
Khu di tích lịch sử Lam Kinh ở xã Lam Sơn, Thanh Hóa, là vùng đất gắn với cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng dân tộc Lê Lợi, nơi phát tích cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân Minh kéo dài 10 năm, từ năm 1418 đến 1428.

Từ sáng 2/9, khu di tích đón nhiều nhóm du khách đến thăm quan, thưởng ngoạn không gian trầm mặc của Lam Kinh với những công trình cổ kính nằm giữa khuôn viên nhiều cây xanh.

Chị Hà Minh Anh, 35 tuổi, ở phường Hạc Thành, đưa hai con đến Lam Kinh dịp nghỉ lễ, cho biết đây là chuyến đi vừa tham quan vừa tìm hiểu lịch sử của gia đình. "Đến đây, tôi như được trở lại một không gian lịch sử, được tìm hiểu câu chuyện về triều đại nhà Lê, đặc biệt là anh hùng Lê Lợi. Tôi đưa các con theo để các cháu vừa tham quan, vừa hiểu thêm về lịch sử và truyền thống yêu nước", chị Minh Anh nói.

Điểm đến thu hút nhiều du khách nhất tại Lam Kinh là chính điện, công trình được phục dựng sau nhiều năm nghiên cứu, bảo tồn và hoàn thiện, mở cửa đón khách từ năm 2022.

Công trình chủ yếu sử dụng gỗ lim, với khối lượng hơn 2.000 m3. Hệ thống đồ thờ và nội thất được sơn son, thếp vàng.

Bên trong chính điện là ngai vua dát vàng được chạm trổ cầu kỳ, tinh xảo, thể hiện quyền uy tối thượng của nhà vua.

Chiếc áo long bào vua màu vàng nổi bật, được thêu hoa văn tỉ mỉ.

Cận cảnh chiếc mũ miện của nhà vua, tái hiện vẻ uy quyền của người đứng đầu vương triều Lê.

Toàn bộ không gian quyền lực của nhà vua được phục dựng và tái hiện chi tiết, du khách được phép chiêm ngưỡng nhưng hạn chế chụp hình để giữ không gian trang nghiêm.

Ngai vàng của vua được đặt ở vị trí cao nhất trong chính điện, xung quanh buông rèm, trong ánh sáng vàng dịu nhẹ. Các chi tiết trang trí đều trạm trổ, sơn son thếp vàng cầu kì.

Đôi giày nhà vua được phục dựng và thêu cầu kì, được đặt ngay ngắn dưới ngai vàng.

Các ban thờ bên trong chính điện đều được sơn son thếp vàng.

Chiếc trống đồng bên trong chính điện. Theo Ban quản lý di tích Lam Kinh, gần 6 thế kỷ trôi qua, với nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử đất nước, di tích Lam Kinh bị xuống cấp nghiêm trọng và từng trở thành phế tích. Nhiều công trình, hạng mục tại di tích hiện nay đã được phục hồi, tôn tạo, tái hiện phần nào diện mạo các công trình trước đây.

Lam Kinh được xếp hạng di tích quốc gia năm 1962. Năm 1994, Thủ tướng phê duyệt dự án tổng thể tu bổ, phục hồi và tôn tạo khu di tích. Đến ngày 27/9/2012, Lam Kinh được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.

Ngoài chính điện, Lam Kinh còn lưu giữ nhiều dấu tích quan trọng của triều Lê Sơ. Trong đó có năm bia đá được công nhận là bảo vật quốc gia gồm bia Vĩnh Lăng, Chiêu Lăng, Dụ Lăng, Kính Lăng và Khôn Nguyên Chí Đức.

Khu di tích hiện xác định, tôn tạo sáu lăng mộ của các vua và hoàng thái hậu triều Lê Sơ, trong đó có lăng vua Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Hiến Tông, Lê Túc Tông và Hoàng thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao.

Trao đổi với phóng viên, bà Bùi Ánh Tuyết, Phó giám đốc Ban quản lý Khu di tích lịch sử Lam Kinh, cho biết mỗi năm nơi đây đón khoảng 300.000 lượt khách, đông nhất vào các dịp lễ, Tết. "Công tác bảo vệ, hướng dẫn và đón tiếp du khách được duy trì thường xuyên, vừa phát huy giá trị di sản, vừa giữ gìn sự tôn nghiêm của khu di tích", bà Tuyết nói.
Theo tài liệu của Ban quản lý di tích Lam Kinh: Mùa xuân năm 1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại vùng núi Lam Sơn. Trải qua nhiều năm chiến đấu gian khổ, nghĩa quân Lam Sơn từng bước giành thế chủ động, tiến tới đánh đuổi quân Minh, giành lại độc lập cho đất nước.
Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Thuận Thiên, mở đầu triều Hậu Lê. Sau khi ông qua đời năm 1433, thi hài được đưa về Lam Sơn an táng tại Vĩnh Lăng. Từ đó, Lam Kinh trở thành vùng sơn lăng quan trọng của triều Lê Sơ.
Điện Lam Kinh được xây dựng, mở rộng qua nhiều thời kỳ để vừa là nơi an táng, thờ cúng tổ tiên và các vua, hoàng hậu, vừa là nơi vua và hoàng tộc về bái yết sơn lăng mỗi khi trở về quê hương.
Theo sử liệu, năm 1433, việc xây dựng điện Lam Kinh được triển khai. Năm 1434, công trình từng bị hỏa hoạn. Đến năm 1448, vua Lê Nhân Tông cho làm lại điện miếu; công việc hoàn thành vào tháng 2/1449. Năm 1456, ba tòa nhà của chính điện được đặt tên là Quang Đức, Sùng Hiếu và Diên Khánh.
Qua nhiều thế kỷ, điện miếu Lam Kinh nhiều lần được sửa chữa. Những biến động lịch sử, tác động của thiên nhiên và thời gian khiến nhiều công trình dần xuống cấp, có thời điểm khu di tích trở thành phế tích.
Sau đó, nhiều đợt nghiên cứu khảo cổ, khai quật và hội thảo khoa học được triển khai nhằm xác định quy mô, cấu trúc, vật liệu và giá trị nghệ thuật của các công trình xưa. Kết quả nghiên cứu là cơ sở để từng bước bảo tồn nguyên trạng, chống xuống cấp, phục hồi và tôn tạo các hạng mục, tái hiện một phần diện mạo Lam Kinh xưa.
Ngày nay, Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh được quy hoạch trên diện tích khoảng 200 ha, thuộc địa bàn xã Lam Sơn và xã Kiên Thọ, cách phường Hạc Thành hơn 50 km về phía Tây Bắc.
Link nội dung: https://dulichgiaitri.vn/ngam-ngai-vua-dat-vang-ben-trong-di-tich-hon-600-nam-cua-nha-le-a274840.html