Bộ Nông nghiệp và Môi trường lên tiếng về kết luận thanh tra xử lý nhà, đất dôi dư

Liên quan đến thông tin Kết luận Thanh tra của Thanh tra Chính phủ mới đây, lãnh đạo Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, Bộ này đang phối hợp với các địa phương để bàn giao, tiếp nhận và xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư theo quy định cũng như thực hiện kiến nghị của Thanh tra Chính phủ nêu tại kết luận thanh tra vừa ban hành.

Trước thông tin cho rằng Thanh tra phát hiện 21 cơ sở nhà, đất không thuộc diện sắp xếp lại, xử lý nhưng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý, Bộ cho rằng nội dung này cần được xem xét trong bối cảnh các quy định pháp luật về quản lý, xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và theo từng thời điểm thực hiện.

Trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Theo Bộ, ngày 24/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính.

Điều 12 Nghị quyết 31/2026 của Chính phủ đã cho phép chuyển giao theo nguyên trạng cả đối với nhà, đất chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; chưa đầy đủ hoặc bị mất hồ sơ pháp lý về nhà đất; chưa xử lý xong tình trạng lấn, chiếm, bố trí làm nhà ở hoặc chưa xác định đầy đủ ranh giới trên thực địa...

Quy định này nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tế, tạo cơ sở để đẩy nhanh việc chuyển giao, tiếp nhận, quản lý và xử lý nhà đất dôi dư.

Thanh tra Chính phủ cũng đã kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát các quyết định chuyển giao nhà, đất cho địa phương quản lý, xử lý trên cơ sở quy định tại Nghị định 186/2025 và Nghị quyết số 31/2026 nhằm bảo đảm việc xử lý phù hợp với quy định pháp luật.

Thực hiện kiến nghị đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang rà soát các quyết định chuyển giao, làm rõ căn cứ pháp lý, đối tượng, thẩm quyền và quá trình thực hiện đối với từng nhà, đất. Qua đó bảo đảm việc quản lý, xử lý tài sản công đúng quy định, chặt chẽ, hiệu quả.

Liên quan đến 39/182 hồ sơ cơ sở dôi dư khi sắp xếp không có báo cáo kê khai, chưa đúng quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 03/2025/NĐ-CP; 42/182 hồ sơ không có biên bản kiểm tra hiện trạng, chưa đúng quy định tại điểm e khoản 5 Điều 6 Nghị định số 03/2025/NĐ-CP; 182 quyết định chuyển giao nhà, đất về địa phương quản lý, xử lý không ghi thông tin về nguyên giá và giá trị còn lại của danh mục tài sản, chưa đúng quy định tại điểm b khoản 3 Điều 13 Nghị định số 03/2025/NĐ-CP.

Ngoài ra, về việc chấp hành các quy định trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất dôi dư, một số cơ sở cũng chưa được đưa vào sử dụng, bị lấn chiếm hoặc cho mượn không đúng quy định. Trong đó, 18 cơ sở nhà, đất bỏ trống, không đưa vào khai thác, sử dụng trên 12 tháng, chưa bảo đảm hiệu quả theo quy định; 14 cơ sở nhà, đất thuộc 12 đơn vị quản lý, sử dụng bị lấn, chiếm, là chưa thực hiện tốt nghĩa vụ bảo vệ tài sản công theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 22 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017; 3 cơ sở nhà, đất thuộc 2 đơn vị cho mượn không đúng quy định, vi phạm khoản 2 Điều 54 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017. Đáng chú ý, Viện Bảo vệ thực vật đã cho một số cá nhân mượn đất sau đó cho thuê lại, với số tiền thu được do các cá nhân tự kê khai từ việc cho thuê lại là 176,15 triệu đồng.

Bên cạnh những nội dung trên, Kết luận thanh tra xác định có 49 cơ sở nhà, đất dôi dư với tổng diện tích 290.072 m2 đất và 27.368 m2 nhà có thể khơi thông nguồn lực. Trước mắt, 29 cơ sở nhà, đất với tổng diện tích 134.634 m2 đất và 17.088 m2 nhà có thể xử lý ngay. Đây là các cơ sở đã được Bộ Nông nghiệp và Môi trường có quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý, không còn vướng mắc và có thể đưa vào khai thác, sử dụng. Lãnh đạo Vụ Kế hoạch - Tài chính khẳng định cơ quan này đang phối hợp với địa phương để tiếp tục thực hiện việc bàn giao và xử lý nhà, đất dôi dư theo quy định. Trong đó bảo đảm quản lý chặt chẽ, sử dụng hiệu quả tài sản công, không để thất thoát, lãng phí.