Ông Nguyễn Bá Sơn: Chính quyền hai cấp đòi hỏi luật gia phải gần dân hơn

Tổ chức lại lực lượng luật gia ở cơ sở

Người Đưa Tin: Việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp đặt ra những yêu cầu gì đối với tổ chức và hoạt động của Hội Luật gia thành phố, thưa ông?

Ông Nguyễn Bá Sơn: Việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp làm thay đổi địa bàn, tổ chức bộ máy và phương thức phục vụ người dân. Đối với Hội Luật gia thành phố, yêu cầu trước hết là rà soát, kiện toàn tổ chức Hội phù hợp với mô hình mới, bảo đảm hoạt động liên tục, không để gián đoạn công tác tư vấn, phổ biến pháp luật ở cơ sở.

Sau hợp nhất, địa bàn thành phố rộng lớn, với hơn 70% thuộc khu vực nông thôn và miền núi với 37/94 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nhu cầu tiếp cận pháp luật tại mỗi nơi khác nhau nên hoạt động của Hội phải bám sát từng địa bàn, từng nhóm đối tượng, không thể triển khai theo một cách chung.

Hội xác định phải hướng mạnh hoạt động về xã, phường, đồng thời phát huy đội ngũ luật gia đang công tác hoặc đã nghỉ hưu tại các cơ quan tư pháp, nội chính, chính quyền và tổ chức chính trị - xã hội. 

Đồng thời Hội đang trình cấp có thẩm quyền thành phố Đề án xây dựng mạng lưới tại chỗ và nâng cao hiệu quả công tác cung cấp dịch vụ pháp lý cho đồng bào dân tộc thiểu số và vùng núi đặc biệt khó khăn trên địa bàn thành phố...".

Bên cạnh đó, Hội phối hợp cùng Đại học Sư phạm Đà Nẵng xây dưng trang thông tin tư vấn trực tuyến 24/24 cho người dân trên địa bàn thành phố. Đây là thiết chế cùng với lực lượng có kinh nghiệm thực tiễn, có thể trực tiếp tham gia tư vấn, tuyên truyền và hòa giải ngay từ cơ sở.

Ông Nguyễn Bá Sơn, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, cho rằng, luật gia phải chủ động đến nơi phát sinh nhu cầu pháp lý, thay vì chờ người dân tìm đến để được tư vấn.

Người Đưa Tin: Hội sẽ kiện toàn các tổ chức Hội, chi hội và đội ngũ hội viên như thế nào để hoạt động thực chất, không bị gián đoạn?

Ông Nguyễn Bá Sơn: Hội đang rà soát toàn bộ tổ chức Hội, chi hội và hội viên sau sắp xếp, trên tinh thần tổ chức phải tinh gọn nhưng hoạt động thực chất, phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Trong điều kiện thực tiễn trong thời điểm hiện tại của địa phương, Hội tập trung tập hợp lực lượng luật gia, chia sẻ nguồn nhân lực và tổ chức các hoạt động tư vấn, phổ biến pháp luật trên phạm vi phù hợp hơn. Các địa phương cần xây dựng đề án, báo cáo cấp ủy, chính quyền xem xét, thống nhất chủ trương và thực hiện đúng quy định.

Hội Luật gia thành phố sẽ hỗ trợ chuyên môn, tài liệu và bồi dưỡng nghiệp vụ. Nếu mô hình hoạt động hiệu quả, Hội sẽ nghiên cứu áp dụng tại những địa bàn có điều kiện tương đồng.

Bên cạnh đó, các chi hội trực thuộc và lực lượng luật gia tại xã, phường tiếp tục được củng cố. Mỗi tổ chức Hội phải xác định rõ địa bàn, đối tượng và nội dung phụ trách, tránh tình trạng có tổ chức nhưng hoạt động còn hình thức.

Đưa tư vấn pháp luật đến nơi người dân cần

Người Đưa Tin: Khi cấp xã được giao thêm nhiệm vụ và thẩm quyền, Hội sẽ ưu tiên hỗ trợ người dân, cán bộ cơ sở ở những lĩnh vực nào?

Ông Nguyễn Bá Sơn: Trọng tâm trước hết là phổ biến, tư vấn pháp luật cho người dân, nhất là người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số và người sinh sống tại địa bàn xa trung tâm.

Những vấn đề người dân quan tâm nhiều thường liên quan đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, hôn nhân và gia đình, thừa kế, hộ tịch, cư trú, chính sách xã hội và thủ tục hành chính. Khi chính quyền cấp xã được giao thêm nhiệm vụ, nhu cầu được hướng dẫn chính xác, kịp thời sẽ càng lớn.

Hội sẽ tiếp tục phối hợp với UBND xã, phường và các đơn vị liên quan tổ chức tuyên truyền theo chuyên đề, kết hợp giải đáp trực tiếp từng trường hợp. Nội dung phải xuất phát từ những vấn đề đang phát sinh tại địa phương, thay vì chỉ giới thiệu quy định một chiều.

Thời gian qua, Hội đã tổ chức phổ biến, tư vấn pháp luật tại 30 xã phường, trong đó tập trung vào các xã khu vực miền núi với các chủ đền chính như đất đai, hôn nhân và gia đình, dân số, an toàn giao thông cùng nhiều vấn đề thiết thực. Những chương trình này sẽ tiếp tục được triển khai tại vùng cao, vùng xa trung tâm.

Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng sẽ tiếp tục phát huy vai trò hòa giải ở cơ sở, góp phần xử lý sớm các mâu thuẫn, tranh chấp ngay trong cộng đồng.

Người Đưa Tin: Từ thực tiễn vận hành chính quyền hai cấp, Hội sẽ tham gia phát hiện, phản biện và kiến nghị xử lý các vướng mắc như thế nào?

Ông Nguyễn Bá Sơn: Hội Luật gia không thực hiện chức năng quản lý nhà nước, nhưng có lợi thế là tập hợp đội ngũ cán bộ pháp luật có kinh nghiệm ở nhiều ngành, lĩnh vực.

Thông qua tư vấn, hòa giải, tiếp xúc với người dân và phối hợp với chính quyền, các luật gia có thể nhận diện những quy định còn chồng chéo, những thủ tục chưa thống nhất hoặc các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.

Hội sẽ tổng hợp ý kiến từ cơ sở, lựa chọn những vấn đề nổi bật để nghiên cứu, góp ý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền. Các nội dung cần quan tâm gồm phân định thẩm quyền giữa thành phố với xã, phường; quy trình giải quyết thủ tục hành chính; đất đai, bồi thường, tái định cư và những lĩnh vực tác động trực tiếp đến quyền lợi người dân.

Từ đầu năm 2026, Hội Luật gia thành phố tham gia góp ý 15 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, tập trung vào đất đai, cải cách hành chính và tư pháp; đồng thời nghiên cứu, kiến nghị hướng xử lý một số vụ việc khiếu nại thuộc thẩm quyền của UBND thành phố.

Đây là nền tảng để Hội nâng cao chất lượng tham gia xây dựng, phản biện và tổ chức thi hành pháp luật trong tình hình mới. Các kiến nghị phải có căn cứ pháp lý, phản ánh đúng vấn đề từ thực tiễn và đề xuất được hướng xử lý khả thi.

Mục tiêu của Hội là để người dân biết có thể tìm luật gia ở đâu, được hỗ trợ những vấn đề gì và nhận được hướng dẫn pháp luật kịp thời khi cần.

Người Đưa Tin: Hội sẽ đổi mới phương thức tư vấn như thế nào để người dân, nhất là ở vùng xa và miền núi, dễ dàng tìm đến luật gia khi cần hỗ trợ?

Ông Nguyễn Bá Sơn: Hội xác định phải đưa hoạt động đến nơi người dân cần, thay vì chờ người dân tìm đến. Bên cạnh các hội nghị tuyên truyền, Hội sẽ tăng cường tư vấn trực tiếp tại xã, phường, phối hợp với các tổ chức đoàn thể để tiếp nhận và chuyển tải nhu cầu pháp lý của người dân.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát huy hòa giải ở cơ sở. Khi mâu thuẫn, tranh chấp được phát hiện và hướng dẫn xử lý sớm, đúng pháp luật, nhiều vụ việc có thể được giải quyết ngay trong cộng đồng, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài.

Thời gian qua, các cấp Hội đã tham gia hòa giải thành công nhiều vụ việc, tư vấn và hỗ trợ pháp lý cho hơn 1000 trường hợp.  

Hội cũng sẽ nghiên cứu ứng dụng công nghệ, công khai đầu mối liên hệ và xây dựng các nội dung pháp luật ngắn gọn, dễ hiểu trên môi trường số nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền phổ biến, tư vấn pháp luật ở cơ sở. 

Tuy nhiên, đối với người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số hoặc người ít có điều kiện sử dụng công nghệ, tư vấn trực tiếp vẫn phải được duy trì.

Mục tiêu là để người dân biết có thể tìm luật gia ở đâu, được hướng dẫn những vấn đề gì và nhận được sự hỗ trợ kịp thời.

Người Đưa Tin: Vâng! Cảm ơn ông!