế chia sẻ thông tin, quản lý giao thông và cung cấp các dịch vụ hàng hải, an ninh liên quan", tuyên bố chung cho biết.
Thế Hải (Theo Trtworld, Arabnews)
Link nội dung: https://dulichgiaitri.vn/iran-tuyen-bo-eo-bien-hormuz-van-dong-cua-a274318.html